Bài giảng Quản trị học: Chương 5 - ThS. Phạm Thị Minh Lan

Trong bối cảnh kinh doanh ngày càng phức tạp và đầy biến động, năng lực hoạch định trở thành yếu tố then chốt quyết định sự thành công và bền vững của mọi tổ chức. Hoạch định không chỉ là quá trình dự báo tương lai mà còn là nền tảng để xây dựng chiến lược, phân bổ nguồn lực và điều phối hoạt động một cách hiệu quả. Tài liệu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về các khái niệm cơ bản, vai trò thiết yếu của hoạch định, cũng như đi sâu vào quy trình và tầm quan trọng của hoạch định chiến lược trong quản trị hiện đại. Việc hiểu rõ bản chất và phương pháp hoạch định là bước đi đầu tiên để các nhà quản trị có thể chủ động đối phó với thách thức và nắm bắt cơ hội.

Giảng viên, sinh viên các ngành quản trị kinh doanh, quản lý; các nhà quản lý cấp trung và cấp cao, chuyên viên hoạch định chiến lược, và bất kỳ ai quan tâm đến nâng cao năng lực quản trị và phát triển tổ chức.

Tài liệu này trình bày toàn diện về hoạch định, một chức năng quản trị cốt lõi, được định nghĩa là quá trình chuẩn bị để đối phó với sự phát triển và tính không chắc chắn của môi trường thông qua việc trù liệu các hành động trong tương lai và xác định mục tiêu. Vai trò của hoạch định được nhấn mạnh ở khả năng suy luận tương lai, hình thành chiến lược hiệu quả, phối hợp các hoạt động và kiểm tra tình hình thực hiện mục tiêu. Các lý do cần hoạch định bao gồm sự hạn chế tài nguyên và đặc biệt là tính không chắc chắn của môi trường kinh doanh. Tài liệu phân loại hoạch định theo thời gian, cấp độ (vĩ mô, vi mô), mức độ (hoạch định chiến lược, hoạch định tác nghiệp) và phạm vi. Đặc biệt, hoạch định chiến lược được làm rõ với vai trò chủ đạo, là cầu nối giữa hiện tại và tương lai, định hướng hành động và liên kết nguồn lực nhằm thực hiện các mục tiêu đã chọn. Quá trình hoạch định bao gồm 8 bước tuần tự: xác định sứ mệnh và mục tiêu, phân tích cơ hội và nguy cơ (môi trường bên ngoài), xác định điểm mạnh và điểm yếu (môi trường bên trong – tức là áp dụng phân tích SWOT), xây dựng và lựa chọn chiến lược, chuẩn bị kế hoạch chiến lược và kế hoạch chiến thuật, kiểm tra đánh giá kết quả, và cuối cùng là tiếp tục việc hoạch định. Việc tham gia rộng rãi của các thành viên tổ chức vào quá trình hoạch định cũng được xem xét như một phương pháp tiếp cận hiệu quả. Hiểu và áp dụng đúng đắn các nguyên tắc này giúp tổ chức tối ưu hóa nguồn lực, quản lý rủi ro và tận dụng cơ hội một cách chủ động.