511
BIỆNPHÁPNÂNGCAOCHẤTLƯỢNGHOTĐỘNG
NGHIÊNCUKHOAHỌCVỚIGIẢNGVIÊNNGÀNHLUẬT
TRONGKỶNGUYÊNSỐ
MaiĐắcBn,MaiThuHằng
Email:bien.maidac@phenikaa-uni.ed.vn
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:19/11/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:03/12/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:15/12/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.1069
Tómtắt:Kỷnguyênsốlàmộttrongnhữngthànhquảtolớnmànhânloạiđạtđược
trênsởứngdụngkhoahọc,kỹthuậthiệnđại,tiêntiến,thôngminhvàocuộcsống,góp
phầnnângcaochấtlượng,hiệuquảcôngviệccủaconngườinóichungvàđốivớihoạtđộng
nghiêncứukhoahọccủagiảngviênngànhluậtnóiriêng.Nghiêncứukhoahọctạicáccơsở
đàotạotrìnhđộđạihọcngànhluậtlàhoạtđộngthườngxuyên,trọngđiểmgópphầnnâng
caotrìnhđộlýluậncũngnhưthựctiễngiảngdạycủagiảngviên,quađónângcaochấtlượng
sinhviên,họcviêntốtnghiệp.Đểđápứngđượcyêucầutrên,cầncónhữngbiệnphápnâng
caochấtlượnghoạtđộngnghiêncứukhoahọcvớigiảngviênngànhluậttrongkỷnguyênsố
tạicáccơsởđàotạođạihọc.Thamluậnđềxuấtmộtsốbiệnphápnângcaochấtlượnghoạt
độngnghiêncứukhoahọcvớigiảngviênngànhluậttrongkỷnguyênsốtrêncơsởnghiên
cứu,tổngkếtthựctiễnhoạtđộngnghiêncứukhoahọccủagiảngviênmộtsốtrườngđạihọc
ngànhluật.
Từkhóa:biệnpháp,giảngviên,ngànhluật,côngnghệsố,kỷnguyênsố
1ĐạihọcPhenikaa
I.Đặtvấnđề
Nghiêncứukhoahọccóvaitròđặc
biệtquantrọngtronggiáodụcđạihọcnói
chung và đối với giảng viên ngành luật
nói riêng, đặc biệt trong kỷ nguyên số
hiệnnay.Trongcôngtácđàotạođạihọc
luậtởnướctahiệnnay,nghiêncứukhoa
họccủagiảngviênđượcxemlàmộttrong
nhữngyếutốquantrọngtrongviệcnâng
caochấtlượngđàotạo,tạoranguồnnhân
lựcngànhluậtchấtlượngcaođápngnhu
cầungàycàngcaocủaxãhội.Nộidung
nghiêncứukhoahọctậptrungtrungxác
định, khám phá kiến thức pháp luật cơ
bản,chuyênsâukếthợpvớikiếnthứcvề
côngnghệsốđểnângcao,mởrộngkhả
ngnhậnthứcvàsửdụngthôngtin,tri
thức phục vụ trong thực tiễn công tác
giảngdạycủagiảngviên.NghịquyếtHội
512
nghịlầnthứ2,BanChấphànhTWkhóa
VIIIcủaĐảngCộngsảnViệtNamcónêu:
Cáctrưngđạihọcphảilàcáctrungtâm
nghiêncứukhoahọc,côngnghệ,chuyển
giaovàứngdụngcôngnghệvàosảnxuất
vàđờisống”;LuậtGiáodụcđạihọcnăm
2012,sửađổi,bổsungnăm2018xácđịnh
mộttrongnhữngmụctiêucủagiáodụcđại
họclà“…nghiêncứukhoahọc,côngnghệ
tạoratrithức,sảnphẩmmới,phụcvụyêu
cầupháttriểnkinhtế-xãhội,bảođảm
quốcphòng,anninhvàhộinhậpquốctế”.
Nhữngvănbảnnêutrênđãkhẳngđịnhvai
tròtolớncủahoạtđộngnghiêncứukhoa
học trong giáo dục đại học và trong sự
pháttriểnkinhtếxãhội,trongđó,vaitrò
củagiảngviênlàrấtquantrọng.Dovậy,
nghiêncứubiệnphápnângcaochấtợng
hoạtđộngnghiêncứukhoahọcvớigiảng
viênngànhluậttrongkỷnguyênsốlàcần
thiết,cótínhmới,cóýnghĩathiếtthựcvà
hoàn toàn phù hợp với cuộc cách mạng
côngnghiệp4.0vàChươngtrìnhchuyển
đổisốquốcgiaởnướctatronggiaiđoạn
tiếptục y dựng, hoàn thiện Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
tronggiaiđoạnmới.
II.Cơsởlýthuyết
2.1. Khái niệm nghiên cứu khoa
họcvớigiảngviênngànhluậttrongkỷ
nguyênsố
Khoản 4 Điều 3 Lut Khoahọc và
Côngnghệnăm2013cđịnh:Nghiêncu
khoahọc(NCKH)hoạtđộngkhámphá,
pháthiện,tìmhiubảnchất,quylutcủasự
vt,hiệnợngtựnhiên,xãhộivàtưduy;
sángtạogiảiphápnhmngdụngothc
tin.Nghiêncứukhoahọcbaogồmnghiên
cucơbản,nghiêncuứngdụng.
Kỷ nguyên số là thời đại mà các
côngnghệthôngminh,hiệnđại,cácmáy
tính,trítuệnhântạođượcsửdụngđểthay
thếhoặcbổtrợchocáchoạtđộngthường
ngàycủaconngười.Sựpháttriểncủacông
nghệsốđãmanglạinhiềulợiíchvượtbậc
trongkhảnănggiaotiếpvàkếtnốitrithức
giữaconngườivớinhau(Lê,2024).Công
nghệsốđãxóanhòanhữngkhoảngcách
vềđịalý,giúpchúngtadễdànggiaotiếp
không cần gặp mặt trực tiếp, hỗ trợ
mviệctừxa,nhấtlàtrongbốicảnhtoàn
cầuhóađạidịchCOVID-19đãthayđổi
cáchthứclàmviệccủanhiềungười.Công
nghệsố,trítuệnhântạo(AI)giúpchúng
tatìmkiếm,sửdụngtrithứccủanhânloại
mộtcách nhanh chóng và tiết kiệm thời
gian,nguồnlực.
Tận dụng tnh tựu trong kỷ
nguyên số hiện nay, quyết địnhsố749/
QĐ-TTgngày03/6/2020củaThủtướng
Chính phủ đã phê duyệt “Chương trình
chuyển đổi số quốc gia đến m 2025,
địnhhướngđếnnăm2030”,trongđóxác
định,chuyểnđổisố,pháttriểnkinhtếsố,
xãhộisốlàtrọngtâmchiếnlượccủaViệt
Namtronggiaiđoạntớivàđặtracmục
tiêu cụ thể đến 2025 về: kinh tế số; tỷ
trọng kinh tế số trong từng ngành, lĩnh
vực; năng suất lao động; hạ tầng mạng
băngrộngcápquang;vàvềphổcậpmạng
diđộng4G/5G(Nguyễn&Nguyễn,n.d.).
TheoBộGiáodụcvàĐàotạo,hiệnnay
100% c trường đại học đã có phòng
máy, mạng LAN, wi, cổng thông tin
điệntử,90%cáctrườngđãlậpbanbiên
tậpcổng, cóquy chếantoànthôngtin,
90%cáctrườngđãdùngphầnmềmquản
lýđàotạovàquảnlýnbản,trên60%
cáctrườngdùngphầnmềmquảnnhân
sự,tàisản,thiếtbị(Báođiệntử,2025).
Nghiên cứu khoa học một hoạt
độngtìmhiểucótínhhệthốngđạtđếnsự
hiểubiếtđượckiểmchứng.Nómộthoạt
độngnỗlựccóchủđích,cótổchứcnhằm
513
thuthậpnhữngthôngtin,xemxétkỹ,phân
tích xếp đtcác dữ kiện lại với nhau rồi
đánhgiácácthôngtinấybằngconđường
quynạpvàdiễndịch(Dương,2005).Theo
VũCaoĐàmthìnghiêncukhoahọclà
sựtìmkiếmnhữngđiềumàkhoahọcchưa
biết,hoặclàpthiệnbảnchấtsựvật,phát
triểnnhậnthứckhoahọcvềthếgiới;hoặc
là sáng tophương pp mới và pơng
tiện kỹ thut phục vụ cho mục tiêu hoạt
độngcủaconnời(Vũ,2008).
Hiện nay, có nhiều quan điểm, ý
kiến về nghiên cứu khoa học trong kỷ
nguyênsốcủagiảngviênngànhluật,tuy
nhiên,cácnhànghiêncứucũngđãthống
nhất chỉ ramột số đặc điểm cơ bảncủa
nghiêncứukhoahọctrongkỷnguyênsố
củagiảngviênngànhluậtnhưsau:
Tínhcánhân:vaitròcánhântrong
ng tạo mang tính quyết định. Tính cá
nhânđượcthểhiệntrongduycánhân,
nỗ lực cá nhân và quan điểm khoa học
riêng của của từng cá nhân về việc tiếp
thuvàngdụngkiếnthứccôngnghệsố
onghiêncứukhoahọc.
Tính mới: nghiên cứu khoa học là
quátrìnhhướngtớinhữngpháthiệnmới
hoặc sáng tạo mới, do vậy, tính mới là
thuộctínhquantrọngsốmột,cóthểdẫn
tớinhữngxungđộtxãhộivớicáckếtluận,
quan điểm cũ (Trần, 2010). Nghiên cứu
khoahọcngànhluậtkỷnguyênsốcóthể
cóxungđộtvớimộtsốquanđiểmnghiên
cứukhoahọcluậttruyềnthống.
Tínhtincậy:Kếtquảcủacôngtrình
nghiên cứu khoa học đạt được nhờ một
hoặcnhiềuphươngphápnghiêncứunào
đó, có khả năng kiểm chứng lại nhiều
lầntrongnhữngđiềukiệnquansáthoặc
thínghiệmhoàntoàngiốngnhauvàvới
nhữngkếtquảthuđượchoàntoàngiống
nhau,dovậycóđộtincậycao.Trongthời
đạicôngnghệsố,sảnphẩmkhoahọccó
thể được kiểm chứng thông qua việc áp
dụng công nghệAI, phần mềm để kiểm
tra,đánhgiá.
Tínhkháchquan:Tínhkháchquan
vừalàmộtđặcđiểmcủanghiêncứukhoa
học,vừalàchuẩnmựcvềphẩmchấtcủa
ngườinghiêncứukhoahọc.Trongkhoa
học ngành luật,một kết luậnkhông dựa
trênthựctếkháchquanđượckiểmchứng
bằngthựctiễnápdụngmàchỉdựaoý
chí,nhậnthứccủacánhânthôngquacác
quyphạmphápluậtchưathểxemlàmột
phảnánhkháchquanvềbảnchấtcủanội
dungnghiêncứu.
Tínhkếthừa:Khoahọcluậtrađờitừ
nghìnnămnayvàđãcónhiềucôngtrình
khoahọcnghiêncứuvềmọikhíacạnhcủa
luật.Nhiềubộmônluậtmới,phươngpháp
nghiêncứumớixuấthiệnđặcbiệttrong
kỷnguyênsốngàynaychínhlàkếtquảkế
thừanhữngthànhtựukhoahọctrướcđây,
Từnhữngphântíchđặcđiểmcơbản
trên,cóthểxácđịnh:Nghiêncứukhoahọc
vớigiảngviênngànhluậttrongkỷnguyên
sốlàmộtdạnglaođộngtrithứccủagiảng
viênnhằmtìmracácchứngcứ,luậnđiểm
đáng tin cậy dựa trên việc nghiên cứu,
tổnghợp, điều tra, thử nghiệm, ápdụng
khoa học công nghệ số để chứng minh
tính đúng đắn cho những phát hiện mới
vềbảnchấtcủavấnđềphápluật,phương
pháp,nộidungđàotạongànhluậtthông
qua quy luậtvận động của xãhội vàđể
ngtạophươngpháp,nộidung,kỹthuật
mớicaohơn,giátrịhơntronggiảngdạy
ngànhluậttrongkỷnguyênsố.
2.2. Nội dung hoạt động nghiên
cứukhoahọcvớigiảngviênngànhluật
trongkỷnguyênsố
Hoạtđộngnghiêncứukhoahọccủa
giảngviênngànhluậttrongkỷnguyênsố
514
đượcxácđịnhrấtđadạngvớimộtsốnội
dungquantrọngnhưsau:
-Nghiêncứunộidungquyđịnhcủa
phápluật,nhữnghạnchế,vướngmắcđểđề
xuấtnhữnggiảipháphoànthiệnphápluật;
-Nghiêncứuchươngtrìnhđàotạo
đạihọc,bảođảmcungcấpđầyđủnhững
kiếnthứccơbảnvàchuyênsâuvềpháp
luậtchongườihọc,gắnvớikiếnthứccông
nghệtinhọcđểbảođảmsinhviênđược
trangbịkiếnthứcvềcôngnghệtinhọcvà
khảnăngsửdụngthànhthạocácphương
tiệntronglĩnhvựccôngnghệtinhọc;
-Nghiêncứuphươngphápđàotạo
đểbảođảmngườihọcđượctiếpthumột
cáchnhanhchóngvàđầyđủ,vữngvàng
kiếnthứcphápluật,kinhnghiệmthựctiễn
thựchànhnghềluậttrongkỷnguyênsố;
-Nghiêncứuhệthốngtổchức,quản
lý trường đại học để bảo đảm việc giáo
dục,đàotạosinhviên,họcviênngànhluật
đượcthựchiệnkhoahọc,hiệuquả,chấp
nhđúngphápluật,họctậpkinhnghiệm
củacácnướccónềnkinhtế,vănhóa,luật
pháppháttriển,hiệnđạiđểứngdụngvào
VitNam;
-Nghiêncucácnộidunghọctập
trong các giáo trình, tài liệu hệ đại học,
sauđạihọcvàthựctiễnhọctậpcủasinh
viên,họcviênngànhluậtđểpháthuyhiệu
quả,khắcphụcnhữngthiếusót,hạnchế
nhằmnângcaochấtlượnghọc.
- Nghiên cứu thực trạng việc làm
củasinhviên,họcviênngànhluậtsaukhi
tốtnghiệp, gồmtỷ lệ ngườicó việclàm
đúng ngành luật, chất ợng công việc
được xã hộiđánh giá, khả năng họclên
caohơnđểxácđịnhchấtợngđàotạo,
khắc phục yếu kémtrong đào tạo,nâng
caotỷlệngườihọcratrườngcóviệclàm
cao,thunhậptốt,đónggóphiệuquảcho
nhucầuxãhội,pháttriểnđấtnước.
Từ các công tác như xâydựng kế
hoạch,tổchứcchọnđềtài,kýhợpđồng…
đếnnghiệmthuvàứngdụngthìcáchoạt
độngnghiêncứukhoahọcvớigiảngviên
ngànhluậtphảigắnchặtvớiđịnhhướng
khoahọc-côngnghệcủanhàtrườngđược
cđịnhtừđầunămhọccủanhàtrường.
III.Phươngphápnghiêncứu
3.1.Phươngphápluận
Phương pháp luận tiếp cận để giải
quyếtnhữngvấnđềthuộcnộidungcủađề
tàidựatrênquanđiểmduyvậtbiệnchứng
và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác -
Lênin, c quan điểm của Đảng và Nhà
ớcvềhoànthiệnchínhsáchppluật;
phát triển giáo dục, đào tạo (, 2008);
pháttriểnhoạtđộngnghiêncứukhoahọc
trongcáctrườngđạihọctrongkỷnguyên
số;chủtơng,đườnglốilãnhđạocủacác
trườngđạihọcvềcôngtácnghncứukhoa
họcphụcvụnhiệmvụđàotạongànhluật.
3.2.Pơngphápnghiêncứucụth
Dựa trên cơ sở phương pháp luận
u trên, bài viết sử dụng c phương
phápnghiêncứucụthểnhưsau:Phương
pháp khảo sát bằng bảng hỏi, phương
pháp phân tích, đối chiếu, tổng hợp, so
nh,thốngkêsốliệu;phươngpháphội
thảo,tọađàm…(Phan&Lương,2023).
IV.Kếtquảvàthảoluậnvềbiện
pháp nâng cao chất lượng hoạt động
nghiên cứu khoa học với giảng viên
ngànhluậttrongkỷnguyênsố
4.1. Một số khó khăn, hạn chế
trong nghiên cứu khoa học của giảng
viênngànhluậttrongkỷnguyênsố
Thứ nhất,kỷ nguyênsốlà kếtquả
củapháttriểnkhoahọchiệnđại,tácđộng
đến mọi mặt của đời sống xã hội, trong
đótácđộngtrựctiếpđếnđàotạonguồn
515
nhân lựcngànhluật,dovậy,nghiên cứu
khoahọccủagiảngviênngànhluậtcũng
phảigắnbóchặtchẽvớikiếnthứccông
nghệ số. Tuy nhiên, các cơ sở đào tạo
ngànhluậtthuộclĩnhvựckhoahọcxãhội
n việctiếp nhận,ứngdụng côngnghệ
tinhọcvàogiảngdạy,nghiêncứucònhạn
chế, còn mang nặng tính truyền thống,
chưacónhiềuđộtphátrongcảduyđào
tạo,nghiêncứukhoahọcthựctiễnđào
tạo,nghiêncứukhoahọc.
Thứ hai, giảng viên ngành luật đa
phầncónềntảngkiếnthứcvềkhoahọcxã
hội,trongkhicôngnghệsốkhôngthuộc
lĩnh vực khoa học xã hội, việc tiếp thu
kiếnthứccôngnghệtinhọcđòihỏikhông
chỉcókiếnthứcthuộclĩnhvựckhoahọc
tự nhiên,khoa học máy tính mà còncả
trình độ ngoại ngữ (tiếngAnh) nên một
sốgiảngviênngànhluậtkhôngnắmvững
kiếnthứccôngnghệtinhọcvàkhôngtheo
kịpđượctốcđộpháttriển,đổimớitrong
lĩnhvựccôngnghệtinhọc.
Thứ ba, để việc nghiên cứu khoa
học của giảng viên nnh luật có chất
lượngcao,sởđàotạocầnphảicónền
tảngcôngnghệsốhiệnđại,tiếntiếnnhư
mạnginternet,hệthốngmáychủquảnlý
số,thưviệnsốvàcácnềntảngkhác.Tuy
nhiênviệc đầu trong nh vựcnày đòi
hỏinguồnkinhphílớnnênvẫnnnhiều
hạnchếtrongviệcđápứngucầuthựctế.
4.2. Một số biện pháp nâng cao
chấtợnghoạtđộngnghiêncứukhoa
họcvớigiảngviênngànhluậttrongkỷ
nguyênsố
4.2.1.Hoànthinhệthốngvănbản,
quyđịnhvềnghiêncứukhoahccủaTrường
Hệ thống n bản, quy định về
nghiêncứukhoahọctạocơchếphùhợp,
môitrườngthuậnlợithúcđẩyhoạtđộng
nghiêncứukhoahọcngàyngpháttriển,
tạo niềm tin,động lựcmạnh mẽ đểmỗi
giảngviênngànhluậtchủđộng,tíchcực,
cótâmhuyếtcaotrongviệcthamgiacác
hoạtđộngnghiêncứukhoahọctrongkỷ
nguyênsốhiệnnay.
Đểhoạtđộngnghiêncứukhoahọc
của giảng viên được thực hiện thường
xuyên, ổn định, nh đạo nhà trường cần
banhànhQuyđịnhvềquảnlýnghiêncứu
khoahọcgiảngviênphùhợpvớiyêucầu
tìnhhìnhthựctế,quyđịnhviệcxácđịnh
danhmục,tuyểnchọn,phêduyệt,tổchức
triểnkhai,kiểmtrathựchiệnvàđánhgiá
kếtquảthựchiệnđềtài;xâydựngcáctiêu
chíđểtuyểnchọnđềtài(Phạm,2014).Cụ
thể hoá những nguyên tắc và chuẩn mc
pháplý,làmcơsởđểtổchứccáchoạtđộng
nghiêncứu,nhấtlàviệcđánhgiá,thẩmđịnh
các công trình nghiên cứu;bảo đảm cho
giảngvnđượclựachọnđềtàivàhướng
nghiêncuphùhợpvớinănglựccủamình;
đượcthểhiệnnhữngsángtạocánhân,bình
đẳngtrongtiếpnhậnthôngtinvàgiaolưu
khoa học; quyền công bố và chịu trách
nhiệmtrướcsảnphẩm,côngtrìnhkhoahọc
củanh;quyềnđượchưởngnhữnglợiích
tươngxứngvớilaođộng.
4.2.2.Tăngcườngđầutư,kinhphí,
pháttriểnnguồn lựcvtchất, côngnghệ
tinhọcchohoạtđộngnghncứukhoahọc
Nhà trường cần quán triệt sâu sắc
quan điểm đầu tư cho nghiên cứu khoa
học là đầu tư phát triển đào tạo và chất
lượng người học. Nghiên cứu khoa học
củagiảngviênngànhluậtlàloạilaođộng
trítuệcao,phảicóđủtrithứctronglĩnh
vực luật và công nghệ tin học và niềm
đammênghiêncứukhoahọc,đồngthời,
nghiên cứu khoa học ngành luật không
liên quan đến lĩnh vực i chính, dự án,
đầutư…nênphầnlớnphảitrôngchờvào
nguồnhỗtrợcủaNhàtrường.Dovậy,cần