VIẾT KỊCH BẢN PHIM
Chương 1 Kịch bản là gì? ........................................................................................................................ 3
Chương 2 Các loại kịch bản ..................................................................................................................... 6
Chương 3 - Dàn trang trong kịch bản ban đầu ........................................................................................ 8
Chương 4 - Các yếu tố của kịch bản ...................................................................................................... 10
Chương 5 - Hành động .......................................................................................................................... 12
Chương 6 - Tên nhân vật ...................................................................................................................... 14
Chương 7 - Lời thoại ............................................................................................................................. 16
Chương 8 - Phần trong ngoặc đơn ........................................................................................................ 18
Chương 9 - Extension - Phần mở rộng .................................................................................................. 21
Chương 10 - Transition: Từ nối ............................................................................................................. 23
Chương 11 - Góc quay........................................................................................................................... 25
Chương 12 - Page Breaking: Ngắt trang ................................................................................................ 28
Chương 13 - Viết tắt ............................................................................................................................. 31
Chương 14 - M ột loạt cảnh................................................................................................................... 34
Chương 15 - Xen cảnh........................................................................................................................... 37
Chương 16 - Tiêu đề ............................................................................................................................. 40
Chương 17 - Trang tiêu đề .................................................................................................................... 42
Chương 18 - Bản thảo sản xuất ............................................................................................................ 44
Chương 19 - Khoá số trang.................................................................................................................... 46
Chương 20 - Đầu trang ......................................................................................................................... 48
Chương 21 - Những loại kịch bản khác ................................................................................................. 51
Chương 22 - Trang tiêu đề của phim truyền hình .................................................................................. 53
Chương 1 Kịch bản là gì?
Kịch bản là một văn bản phác thảo những yếu tố về âm thanh, hành động, hình ảnh, ngôn
ngữ cần thiết để kể một câu chuyện. Tại sao lại là “phác thảo”? Bởi vì một bộ phim là
một sản phẩm mang tính hợp tác cao độ. Đạo diễn, diễn viên, nhóm quay phim sẽ dựa
trên những phác thảo của bạn để chuyển thể câu chuyện theo cách của họ. Họ có thể sẽ
xin ý kiến của bạn hoặc không làm thế. Họ có thể bổ sung thêm một số cây viết cùng với
bạn, hoặc yêu cầu bạn viết lại toàn bộ. Điều đó cũng là bình thường.
Tuy nhiên, vì có quá nhiều người cùng tham gia quá trình làm một bộ phim, kịch bản cần
đạt một số chuẩn nhất định mà các bên đều hiểu được, vì thế sinh ra một số khuôn mẫu,
cách trình bày, ghi chú và nhiều quy ước khác. Văn bản này sẽ bao quát các yếu tố cơ bản
thường được dùng để viết kịch bản.
Điều quan trọng cần nhớ là phim là một tác phẩm về hình ảnh. Bạn không KỂ cho khán
giả nghe câu chuyện của bạn mà là bạn cho họ XEM. Bạn phải học viết kịch bản MỘT
CÁCH CÓ HÌNH ẢNH, viết những cái mà khán giả sẽ NHÌN THẤY, NGHE THẤY.
Bạn có thể yêu nhân vật của mình, biết họ nghĩ gì nhưng điều quan trọng là làm thế nào
đưa được những điều đó lên màn ảnh. Khi đó, bộ phim có thể xong ở phần nhìn, thường
được thay đổi ít nhiều trong hiện trường làm phim. Vì thế, hãy chỉ viết những hình ảnh,
âm thanh, lời nói và để phần còn lại cho các nhà làm phim.
Điều gì tạo nên một câu chuyện hấp dẫn?
Những bộ phim mà bạn yêu thích, phần lớn có nhân vật làm bạn mê đắm. Khán giả xem
một tác phẩm điện ảnh không chỉ đơn giản muốn được thích hoặc mến yêu những người
họ thấy trên màn ảnh, họ muốn được ĐẮM CHÌM trong những nhân vật đó, cho dù họ có
thích hay không. Những người anh hùng vĩ đại khiến ta hào hứng trong khi những kẻ
gian trá độc ác lại làm cho ta tức điên.
Một bộ phim hay luôn chứa đựng trong nó một vấn đề nhất định. Đó không chỉ là cái mà
người ta muốn, nó là thứ cần phải đạt được, dù mối nguy hiểm có như thế nào, giống như
trong bộ phim Indinana Jones and the Raiders of the Lost Ark. Hay nó là thứ mà rất nhiều
nhân vật mong muốn, giống như bức tượng đen, nhỏ trong The Maltese Falcon. Đôi khi,
nó cũng có thể là thứ không nhìn thấy – ví như tự do cho nhân dân trong Lawrence of
Arabia hoặc Gandhi. Tất cả những thứ đó làm thành nhiệm vụ của nhân vật - thậm chí
mang đến cho nhân vật chính sức mạnh siêu nhiên. Nó có thể là thứ mang tính cá nhân
(tình yêu) hoặc vì lợi ích của tất cả mọi người (cứu thế giới khỏi bàn tay của người ngoài
hành tinh) nhưng nó phải mạnh mẽ và phát triển lên tột bực khi câu chuyện được hé mở.
Phim luôn có những trở ngại, XUNG ĐỘT. Đây chính là trọng tâm của một bộ phim. Ai
đó muốn một thứ gì, nhưng người và vật cứ chắn ngang đường của người này khi anh ta
cố đạt mục tiêu đặt ra. Đôi lúc, trở ngại này xảy ra đối với cả người hùng và nhân vật
phản diện và mục đích cuối cùng đều quan trọng với cả hai bên, như trong phim Jingle
All the Way. Arnold Schwarzenegger và Sinbad giành giật với nhau một món quà giáng
sinh cho cậu con trai. Cả hai đều không được phép thua cuộc. Trở ngại và xung đột có thể
được thể hiện dưới dạng vật chất hoặc tinh thần. Tuy nhiên, chúng phải hiện diện trong
câu chuyện của bạn, nếu không, bạn chẳng có chuyện nào cả. Hầu hết các câu chuyện
hay, nhân vật chính cũng mang trong mình một xung đột nội tâm, những thứ thuộc về
tâm trí, tinh thần của họ, chỉ có thể được giải quyết trước thời điểm cô/anh ấy đạt được
kết quả - tức là mục tiêu vật chất của câu chuyện. Một số người gọi con quỷ nội tâm này
là “ma” trong khi những người khác gọi đó là “vết thương”.
Bạn cũng cần có móc câu. Đây là một thuật ngữ trong khi viết bài hát, nó mô tả thứ thu
hút được sự chú ý của mọi người. Hollywood gọi đó là hướng tới đông đảo khán giả. Nói
đơn giản hơn là “giả sử”. Ví dụ trong phim Galaxy Quest, một ý tưởng có thể đưa ra là:
giả sử những diễn viên trong đoàn làm một bộ phim khoa học giả tưởng đang tạm thời
ngừng quay, tuy vậy họ vẫn nổi tiếng, bị cuốn vào cuộc chiến không gian với người ngoài
hành tinh, những người tin rằng phim của họ là tư liệu về cuộc sống ngoài trái đất?”. Một
giả định tốt sẽ khiến kịch bản của bạn nổi bật hơn. Đó là lý do tại sao khán giả sẵn sàng
hy sinh sự thoải mái ở nhà và ném tiền họ khó nhọc kiếm được để đi xem ngoài rạp.
Hollywood chú ý tới các thể loại phim. Một số nhà sản xuất thường có xu hướng quan
tâm đặc biệt tới một số loại phim nhất định, vì vậy, bạn hãy tiếp cận họ bằng những thứ
mà họ có thể cho là ý tưởng thú vị. Những kịch bản thành công thường mang một dáng
vẻ mới nhưng người ta vẫn xác định được thể loại của nó. Bạn biết rõ điều gì khiến ý
tưởng của mình trở thành độc nhất nhưng bạn có thể nhanh chóng diễn tả nó cho người
khác được không? Liệu đó có phải là một câu chuyện hãi hùng, tiết tấu nhanh, tình cảm
hài hước hay phiêu lưu hành động?
Bạn cần giới thiệu tác phẩm của mình như một người trong cuộc. Do số lượng các kịch
bản đem đi duyệt khá lớn, nên BẤT CỨ ĐIỀU GÌ khiến tác phẩm của bạn khác lạ, nó sẽ
lọt vào vòng sau. Nếu bạn không hiểu được trò chơi, sẽ không có ai chơi cùng bạn. Biên
kịch phải bám sát những quy ước, bao gồm những thứ như số trang, font chữ dù đó mới
chỉ là bước đầu. Bạn nên làm theo những quy ước đó trừ khi bạn rất giàu và có ý định chi
tiền để sản xuất và đạo diễn bộ phim của mình. Tuy nhiên, kể cả như vậy, những người
bạn sẽ làm việc cùng cũng cần những thứ theo chuẩn mực có sẵn.
