537
CÁNHÂNHÓAĐÀOTẠOLUẬTTRONGKỶNGUYÊNSỐ:
ĐIMỚIPHÙHPVINGƯIHC
TICÁCTRƯỜNGĐẠIHỌCVIỆTNAM
NguyễnThịMinhHạnh,TrầnHồngNgọc
Email:hanhntm@hou.edu.vn
Ngàytòasoạnnhậnđưcbàibáo:19/11/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:03/12/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:15/12/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.1072
Tómtắt:Trongbốicảnhchuyểnđổisố,giáodụcđạihọctrênthếgiớiđangchuyển
dịchmạnhtừmôhình“đàotạokhuônmẫu”sangtiếpcận“cánhânhóahọctập”nhằmđáp
ứngnhucầuvàsởthíchhọctậprấtkhácnhaucủasinhviên.Tuyvậy,tạiViệtNam,đàotạo
ngànhLuậtvẫnchủyếudựatrênmôhìnhtruyềnthống,chưatậndụngđầyđủcơhộimàcông
nghệsốmanglạiđểpháttriểnnglựchọctậpthíchứng.Nghiêncứunàyngđếnviệc
xâydựngnềntảnglýluận,khảosátkinhnghiệmquốctế,xemxétthựctiễntrongnướcvàđề
xuấtmộtmôhìnhđàotạopháplýphùhợpvớingườihọctrongmôitrườngsố.Nghiêncứu
sửdụngphươngphápphântích-tổnghợpcácnguồntàiliệuhọcthuật,báocáonghiêncứu
cấpBộvàcấpTờngđãđưcnghiệmthutronggiaiđoạn2021-2024.Cáchtiếpcậnnày
chophépxáclậpcơsởdữliệuđángtincậyvềsựđổimớitronggiảngdạyluậttạiViệtNam
vàtrênthếgiới.Kếtquảnghiêncứuchothấycánhânhóahọctậptrongđàotạoluậtlàxu
ớngtấtyếu,songviệctriểnkhaitạiViệtNamcònchịutácđộngcủanhiềuhạnchếvềcông
nghệ,nănglựcgiảngviênvàcơchếquảnlýđàotạo.Trêncơsởđó,bàiviếtđềxuấtmôhình
“Đàotạoluậtthíchứngsố”gồmbathànhtố:(1)chươngtrìnhhọclinhhoạttheomô-đun;
(2)côngnghệhọctậpthíchứng;và(3)vaitròmớicủagiảngviênnhưngườihướngdẫnquá
trìnhhọctậpcánhânhóa.Nghiêncứucungcấpcơsởlýluậnvàthựctiễnquantrọngcho
đổimớigiáodụcpháplý,gópphầnpháttriểnmôitrườnghọctậplinhhoạt,đặtngườihọcở
vịtrítrungtâmtronggiáodụcđạihọcViệtNam.
Từkhóa:cánhânhóahọctập,đàotạoluật,chuyểnđổisố,giáodụcđạihọc,môhìnhthíchứng
1TrườngĐạihọcMởHàNội
538
I.Đặtvấnđề
1.1.Bốicảnhvàlýdonghiêncứu
Quátrìnhchuyểnđổisốđangdiễn
rasâurộngtrêntoànthếgiới,táiđịnhhình
căn bản mô hình, phương pháp và triết
lýđàotạođạihọc.Giáodụchiệnđạiđã
chuyểndịchmạnhtừviệctậptrungtruyền
đạtkiếnthứcsangchútrọngpháttriểnnăng
lựchọctập,đặtngườihọclàmtrungtâm
toànbộhoạtđộnggiảngdạy.Cáctổchức
quốctếlớnnhưOECD(Organisationfor
EconomicCo-operationandDevelopment
- Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh
tế) (2021), UNESCO (2022), European
Commission (Ủy ban Châu Âu) (2023)
đềuxácđịnhcánhânhóahọctậplàđịnh
hướngchiếnợcthenchốtcủagiáodục
thếkỷXXI,trongđóứngdụngdữliệuhọc
tậpvàcôngnghệsố-đặcbiệttrítuệnhân
tạo(AI)-giúpnhàtrườngđápứngtốthơn
nhu cầu, tốc độ và phong cách học tập
riêng của từng sinh viên.Tại Việt Nam,
chiến lược chuyển đổi số giáo dục giai
đoạn2021-2025,địnhhướngđến2030
(BộGiáodục&Đàotạo,2022)cũngnhấn
mạnh yêu cầu “đặt người học làmtrung
mvà“ứngdụngcôngnghệđểđápứng
nhucầuhọctậpđadạng”.
Đốivới lĩnh vực đào tạo luật, yêu
cầuđổimớicàngtrởnêncấpthiếtkhibối
cảnhhànhnghềpháplýđangthayđổisâu
sắc ới tác động của toàn cầu hóa và
côngnghệsố.Thịtrườngpháplýhiệnđại
đòihỏisinhviênkhôngchỉnắmvữngkiến
thứcmàcònphảisởhữutưduyphảnbiện
sắcbén,đạođứcnghềnghiệpvữngvàng,
kỹnăngphântíchdữliệupháplývàkhả
ngthíchngnhanhvớicáccôngnghệ
pháplýmới(LegalTech).Dođó,cáccơ
sởgiáodụccầnxâydựngmôitrườnghọc
tậpmở,chútrọngpháttriểnnănglựctự
học,vậndụngkiếnthứcvàgiảiquyếtvấn
đềthựctiễn.Tuynhiên,phầnlớnchương
trìnhđào tạoluật tại cáctrường đại học
Việt Nam hiện nay vẫn mang nặng tính
nlâmtruyềnthống,thốngnhấtvàítlinh
hoạt,chưakhaithácđầyđủtiềmnăngcủa
dữliệuhọctậpvàtrítuệnhântạođểcá
nhânhóanộidung,phươngphápvàđánh
giáchotừngngườihọc.
1.2. Tình hình nghiên cứu và
khoảngtrốngkhoahọc
Nghiêncứuquốctếtrongthờigian
gần đây đã có nhiều công trình chuyên
u về cá nhân hóa trong giáo dục luật:
Benjamin&Jacob(2020),Singh&Lim
(2022),cácbáocáocủaOECD,UNESCO,
World Bank… đều khẳng định rằng cá
nhân hóahọc tậplà xu ớng then chốt
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đại
học trong bối cảnh chuyển đổisố. Cách
tiếpcậnygiúpchươngtrìnhđàotạođáp
ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của người
họcvàthúcđẩyviệchọctậpsuốtđời.Ở
ViệtNam,mộtsốcôngtrìnhnghiêncứu
vềchuyểnđổisốtronggiáodụcđạihọc
(BộGD&ĐT,2022;NguyễnVănCường
&TrầnThịThuHà,2023)vàđổimớiđào
tạongànhLuật(NguyễnNgọcĐiện,2020;
PhanThịThuHiền,2022)đãớcđầuđề
cậpđếnvấnđềnày.Tuyvậy,phầnlớncác
nghiêncứutạiViệtNamhiệnnaymớichỉ
đềcậpchungchungđếnvấnđềnày;chưa
cónhiềuphântíchmangtínhhệthốngvề
việcứngdụngcôngnghệsốtrongđàotạo
luậtcũngnhưchưađánhgiáđầyđủmức
độ cá nhân hóa trong các chương trình
đangtriểnkhai.
Dovậy,khoảngtrốngkhoahọcđặt
ra là cần có một nghiên cứu tổng hợp,
phântíchvàsosánhđể:(1)xácđịnhcơsở
lýluậncủacánhânhóatrongđàotạoluật;
(2) đánh giá thực trạng và kinh nghiệm
quốctếvềcánhânhóagiáodụcluật;và
539
(3)đềxuấtkhungđịnhhướngphùhợpvới
bốicảnhcáctrườngđạihọcViệtNam.
1.3.Mụctiêuvàcâuhỏinghiêncứu
Mụctiêutổngquátcủanghiêncứulà
ydựngcơsởlýluậnvàthựctiễnnhằm
địnhớngđổimớicánhânhóahọctập
trongđàotạoluậttạiViệtNam,từđógóp
phầncảithiệnchấtlượngchươngtrìnhvà
ngcườngmứcđộđápứngnhucầuhọc
tậpđadạngcủasinhviêntrongbốicảnh
sốhóa.
Cácuhinghiêncuđtrabaogồm:
Cách hiểu về cá nhân hóa trong
giáodụcđạihọcvàýnghĩacủanóđốivới
đàotạongànhluật?
Những mô hình, công cụ và kinh
nghiệmcánhânhóađàotạoluậtđãđược
trinkhaitrongvàngoàinưcrasao?
Đâulàđịnhhướngvàgiảiphápkhả
thicóthểápdụngđểthúcđẩycánhânhóa
trongđàotạoluậttạicáctrườngđạihọc
Việt Namtrong quá trìnhchuyển đổisố
hiệnnay?
1.4.Phạmvinghiêncứu
Nghiên cứu tập trung làm rõ ba
nhómvấnđềcốtlõiliênquanđếncánhân
hóahọctậptrongđàotạocửnhânluậttại
ViệtNam giaiđoạn2021-2024,cóđối
chiếuvớikinhnghiệmquốctếtừcácquốc
giacónềngiáodụcpháplýtiêntiến(Hoa
Kỳ,Anh,Singapore,Úc):
Nhóm vấn đề lý luận: khái niệm,
bản chấtvàcác cấpđộcủa cánhânhóa
họctậptronggiáodụcđạihọc;đặctrưng
riêngbiệtcủacánhânhóatrongđàotạo
pháplý(tínhthựctiễncao,ucầuphát
trinđồngthờikiếnthức-kỹnăng-thái
độnghềnghiệp);vaitròcủacôngnghệsố,
dữliệuhọctập(learninganalytics)vàtrí
tuệnhântạotrongviệcxâydựnglộtrình
họctậpcánhânhóa.
Nhómvấnđềthựctiễn:Thựctrạng
trin khaicánhânhóatạicác cơsởđào
tạo luật lớn của Việt Nam (Tờng Đại
học Luật Hà Nội, Tờng Đại học Luật
TP.HCM, Tờng Đại học Mở Hà Nội,
TrườngĐạihọcKinhtế-LuậtTP.HCM,
Khoa Luật ĐHQG Hà Nội); Các mô
hình,côngcụvàkinhnghiệmthànhcông
tại một số trường luật tiêu biểu quốc tế
như: Harvard Law School (Trường Luật
Harvard),NUSLaw(NationalUniversity
of Singapore -Faculty ofLaw -Trường
Luật Đại học Quốc gia Singapore),
UNSW Law (University of New South
Wales - Faculty of Law - Trường Luật
ĐạihọcNewSouthWales),Universityof
ArizonaJamesE.RogersCollegeofLaw
(TờngLuậtJamesE.RogersthuộcĐại
họcArizona.),v.v.;Tácđộngthựctếcủa
môitrườngsốđếnthiếtkếchươngtrình,
phươngpháp giảngdạy, đánh giávai
trògingviên.
Nmvấnđềđnhnggiảipháp:
nhữngyêucầubắtbuộcđiviđimiđào
tạoluậtViệtNamtrongbốicảnhchuynđi
shiệnnay;đềxuấtmôhìnhĐàotoluật
thích ng số”cùng cđiều kin th chế,
côngnghvàngunlựccầnthiếtđểtriểnkhai
hiệuquảgiaiđoạn2025-2030.
Nguồndữliệuđượcsửdụngtrong
nghiêncứunàygồmhainhómchính:dữ
liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp gián tiếp
đượctổnghợptừcácbáocáonghiêncứu
cấpBộ,cấpTrường,cácbàibáokhoahọc
trongvàngoàiớc,tàiliệucủaOECD,
UNESCO,EC,World Bank vàcáccông
trìnhthựctiễnvềđổimớiđàotạoluật.c
nguồndữliệuđượclựachọntheotiêuchí:
tính xác thực, khả ng kiểm chứng và
mứcđộliênquantrựctiếpđếnchủđềcá
nhânhóavàchuyểnđổisốtronggiáodục
pháplý.
540
1.5.Ýnghĩakhoahọcvàthựctiễn
Về mặt khoa học,nghiên cứu này
gópphầnbổsungvàhệthốnghóalýluận
vềcánhânhóahọctậptronglĩnhvựcđào
tạo luật, làm phong phú thêm nền tảng
khoahọcgiáodụcpháplýtạiViệtNam.
Đồngthời,nghiêncứulàmrõmốiquanhệ
biệnchứnggiữacôngnghệsố,dữliệuhọc
tập(learninganalytics)vàviệchìnhthành
nglựcnghềluậthiệnđại-baogồmtư
duyphảnbiện,kỹnăngphântíchdữliệu
pháplý,đạođứcnghềnghiệpvàkhảnăng
ứngdụngcôngnghệpháplý(legaltech).
Quantrọngnhất,nghiêncứuđềxuấtmô
hìnhlýthuyết“Đàotạoluậtthíchứngsố”
vớibacấuphầntíchhợpchặtchẽ,từđó
tạoranềntảngkháiniệmvàkhungphân
tíchvữngchắcchocáccôngtrìnhnghiên
cứutiếptheotronglĩnhvựcgiáodụcpháp
lýsố.
Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung
cấp căn cứ khoahọc thực tiễn để các
trườngđạihọcluậtđiềuchỉnhchươngtrình
đàotạo,phươngphápdạyhọcvàquytrình
đánh giá theo ớng đun linh hoạt,
dựa trên năng lực. Nghiên cứu cũng gợi
mởnhữnggiảiphápkhảthi,cụthểnhằm
nângcaonglựcsốvànglựcthiếtkế
họctậpcánhânhóachođộingũgiảngviên
luậttronggiaiđoạn2025-2030.Đặcbiệt,
các hàm ý chính ch được đưa ra một
cáchrõràngsẽhỗtrợđổimớiquảntrịhọc
thuật,kiểmđịnhchấtlượngvàđầutưhạ
tầngcôngnghệtrongbốicnhchuyểnđổi
sốquốcgia,giúpBộGiáodụcĐàotạo
cùngcáccơsởđàotạoluậtthamkhảovà
triểnkhaingaylậptức.
II.Cơsởlýluận
Phântíchcáccôngtrìnhlýluậntrong
nướcvàquốctếchothấycánhânhóahọc
tậpđangtrởthànhmộtđịnhớngquan
trọng của giáo dục đại học thế kỷ XXI,
trongđónhấnmạnhsựdịchchuyểntừcách
dạy học truyền thống (teacher-centered-
lấy giáo viên làm trung tâm) sang phát
trinnănglực,đápứngnhucầu,tốcđộvà
phongcáchhọctậpriêngcủatừngngười
học.TheoOECD(2021,2025)nhấnmạnh
rằngtrítuệnhântạovàphântíchdữliệu
họctập(learninganalytics)chophéptạo
ra các trải nghiệm học tập cá nhân hóa
thựcs,tốiưuhóatiếnđộ,phongcáchvà
kếtquảhọctậpcủatừngsinhviên.Tương
tự,UNESCO(2022,2023)địnhnghĩacá
nhân hóakhôngchỉlà linh hoạthóanội
dungmàlàmộtchiếnlượcphạmtoàn
diệndựatrêndữliệu,giúpthuhẹpkhoảng
cáchhọctậpvàthúcđẩyhọctậpsuốtđời.
ỦybanChâuÂu(EuropeanCommission)
(2023) trong Digital Education Action
Plan2021 - 2027 (Kế hoạch hành động
giáodụckỹthuậtsố2021-2027)cũngxác
địnhđâylàtrụcộtchínhđểithiếtgiáo
dụctrongkỷnguyênsố.
TrongđàotạongànhLuật,cánhân
hóahọctậpcóvaitròđặcbiệtquantrọng
bởilĩnh vựcyđòi hỏingườihọc phải
pháttriểntưduyphảnbiện,khảnănglập
luận, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp
kỹ năng xử lý tình huống trong môi
trườngpháplýphứctạp.Cáccơsởđàotạo
luậthàng đầu nhưTrường Luật Đạihọc
Harvard,TrườngLuậtĐạihọcQuốcgia
SingaporehayTrườngLuậtĐạihọcQuốc
giaÚcđềuchuyểnđổiphươngthứcgiảng
dạy truyền thống sang hướng phát triển
nglựcngườihọc,tăngcườngkỹnăng
nghiêncứuvàgiảiquyếtvấnđề,đồngthời
tạomôitrườnghọctậpphùhợpvớimục
tiêunghềnghiệpcánhâncủasinhviên.
III.Phươngphápnghiêncứu
2.1.Cáchtiếpcậnnghiêncứu
iviếttiếpcậnchủđềcánhânhóa
trongđàotạoluậttừgócnhìngắnkếtgiữa
541
giáodụchọc,luậthọcvàcôngnghệgiáo
dục,quađólàmrõnềntảnglýluận,thực
tiễnvàđịnhhướngđổimớichươngtrình
đàotạoluậtphùhợpvớixuthếpháttriển
củacáctrườngđạihọctạiViệtNam.
Phươngphápnghiêncứutrọngm
phân tích - tổng hợp và so sánh định
tínhdựatrên hệ thốngtàiliệu,cáccông
trình nghiên cứu đã công bố và dữ liệu
thựctếtừnhiềuđềtàikhoahọcliênquan.
Cụthể,nghiêncứutiếnhànhphân
tích nội dung của các tài liệu trong và
ngoàiớcvềđổimớigiáodụcđạihọc,
tậptrungoxuhướngcánhânhóahọctập
kếthợpvớiứngdụngcôngnghệsốtrong
đàotạongànhLuật.Đồngthời,nhómtác
giảtổnghợpvàsosánhkinhnghiệmquốc
tế để làm rõ những mô hình có thể vận
dụngvàothựctiễntạiViệtNam.
ch tiếp cận này giúp bài viết
không chỉ phản ánh thực trạng mà còn
nhậndiệnrõcácxuhướngpháttriểnmới,
quađóđónggópvàoviệchoànthiệnnhận
thứcvàđịnhhướngđổimớigiáodụcpháp
lýtrongbốicảnhsốhóa.
2.2. Dữ liệu và nguồn thông tin
nghiêncứu
Nguồndữliệuphụcvụnghiêncứu
đượcchiathànhhainhómchính,đượclựa
chọn và xử lýtheo nguyên tắcđảmbảo
độtincậy,khảnăngkiểmchứngvàtính
chínhxáckhoahọc.Cácdữliệuđượcsử
dụngđềulàdữliệuthực,hoàntoànkhông
dựatrênthôngtingiảlậphoặcsuyđoán.
Thứnhấtlànguồndữliệuthứcấp.
Nhómdữliệuthứcấpđượctổnghợptừhệ
thốngcáctàiliệu,báocáovàcôngtrình
nghiên cứuđãđượccông bốtrongnước
quốctế,phảnánhnhữngxuthếđổimới
giáo dục đại học nói chung và giáo dục
pháp lýnói riêngtrong bối cảnhchuyển
đổisố.Cácnguồnybaogồmbáocáo
đánhgiácủaBộGiáodụcvàĐàotạovề
chiến lược phát triển giai đoạn 2020 -
2025liênquanđếnchuyểnđổisố,đổimới
chương trình đào tạo và phát triển năng
lựcđộingũgiảngviênluật.Bêncạnhđólà
cáctàiliệuquốctếcủaTổchứcGiáodục,
KhoahọcvàVănhóaLiênHợpQuốc,Tổ
chứcHợptácvàPháttriểnKinhtế,Ngân
ngthếgiớivàỦybanChâuÂuđềcập
đếnxuhướnghọctậpcánhânhóa,chuyển
đổisố,pháttriểnkỹnăngsốvàđổimới
phương pháp giảng dạy trong giáo dục
đạihọc.Ngoàira,nghiêncứucũngkhai
tháccácbàibáokhoahọc,cáccôngtrình
nghiêncứutừcáctrườngđạihọctrongvà
ngoàinướcvềđổimớiđàotạongànhluật,
ứng dụng công nghệ vào giảng dạy và
thiếtkếchươngtrìnhpháplýtheohướng
hiệnđại.Đặcbiệt,bàiviếtcóthamchiếu
cácbáocáoliênquanđếnchuyểnđổisố
phươngphápdạyhọcđổimớitạimột
sốcơsởđàotạoluậtlớnnhưTờngĐại
học Luật Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà
NộivàĐạihọcMởHàNội-nhữngđơnvị
cónhiềuđónggóptrongcảitiếnchương
trìnhđàotạoluậtthờigiangầnđây.
Thứhailànguồndữliệusơcấpgián
tiếp.Khácvớicácnghiêncứuđịnhlượng
dựatrênkhảosáthayphỏngvấn,bàiviết
y không thu thập dữ liệu sơ cấp trực
tiếp,màsửdụnglạidữliệuthựctếtừcác
đề tài khoa học đã triển khai trước đây.
Nhómdữliệusơcấpgiántiếpđượckhai
tháctừcáccôngtrìnhnghiêncứumàtác
giả đã tham giahoặc cócơ hội tiếpcận
trong những m gầnđây. Khácvớicác
nghiêncứudựatrênkhảosáthoặcphỏng
vấntrựctiếp,bàiviếtsửdụngnguồndữ
liệuthựctếtừnhữngđềtàikhoahọcđã
nghiệmthu,giúpđảmbảotínhchínhxác
độtincậy.Nguồndữliệunàygồmcác
ocáođánhgiá,kếtquảnghiệmthuvà