Báo cáo ca lâm sàng: chẩn đoán trường hợp không có một hoặc cả hai mắt và tật mắt nhỏ bất thường do biến thể dị hợp tử gene SOX2

Anophthalmia và microphthalmia là những dị tật bẩm sinh nghiêm trọng, góp phần đáng kể vào gánh nặng mù lòa ở trẻ em toàn cầu. Tình trạng hiếm gặp này, đặc trưng bởi sự vắng mặt hoặc kích thước nhỏ bất thường của nhãn cầu, có tỷ lệ mắc cao và thường liên quan đến các biến thể di truyền. Trong số đó, biến thể gene SOX2 nổi lên như một nguyên nhân hàng đầu, đóng vai trò then chốt trong quá trình phát triển phôi thai, đặc biệt là hình thành mắt. Việc hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh sinh và giá trị lâm sàng của biến thể SOX2 là cực kỳ quan trọng để cải thiện công tác chẩn đoán và tư vấn di truyền. Báo cáo ca lâm sàng này nhằm mục đích làm sáng tỏ thêm kiến thức về hội chứng này thông qua việc áp dụng các kỹ thuật giải trình tự gene thế hệ mới để chẩn đoán chính xác.

Các nhà di truyền học, bác sĩ sản khoa, chuyên gia chẩn đoán trước sinh, và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực bệnh di truyền và phát triển mắt.

Rối loạn liên quan đến biến thể gene SOX2, hay hội chứng anophthalmia SOX2, là những tình trạng di truyền hiếm gặp, đặc trưng bởi sự vắng mặt hoàn toàn hoặc một phần của nhãn cầu (anophthalmia và microphthalmia). Tình trạng này là một rối loạn di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường, với phần lớn các trường hợp phát sinh de novo, đặt ra thách thức lớn trong chẩn đoán và quản lý. Báo cáo ca lâm sàng này trình bày trường hợp một bệnh nhi nam 5 tuổi với biểu hiện anophthalmia một bên và microphthalmia bên đối diện, sau khi sinh 3 tháng không thấy nhãn cầu. Điều đáng chú ý là tiền sử thai kỳ không ghi nhận bất thường qua siêu âm định kỳ. Để xác định nguyên nhân, bệnh nhi đã được thực hiện xét nghiệm di truyền sử dụng giải trình tự gene thế hệ mới (WES), phát hiện biến thể dị hợp tử NM_003106.4: c.402del trên gene SOX2. Biến thể này, được phân loại là gây bệnh trên cơ sở dữ liệu ClinVar, dẫn đến mã hóa sai và mất vùng HMG domain quan trọng. Kết quả này được xác nhận lại bằng giải trình tự Sanger. Điều tra sâu hơn trên cha mẹ bằng giải trình tự Sanger cho thấy họ không mang biến thể này, khẳng định đây là một biến thể de novo. Báo cáo này đóng góp đáng kể vào việc mở rộng hiểu biết về cơ chế bệnh sinh và ý nghĩa lâm sàng của biến thể gene SOX2, cung cấp bằng chứng giá trị về bất thường di truyền liên quan. Nó nhấn mạnh tầm quan trọng của sàng lọc và chẩn đoán trước sinh, đặc biệt thông qua siêu âm thai hình thái và xét nghiệm di truyền, để phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và tư vấn hiệu quả cho gia đình. Những phát hiện này cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho các bác sĩ sản khoa, di truyền học và chuyên gia chẩn đoán trước sinh trong việc quản lý và tư vấn cho các trường hợp mang thai sau này, cũng như trong việc lập kế hoạch can thiệp sớm như mang khuôn mắt tạo hình để hỗ trợ phát triển hốc mắt.