Mô hình đồng giảng dạy trong đào tạo Luật tại Việt Nam: Đề xuất áp dụng trong quá trình hội nhập quốc tế

528

ĐỀXUẤTÁPDỤNGMÔHÌNHĐỒNGGIẢNGDẠY

TRONGĐÀOTẠOLUẬTTẠIVIỆTNAM

TRONGQUÁTRÌNHHỘINHẬPQUỐCTẾ

NguyễnAnhĐức

Email:naduc2004@hou.edu.vn

Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:19/11/2025

Ngàyphảnbiệnđánhgiá:03/12/2025

Ngàybàibáođượcduyệtđăng:15/12/2025

DOI:10.59266/houjs.2025.1071

Tómtắt:Trongbốicảnhtoàncầuhóavàcôngnghệsố,nghiêncứunàynhằmđổimới

đàotạopháplýtạiViệtNamquamôhìnhđồnggiảngdạy,thuhẹpkhoảngcáchlýthuyết-thực

tiễn,trangbịsinhviênluậtkỹnăngnghềnghiệptoàndiệnnhưtưduyphảnbiệnvàứngdụng

thựctế.DựatrênlýthuyếthọctậptrảinghiệmcủaKolbvàkiếntạoxãhộicủaVygotsky,

phươngphápnghiêncứubaogồmphântích,quynạp,diễngiảitàiliệuquốctếvàsosánhvới

thựctrạngViệtNamđểđưarađềxuấtphùhợpchođàotạoluậthiệnnay.Bàiviếtnhấnmạnh

môhìnhđồnggiảngdạyvớimụctiêuchuyểntrọngtâmsangngườihọc.;theođótácgiảcũng

đưaranhữngkiếnnghịhoànthiệnpháplýchogiảngviênhànhnghềluậtsư(theoNghịquyết

66-NQ/TW);ưutiênteamteachingvàCLEvớiphòngkhámcộngđồng;pháttriểngiảngviên

kiêmnhiệmquaưuđãi;tănghợptácquốctế;đổimớichươngtrình,nângcaonănglựcvà

đầutưhạtầngđểxâydựngnhânlựcpháplýchấtlượngcao,sẵnsànghộinhậptoàncầu.

Từkhóa:đồnggiảngdạy,đàotạoluật,hộinhập,toàncầuhóa,môhìnhđồnggiảngdạy

1TrườngĐạihọcMởHàNội

I.Đặtvấnđề

Trongbốicảnhtoàncầuhóavàsự

pháttriểnvũbãocủacôngnghệsố,ngành

luật trên toàn cầu đang chứng kiến một

cuộc chuyển đổi mô hình mạnh mẽ, sự

chuyển đổi này đặtra yêu cầu cấp bách

vềviệcđổimớiphươngthứcđàotạopháp

lý,nhằmtrangbịchođộingũchuyêngia

tương lai những năng lực thích ứng với

một môi trường hành nghề phức tạp và

năng động. Mô hình giáo dục pháp luật

truyền thống, vốnchú trọng vào cácbài

giảng lý thuyết và tài liệu in sẵn, đang

dần bộc lộ những hạn chế nội tại trong

việc đáp ứng đòi hỏi của thị trườnglao

độnghiệnđại.Nềnkinhtếtrithứcngày

naykhôngchỉyêucầukiếnthứcchuyên

sâumàcònđòihỏicaovềkhảnăngvận

dụngtrithứcđóvàogiảiquyếtcácvấnđề

thựctiễn.Việc“biếtluật”chỉlàđiểmkhởi

đầu;nănglựcnghềnghiệpthựcsựđược

529

xácđịnhbởikhảnăngvậndụngphápluật

mộtcáchlinhhoạt,kịpthờivàhiệuquả

trongcáctìnhhuốngcụthể.Khoảngcách

giữakiếnthứclýthuyếtvàkỹnăngthực

hànhnghềnghiệpngàycàngnớirộng,tạo

áp lực buộccác cơsởđào tạophápluật

phải cải tiến chương trình giảng dạy và

nộidungđàotạo.Đểthuhẹpkhoảngcách

này,nhiềuphươngphápsưphạmtiêntiến

đãđượcnghiêncứuvàứngdụng,hướng

tớiviệctăngcườngtínhthựctiễnvàliên

ngànhtrongđàotạo.Trongsốđó,phương

phápđồnggiảngnổilênnhưmộtgiảipháp

tiềmnăng,kếthợpkiếnthứcchuyênmôn

của giảng viên đại học vớikinh nghiệm

thựctiễncủacácchuyêngiatrongngành.

II.Cơsởlýthuyết

Mô hình đồng giảng (co-teaching)

trongđàotạoluậtcócơsởlýthuyếtvững

chắc dựa trên hai học thuyết giáo dục

cốt lõi: Lý thuyết học tập trải nghiệm

(ExperientialLearningTheory)củaDavid

A.KolbvàLýthuyếtkiếntạoxãhội(Social

Constructivism)củaLevVygotsky.

Tronggiáodụcphápluật,môhình

đồng giảng đã ứng dụng hiệu quả Lý

thuyếthọctậptrảinghiệmcủaDavidA.

Kolb,mộthọcthuyếtmôtảquátrìnhhọc

tậpthôngquachutrìnhbốngiaiđoạn.Đầu

tiên,sinhviênđượctiếpxúctrựctiếpvới

cáctrảinghiệmcụthểquacáctìnhhuống

pháplýthựctếdocảgiảngviênvàchuyên

giađưara.Tiếptheo,dướisựhướngdẫn

củahainhàgiáodục,sinhviênthựchiện

quansátphảnánh,phântíchvấnđềtừcả

gócđộlýthuyếthànlâmlẫnkinhnghiệm

thựctiễn.Từ đó, họtiếnhành kháiquát

hóatrừutượngđểtổnghợpkiếnthức,rút

racácnguyêntắcvàquyluậtpháplýcốt

lõi.Giaiđoạncuốicùng,sinhviêntham

gia thực nghiệmchủ độngbằng cách áp

dụngkiếnthứcvàocácbàitập,phiêntòa

giảđịnhhoặcthựctậpđểcủngcốvàkiểm

chứng hiểu biết của mình (Kolb,1984).

Nhờ đó, mô hình đồng giảng giúp sinh

viênbiếnkinhnghiệmthànhkiếnthứcvà

pháttriểnnănglựcnghềnghiệptoàndiện.

TheoLýthuyếtkiếntạoxãhộicủa

Vygotsky, kiến thức không được truyền

thụ một chiều mà được người học chủ

độngxây dựng thông qua các tương tác

vớinhữngngườicótrìnhđộcaohơn.Học

thuyết này nhấn mạnh khái niệm Vùng

pháttriểngầnnhất(ZPD),tứclàkhoảng

cách giữa năng lực tự học và khả năng

đạt được dưới sự hỗ trợ của một người

cókiếnthứccaohơn(MKO).Trongmô

hìnhđồnggiảng,cảgiảngviênvàchuyên

giađềuđóngvaitròlàMKO.Giảngviên

cungcấpnềntảnglýthuyếtvàkhuônkhổ

họcthuật,trongkhichuyêngiagiúpsinh

viênvượtquaranhgiớigiữalýthuyếtvà

thựctiễn(Vygotsky,1978).Sựtươngtác

đa chiều này không chỉ giúp sinh viên

tiếpnhậnkiếnthức,màcònchủđộngxây

dựngnănglựcnghềnghiệp,tạoramộtquá

trìnhhọctậptoàndiệnvàcânbằng.

III.Phươngphápnghiêncứu

Phương pháp nghiên cứu của bài

viếtkếthợptiếpcậnđịnhtính,tậptrung

vàophântíchtàiliệuthứcấpvàsosánhlý

thuyết-thựctiễn.Cụthể,cácphươngpháp

phân tích và bìnhluận được ápdụng để

phân tích các tài liệu từ các trường luật

hàngđầuthếgiới,chẳnghạnnhưTrường

Luật Harvard (Mỹ) và các chương trình

tạiHiệphộiLuậtsưHoa Kỳ(American

Bar Association, 1992), nơi chuyên gia

thựctiễnđượctíchhợpquamôhìnhgiảng

dạythựctiễnvàgiảngdạyhợptác.Đồng

thời, phương pháp quy nạp và diễn giải

được sử dụng để tổng hợp các mô hình

đồng giảng dạy từ các nghiên cứu quốc

tế,nhưphântíchmetacủaMurawskivà

530

Swanson(2001)vềhiệuquảhợptácgiảng

viên, nhằm rút ra cácnguyên tắccốt lõi

vềtíchhợplýthuyếtvàkinhnghiệmthực

tiễn.Bêncạnhđó,phươngphápsosánh

đượctriển khaitheokhung đối chiếucó

hệthống,baogồmviệcđánhgiácácyếu

tốtươngđồng(nhưvaitròcủagiảngviên

kiêmnhiệmtrongviệcnângcaokỹnăng

nghề nghiệp) và khác biệt (nhưrào cản

vềkhungpháplývàhạtầngtạiViệtNam

sovớicácnướcpháttriển)giữamôhình

quốctếvàthựctrạngđàotạoluậtnộiđịa,

dựatrêndữliệutừBộTưphápViệtNam

(2012; n.d.).Từ đó,nghiên cứuquy nạp

các bài học kinh nghiệm khả thi, chẳng

hạnnhưưutiênchínhsáchchophépgiảng

viênhànhnghềluậtsư,nhằmđềxuấtứng

dụngphùhợptrongbốicảnhViệtNam.

IV.Kếtquảvàthảoluận

4.1. Khái niệm về mô hình đồng

giảngdạy

Mô hình đồng giảng (co-teaching)

đãđượccácnhàkhoahọcgiáodụcđịnh

nghĩatheonhiềucáchkhácnhau,phảnánh

sựđadạngtrongmụcđíchvàbốicảnháp

dụng.TheotácgiảBeuwensvàHourcade

địnhnghĩađồnggiảnglàsựtáicấutrúc

cácquytrìnhgiảngdạy,trongđóhaihay

nhiềunhàgiáodụcvớicáckỹnăngchuyên

biệtlàmviệcphốihợpđểcùngnhaugiảng

dạymộtnhómhọcsinhvềmặtkiếnthức

vàhànhvi(Bauwens&Hourcade,1995).

Địnhnghĩanàynhấnmạnhvaitròbổsung

củacácnhàgiáodụccóchuyênmônkhác

nhau,cùnghướngtớimộtmụctiêuchung.

Tương tự,Villa, và cộngsự môtả

đồnggiảnglàviệchaihoặcnhiềungười

chiasẻtráchnhiệmgiảngdạymộtphần

hoặc toàn bộ học sinh được phân công

vàomộtlớphọc(Villa&cộngsự,2004).

Địnhnghĩa này tập trung vào khía cạnh

chiasẻtráchnhiệmgiữacácnhàgiáodục;

nhiềuchuyêngiagiảngdạychomộtnhóm

trongcùngmộtkhônggian.

Như vậy qua nghiên cứu các khái

niệmtừnhiềugócđộkhácnhau,tácgiả

chorằng:Đồnggiảngdạylàmộtmôhình

sưphạmhợptác,trongđóhaihoặcnhiều

nhà giáo dục (thường là giảng viên và

chuyên gia thực tiễn) cùng phối hợp để

chia sẻ trách nhiệm lập kế hoạch, thực

hiệnvàđánhgiátoànbộquátrìnhgiảng

dạychomộtnhómsinhviên.Môhìnhnày

khôngchỉđơnthuầnlàsựhỗtrợlẫnnhau,

mà còn là sự tích hợp và bổtrợ chuyên

môn giữacác nhà giáo dục có năng lực

vàvaitròkhácnhau.Mụctiêucốtlõicủa

đồnggiảnglàtốiưuhóaviệctruyềnthụ

cảkiếnthứchànlâmlẫnkinhnghiệmthực

tiễn, từ đó thu hẹp khoảng cách giữa lý

thuyếtvà thựchành, nâng cao hiệuquả

đào tạovà phát triểntoàndiện năng lực

chongườihọc.

Nóimộtcáchđơngiản,đồnggiảng

dạy là sự kết hợp có chủ đích của các

chuyêngiađểtạoramộtmôitrườnghọc

tậpđachiềuvàphongphú,nơisinhviên

khôngchỉtiếpnhậnkiếnthứctừmộtnguồn

duynhấtmàcònđượctiếpxúcvớinhiều

quanđiểmvàcáchtiếpcậnkhácnhau.

4.2.Phânloạimôhìnhđồnggiảng

dạytrongđàotạoluật

Môhìnhđồnggiảngdạykhôngchỉ

đơnthuầnlàviệccóhaigiảngviêntrong

mộtlớphọc,màlàsựhợptáccóchủđích

nhằm nâng cao trải nghiệm học tập của

sinh viên thông qua các chiến lược chủ

độngvàthựchành.Bốnmôhìnhchínhcó

thểđượcápdụnglinhhoạttrongđàotạo

luật,baogồm:

Giảng dạy song song (Parallel

Teaching): Hai giảng viên cùng giảng

một nội dung, tuy nhiên chia lớp thành

hainhómnhỏđểthảoluậnchuyênsâuvề

531

các vụ án,các điều khoảnluật phứctạp

hoặc các vấn đề pháp lý gây tranh cãi.

Phươngphápnàychophépsinhviênnhận

đượcphảnhồichitiếthơntừgiảngviên

và tăng cường sự tương tác trong nhóm

(Murawski&Swanson,2001).

Giảng dạyluân phiên (Alternative

Teaching): Một giảng viên có thể trình

bàymộtkháiniệmpháplýmớichocảlớp,

trongkhigiảngviênthứhailàmviệcvới

mộtnhómnhỏsinhviênđểcủngcốcáckỹ

năngnềntảng(vídụ:tracứuvănbảnpháp

luật,phântíchánlệ)hoặccungcấpcácbài

tậpnângcaochosinhviêncónănglựcvượt

trội. Mô hình này giúp cá nhân hóa quá

trìnhhọctậpvàđápứngnhucầuđadạng

củangườihọc(Friend&Cook,2013).

Giảng dạy theo trạm (Station

Teaching):Nộidungbàigiảngđượcchia

thành các “trạm” độc lập, mỗi trạm tập

trungvàomộtkỹnăngpháplýcụthể.Ví

dụ:Trạm1domộtgiảngviênphụtrách,

hướngdẫnphântíchmộtđiềuluậtvàvăn

bảnhướngdẫn;Trạm2dogiảngviêncòn

lạihướngdẫnthảoluậnmộtbảnánthực

tếliênquan;vàTrạm3làtrạmtựhọchoặc

thảo luận nhóm. Sinh viên luân chuyển

giữacáctrạm,giúphọrènluyệnnhiềukỹ

năngtrongcùngmộtbuổihọc(Scruggs&

cộngsự,2007a).

Giảng dạy theo nhóm (Team

Teaching):Hai giảng viên (ví dụ: một

học giả và một luật sư thực hành) cùng

trìnhbàymộtchủđề,trongđómộtngười

tậptrungvàocơsởlýluận,ngườicònlại

cungcấpvídụthựctiễn,đóngvaitrong

các tình huống pháp lýhoặc đưa ra góc

nhìntừnghềnghiệp.Sựhợptácnàyđặc

biệthiệu quả trongviệc thu hẹp khoảng

cáchgiữalýthuyếtvàthựchành,mộtvấn

đềtồntạitronggiáodụcluậttruyềnthống

(O’Malley&Walker,2008).

Sự hiện diện của nhiềugiảng viên

cho phép quản lý các kịch bản học tập

phứctạpvàđadiệnhơn,cungcấpphản

hồikịpthờivàcánhânhóa,đồngthờitích

hợpcácquanđiểmđadạngvàoviệcgiải

quyếtvấnđề.Điềunàychuẩnbịchosinh

viênđểđốiphóvớinhữngyêucầuthựctế

củanghềnghiệppháplý.

4.3. Khoảng trống nghiên cứu

trongmôhìnhđồnggiảngtrongđàotạo

luật

Khoảng trống nghiên cứu đáng

kểtồntạitronglĩnhvựcđồnggiảngdạy

(co-teaching) áp dụng cho giáo dục luật

học,mặcdùmôhìnhnàyđãđượcnghiên

cứurộngrãitronggiáodụcphổthôngvà

giáodụcđặcbiệt(Murawski&Swanson,

2001).Sựthiếuhụtnàyphảnánhcảkhía

cạnhlýthuyếtvàthựctiễn,đòihỏicầncó

mộthệthốngtàiliệuchuyênbiệttậptrung

vàocácvấnđềđặcthùcủangànhluật.

Cáckhoảngtrốngchínhbaogồm:

-Thiếu nghiên cứu thực nghiệm

chuyên sâu: Phần lớn các nghiên cứu

hiện có tập trungvào bối cảnh giáodục

phổthông, dẫn đến sự thiếu hụt dữ liệu

vềhiệuquảcủacácmôhìnhđồnggiảng

dạy trong giáo dục luật học (Bacharach

&cộngsự,2004).Cầncócácnghiêncứu

thựcnghiệmđểxácđịnhhiệuquảcủatừng

môhìnhđồnggiảngdạy(vídụ:Giảngdạy

đồngđộisovớiGiảngdạytheotrạm)đối

vớicácmụctiêuhọctậpcụthểtrongcác

khóahọcluật.

-Tiềmnănggiảiquyếtcácvấnđề

sư phạm luật học: Nghiên cứu cần tập

trungvàocáchđồnggiảngdạycóthểgiải

quyết các vấn đề quan trọng trong giáo

dụcluậthọc,đặcbiệtlàviệctăngcường

sựđadạng,côngbằngvàhòanhập.Mặc

dù có sự đồng thuận về tầm quan trọng

củasựđadạng,vẫnthiếucácnghiêncứu

532

cụthểvềcáchđồnggiảngdạycóthểhỗ

trợtốtnhấtcácnhómsinhviênđadạngvà

thúcđẩymộtmôitrườnghọctậphòanhập

hơn(O’Malley&Walker,2008).

-Tácđộngdàihạnvànhữngthách

thứcđặcthù:Cầnnghiêncứuvềtácđộng

dàihạncủacáckhóahọcluậtcósửdụng

đồnggiảngdạyđốivớiconđườngsựnghiệp

củasinhviên,chẳnghạnnhưsựthamgia

vàocáchoạtđộngpháplýcộngđồng.Đồng

thời,cácnghiêncứutươnglaicầntậptrung

vàoviệckhắcphụccáctháchthứcđặcthù

củangànhluật,baogồmviệcđảmbảogiảng

viêncóchuyênmônsâuvềlýthuyếtvàthực

hành,cũngnhưsựhỗtrợtừcáctổchứcđể

thúcđẩyhợptácliênngành.

Việc định hướng nghiên cứu dựa

trêncácvấnđềthựctếmàcáctrườngluật

vàsinhviênluậtđangđốimặtsẽđảmbảo

rằng kếtquả nghiêncứucó thểđượcáp

dụngđểcảithiệnchấtlượnggiáodụcvà

chuẩnbịchosinhviêntốthơnchonghề

nghiệp(Scruggs&cộngsự,2007b).

4.4.Đề xuất mô hìnhđồng giảng

dạytrongđàotạoluậtchoViệtNam

Để xây dựng một mô hình đồng

giảngdạy(co-teaching)hiệuquảvàphù

hợpvớibốicảnhgiáodụcluậthọctạiViệt

Nam,cầncómộtchiếnlượctoàndiện,bao

gồmhoànthiệnkhungchínhsách,đổimới

chươngtrìnhđàotạo,nângcaonănglực

độingũgiảngviên,vàtăngcườnghợptác

đabên.Cáckiếnnghịdướiđâytậptrung

vàoviệcgiảiquyếtcáctháchthứcđãđược

nhậndiện,nhằmcảithiệnchấtlượngđào

tạo và trang bị cho sinh viên những kỹ

năngthựctiễncầnthiếtchonghềnghiệp,

cụthể:

Xâydựngcơchếchophépgiảng

viênluậthànhnghềluậtsư:Nghịquyết

số66-NQ/TW của Bộ Chính trị vớiyêu

cầu“Nghiêncứuhìnhthànhcơchếcóđiều

kiệnchophépviênchứcđượchànhnghề

luậtsư”đánhdấumộtbướcchuyểnmình

chiếnlượctronggiáodụcluậthọctạiViệt

Nam. Đâykhông chỉlà một thay đổivề

mặtchínhsách,màcònlàmộtgiảipháp

căncơđểgiảiquyếtmộttrongnhữngthách

thức lớn nhất của ngành: khoảng cách

giữalýthuyếtvàthựctiễn.Trongbốicảnh

hiệntại,chươngtrìnhđàotạoluậtởViệt

Namvẫncònnặngvềlýthuyết,dẫnđến

tìnhtrạngsinhviênsaukhiratrườngnắm

vữngcácđiềukhoảnluậtnhưnglạilúng

túngkhiđốimặtvớicáctìnhhuốngpháp

lýphứctạptrongthựctiễn(BộTưpháp,

2012). Việc cho phép giảng viên hành

nghềluậtsưđượckỳvọngsẽgiảiquyết

triệtđểvấnđềnày,nângcaochấtlượng

nguồnnhânlựcpháplýcủađấtnước.Việc

chophépgiảngviênluậthànhnghềluậtsư

làmộtgiảiphápthenchốtnhằmthuhẹp

khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn

trong giáo dụcluật học. Chính sáchnày

manglạinhữnglợiíchthiếtthựcđãđược

chứngminhquakinhnghiệmquốctếvà

nhữngminhchứngbanđầutạiViệtNam.

Hoạtđộnghànhnghềgiúpgiảngviêncập

nhậtkiếnthứcphápluậtmộtcáchliêntục

vàsâusắcnhất,hiểurõcácquytrìnhtố

tụng, cũng như những bấtcập của pháp

luậttrênthựctế(BộTưpháp,n.d.).Kinh

nghiệmthựctiễnnàysauđóđượctíchhợp

vàobàigiảng,làmchonộidungtrởnên

sinhđộngvàsátvớithựctiễnhơn.

Minhchứngrõràngnhấtđếntừcác

trường luật danh tiếng trên thế giới. Tại

cáccơsởnhưTrườngLuậtHarvard(Mỹ),

giảngviênthườnglànhữngluậtsư,thẩm

phán hoặc công tố viên có kinh nghiệm

thựcchiến.Điềunàychophépsinhviên

tiếpcậnvớicácchiếnlượctốtụngvàtư

duyphảnbiệntừnhữngchuyêngiahàng

đầu,khôngchỉgiớihạnởlýthuyếtsách

vở. Một nghiên cứu của Hiệp hội Luật

Đề xuất áp dụng mô hình đồng giảng dạy trong đào tạo Luật tại Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế

Bài viết nghiên cứu đề xuất mô hình đồng giảng dạy luật tại Việt Nam, giúp thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, tăng kỹ năng cho sinh viên.

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi