
511
BIỆNPHÁPNÂNGCAOCHẤTLƯỢNGHOẠTĐỘNG
NGHIÊNCỨUKHOAHỌCVỚIGIẢNGVIÊNNGÀNHLUẬT
TRONGKỶNGUYÊNSỐ
MaiĐắcBiên,MaiThuHằng
Email:bien.maidac@phenikaa-uni.ed.vn
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:19/11/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:03/12/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:15/12/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.1069
Tómtắt:Kỷnguyênsốlàmộttrongnhữngthànhquảtolớnmànhânloạiđạtđược
trêncơsởứngdụngkhoahọc,kỹthuậthiệnđại,tiêntiến,thôngminhvàocuộcsống,góp
phầnnângcaochấtlượng,hiệuquảcôngviệccủaconngườinóichungvàđốivớihoạtđộng
nghiêncứukhoahọccủagiảngviênngànhluậtnóiriêng.Nghiêncứukhoahọctạicáccơsở
đàotạotrìnhđộđạihọcngànhluậtlàhoạtđộngthườngxuyên,trọngđiểmgópphầnnâng
caotrìnhđộlýluậncũngnhưthựctiễngiảngdạycủagiảngviên,quađónângcaochấtlượng
sinhviên,họcviêntốtnghiệp.Đểđápứngđượcyêucầutrên,cầncónhữngbiệnphápnâng
caochấtlượnghoạtđộngnghiêncứukhoahọcvớigiảngviênngànhluậttrongkỷnguyênsố
tạicáccơsởđàotạođạihọc.Thamluậnđềxuấtmộtsốbiệnphápnângcaochấtlượnghoạt
độngnghiêncứukhoahọcvớigiảngviênngànhluậttrongkỷnguyênsốtrêncơsởnghiên
cứu,tổngkếtthựctiễnhoạtđộngnghiêncứukhoahọccủagiảngviênmộtsốtrườngđạihọc
ngànhluật.
Từkhóa:biệnpháp,giảngviên,ngànhluật,côngnghệsố,kỷnguyênsố
1ĐạihọcPhenikaa
I.Đặtvấnđề
Nghiêncứukhoahọccóvaitròđặc
biệtquantrọngtronggiáodụcđạihọcnói
chung và đối với giảng viên ngành luật
nói riêng, đặc biệt trong kỷ nguyên số
hiệnnay.Trongcôngtácđàotạođạihọc
luậtởnướctahiệnnay,nghiêncứukhoa
họccủagiảngviênđượcxemlàmộttrong
nhữngyếutốquantrọngtrongviệcnâng
caochấtlượngđàotạo,tạoranguồnnhân
lựcngànhluậtchấtlượngcaođápứngnhu
cầungàycàngcaocủaxãhội.Nộidung
nghiêncứukhoahọctậptrungtrungxác
định, khám phá kiến thức pháp luật cơ
bản,chuyênsâukếthợpvớikiếnthứcvề
côngnghệsốđểnângcao,mởrộngkhả
năngnhậnthứcvàsửdụngthôngtin,tri
thức phục vụ trong thực tiễn công tác
giảngdạycủagiảngviên.NghịquyếtHội

512
nghịlầnthứ2,BanChấphànhTWkhóa
VIIIcủaĐảngCộngsảnViệtNamcónêu:
“Cáctrườngđạihọcphảilàcáctrungtâm
nghiêncứukhoahọc,côngnghệ,chuyển
giaovàứngdụngcôngnghệvàosảnxuất
vàđờisống”;LuậtGiáodụcđạihọcnăm
2012,sửađổi,bổsungnăm2018xácđịnh
mộttrongnhữngmụctiêucủagiáodụcđại
họclà“…nghiêncứukhoahọc,côngnghệ
tạoratrithức,sảnphẩmmới,phụcvụyêu
cầupháttriểnkinhtế-xãhội,bảođảm
quốcphòng,anninhvàhộinhậpquốctế”.
Nhữngvănbảnnêutrênđãkhẳngđịnhvai
tròtolớncủahoạtđộngnghiêncứukhoa
học trong giáo dục đại học và trong sự
pháttriểnkinhtếxãhội,trongđó,vaitrò
củagiảngviênlàrấtquantrọng.Dovậy,
nghiêncứubiệnphápnângcaochấtlượng
hoạtđộngnghiêncứukhoahọcvớigiảng
viênngànhluậttrongkỷnguyênsốlàcần
thiết,cótínhmới,cóýnghĩathiếtthựcvà
hoàn toàn phù hợp với cuộc cách mạng
côngnghiệp4.0vàChươngtrìnhchuyển
đổisốquốcgiaởnướctatronggiaiđoạn
tiếptục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
tronggiaiđoạnmới.
II.Cơsởlýthuyết
2.1. Khái niệm nghiên cứu khoa
họcvớigiảngviênngànhluậttrongkỷ
nguyênsố
Khoản 4 Điều 3 Luật Khoahọc và
Côngnghệnăm2013xácđịnh:Nghiêncứu
khoahọc(NCKH)làhoạtđộngkhámphá,
pháthiện,tìmhiểubảnchất,quyluậtcủasự
vật,hiệntượngtựnhiên,xãhộivàtưduy;
sángtạogiảiphápnhằmứngdụngvàothực
tiễn.Nghiêncứukhoahọcbaogồmnghiên
cứucơbản,nghiêncứuứngdụng.
Kỷ nguyên số là thời đại mà các
côngnghệthôngminh,hiệnđại,cácmáy
tính,trítuệnhântạođượcsửdụngđểthay
thếhoặcbổtrợchocáchoạtđộngthường
ngàycủaconngười.Sựpháttriểncủacông
nghệsốđãmanglạinhiềulợiíchvượtbậc
trongkhảnănggiaotiếpvàkếtnốitrithức
giữaconngườivớinhau(Lê,2024).Công
nghệsốđãxóanhòanhữngkhoảngcách
vềđịalý,giúpchúngtadễdànggiaotiếp
mà không cần gặp mặt trực tiếp, hỗ trợ
làmviệctừxa,nhấtlàtrongbốicảnhtoàn
cầuhóavàđạidịchCOVID-19đãthayđổi
cáchthứclàmviệccủanhiềungười.Công
nghệsố,trítuệnhântạo(AI)giúpchúng
tatìmkiếm,sửdụngtrithứccủanhânloại
mộtcách nhanh chóng và tiết kiệm thời
gian,nguồnlực.
Tận dụng thành tựu trong kỷ
nguyên số hiện nay, quyết địnhsố749/
QĐ-TTgngày03/6/2020củaThủtướng
Chính phủ đã phê duyệt “Chương trình
chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025,
địnhhướngđếnnăm2030”,trongđóxác
định,chuyểnđổisố,pháttriểnkinhtếsố,
xãhộisốlàtrọngtâmchiếnlượccủaViệt
Namtronggiaiđoạntớivàđặtracácmục
tiêu cụ thể đến 2025 về: kinh tế số; tỷ
trọng kinh tế số trong từng ngành, lĩnh
vực; năng suất lao động; hạ tầng mạng
băngrộngcápquang;vàvềphổcậpmạng
diđộng4G/5G(Nguyễn&Nguyễn,n.d.).
TheoBộGiáodụcvàĐàotạo,hiệnnay
100% các trường đại học đã có phòng
máy, mạng LAN, wi, cổng thông tin
điệntử,90%cáctrườngđãlậpbanbiên
tậpcổng, cóquy chếantoànthôngtin,
90%cáctrườngđãdùngphầnmềmquản
lýđàotạovàquảnlývănbản,trên60%
cáctrườngdùngphầnmềmquảnlýnhân
sự,tàisản,thiếtbị(Báođiệntử,2025).
Nghiên cứu khoa học là một hoạt
độngtìmhiểucótínhhệthốngđạtđếnsự
hiểubiếtđượckiểmchứng.Nólàmộthoạt
độngnỗlựccóchủđích,cótổchứcnhằm

513
thuthậpnhữngthôngtin,xemxétkỹ,phân
tích xếp đặtcác dữ kiện lại với nhau rồi
đánhgiácácthôngtinấybằngconđường
quynạpvàdiễndịch(Dương,2005).Theo
VũCaoĐàmthìnghiêncứukhoahọclà
sựtìmkiếmnhữngđiềumàkhoahọcchưa
biết,hoặclàpháthiệnbảnchấtsựvật,phát
triểnnhậnthứckhoahọcvềthếgiới;hoặc
là sáng tạophương pháp mới và phương
tiện kỹ thuật phục vụ cho mục tiêu hoạt
độngcủaconngười(Vũ,2008).
Hiện nay, có nhiều quan điểm, ý
kiến về nghiên cứu khoa học trong kỷ
nguyênsốcủagiảngviênngànhluật,tuy
nhiên,cácnhànghiêncứucũngđãthống
nhất chỉ ramột số đặc điểm cơ bảncủa
nghiêncứukhoahọctrongkỷnguyênsố
củagiảngviênngànhluậtnhưsau:
Tínhcánhân:vaitròcánhântrong
sáng tạo mang tính quyết định. Tính cá
nhânđượcthểhiệntrongtưduycánhân,
nỗ lực cá nhân và quan điểm khoa học
riêng của của từng cá nhân về việc tiếp
thuvàứngdụngkiếnthứccôngnghệsố
vàonghiêncứukhoahọc.
Tính mới: nghiên cứu khoa học là
quátrìnhhướngtớinhữngpháthiệnmới
hoặc sáng tạo mới, do vậy, tính mới là
thuộctínhquantrọngsốmột,cóthểdẫn
tớinhữngxungđộtxãhộivớicáckếtluận,
quan điểm cũ (Trần, 2010). Nghiên cứu
khoahọcngànhluậtkỷnguyênsốcóthể
cóxungđộtvớimộtsốquanđiểmnghiên
cứukhoahọcluậttruyềnthống.
Tínhtincậy:Kếtquảcủacôngtrình
nghiên cứu khoa học đạt được nhờ một
hoặcnhiềuphươngphápnghiêncứunào
đó, có khả năng kiểm chứng lại nhiều
lầntrongnhữngđiềukiệnquansáthoặc
thínghiệmhoàntoàngiốngnhauvàvới
nhữngkếtquảthuđượchoàntoàngiống
nhau,dovậycóđộtincậycao.Trongthời
đạicôngnghệsố,sảnphẩmkhoahọccó
thể được kiểm chứng thông qua việc áp
dụng công nghệAI, phần mềm để kiểm
tra,đánhgiá.
Tínhkháchquan:Tínhkháchquan
vừalàmộtđặcđiểmcủanghiêncứukhoa
học,vừalàchuẩnmựcvềphẩmchấtcủa
ngườinghiêncứukhoahọc.Trongkhoa
học ngành luật,một kết luậnkhông dựa
trênthựctếkháchquanđượckiểmchứng
bằngthựctiễnápdụngmàchỉdựavàoý
chí,nhậnthứccủacánhânthôngquacác
quyphạmphápluậtchưathểxemlàmột
phảnánhkháchquanvềbảnchấtcủanội
dungnghiêncứu.
Tínhkếthừa:Khoahọcluậtrađờitừ
nghìnnămnayvàđãcónhiềucôngtrình
khoahọcnghiêncứuvềmọikhíacạnhcủa
luật.Nhiềubộmônluậtmới,phươngpháp
nghiêncứumớixuấthiệnđặcbiệttrong
kỷnguyênsốngàynaychínhlàkếtquảkế
thừanhữngthànhtựukhoahọctrướcđây,
Từnhữngphântíchđặcđiểmcơbản
trên,cóthểxácđịnh:Nghiêncứukhoahọc
vớigiảngviênngànhluậttrongkỷnguyên
sốlàmộtdạnglaođộngtrithứccủagiảng
viênnhằmtìmracácchứngcứ,luậnđiểm
đáng tin cậy dựa trên việc nghiên cứu,
tổnghợp, điều tra, thử nghiệm, ápdụng
khoa học công nghệ số để chứng minh
tính đúng đắn cho những phát hiện mới
vềbảnchấtcủavấnđềphápluật,phương
pháp,nộidungđàotạongànhluậtthông
qua quy luậtvận động của xãhội vàđể
sángtạophươngpháp,nộidung,kỹthuật
mớicaohơn,giátrịhơntronggiảngdạy
ngànhluậttrongkỷnguyênsố.
2.2. Nội dung hoạt động nghiên
cứukhoahọcvớigiảngviênngànhluật
trongkỷnguyênsố
Hoạtđộngnghiêncứukhoahọccủa
giảngviênngànhluậttrongkỷnguyênsố

514
đượcxácđịnhrấtđadạngvớimộtsốnội
dungquantrọngnhưsau:
-Nghiêncứunộidungquyđịnhcủa
phápluật,nhữnghạnchế,vướngmắcđểđề
xuấtnhữnggiảipháphoànthiệnphápluật;
-Nghiêncứuchươngtrìnhđàotạo
đạihọc,bảođảmcungcấpđầyđủnhững
kiếnthứccơbảnvàchuyênsâuvềpháp
luậtchongườihọc,gắnvớikiếnthứccông
nghệtinhọcđểbảođảmsinhviênđược
trangbịkiếnthứcvềcôngnghệtinhọcvà
khảnăngsửdụngthànhthạocácphương
tiệntronglĩnhvựccôngnghệtinhọc;
-Nghiêncứuphươngphápđàotạo
đểbảođảmngườihọcđượctiếpthumột
cáchnhanhchóngvàđầyđủ,vữngvàng
kiếnthứcphápluật,kinhnghiệmthựctiễn
thựchànhnghềluậttrongkỷnguyênsố;
-Nghiêncứuhệthốngtổchức,quản
lý trường đại học để bảo đảm việc giáo
dục,đàotạosinhviên,họcviênngànhluật
đượcthựchiệnkhoahọc,hiệuquả,chấp
hànhđúngphápluật,họctậpkinhnghiệm
củacácnướccónềnkinhtế,vănhóa,luật
pháppháttriển,hiệnđạiđểứngdụngvào
ViệtNam;
-Nghiêncứucácnộidunghọctập
trong các giáo trình, tài liệu hệ đại học,
sauđạihọcvàthựctiễnhọctậpcủasinh
viên,họcviênngànhluậtđểpháthuyhiệu
quả,khắcphụcnhữngthiếusót,hạnchế
nhằmnângcaochấtlượnghọc.
- Nghiên cứu thực trạng việc làm
củasinhviên,họcviênngànhluậtsaukhi
tốtnghiệp, gồmtỷ lệ ngườicó việclàm
đúng ngành luật, chất lượng công việc
được xã hộiđánh giá, khả năng họclên
caohơnđểxácđịnhchấtlượngđàotạo,
khắc phục yếu kémtrong đào tạo,nâng
caotỷlệngườihọcratrườngcóviệclàm
cao,thunhậptốt,đónggóphiệuquảcho
nhucầuxãhội,pháttriểnđấtnước.
Từ các công tác như xâydựng kế
hoạch,tổchứcchọnđềtài,kýhợpđồng…
đếnnghiệmthuvàứngdụngthìcáchoạt
độngnghiêncứukhoahọcvớigiảngviên
ngànhluậtphảigắnchặtvớiđịnhhướng
khoahọc-côngnghệcủanhàtrườngđược
xácđịnhtừđầunămhọccủanhàtrường.
III.Phươngphápnghiêncứu
3.1.Phươngphápluận
Phương pháp luận tiếp cận để giải
quyếtnhữngvấnđềthuộcnộidungcủađề
tàidựatrênquanđiểmduyvậtbiệnchứng
và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác -
Lênin, các quan điểm của Đảng và Nhà
nướcvềhoànthiệnchínhsáchphápluật;
phát triển giáo dục, đào tạo (Vũ, 2008);
pháttriểnhoạtđộngnghiêncứukhoahọc
trongcáctrườngđạihọctrongkỷnguyên
số;chủtrương,đườnglốilãnhđạocủacác
trườngđạihọcvềcôngtácnghiêncứukhoa
họcphụcvụnhiệmvụđàotạongànhluật.
3.2.Phươngphápnghiêncứucụthể
Dựa trên cơ sở phương pháp luận
nêu trên, bài viết sử dụng các phương
phápnghiêncứucụthểnhưsau:Phương
pháp khảo sát bằng bảng hỏi, phương
pháp phân tích, đối chiếu, tổng hợp, so
sánh,thốngkêsốliệu;phươngpháphội
thảo,tọađàm…(Phan&Lương,2023).
IV.Kếtquảvàthảoluậnvềbiện
pháp nâng cao chất lượng hoạt động
nghiên cứu khoa học với giảng viên
ngànhluậttrongkỷnguyênsố
4.1. Một số khó khăn, hạn chế
trong nghiên cứu khoa học của giảng
viênngànhluậttrongkỷnguyênsố
Thứ nhất,kỷ nguyênsốlà kếtquả
củapháttriểnkhoahọchiệnđại,tácđộng
đến mọi mặt của đời sống xã hội, trong
đótácđộngtrựctiếpđếnđàotạonguồn

515
nhân lựcngànhluật,dovậy,nghiên cứu
khoahọccủagiảngviênngànhluậtcũng
phảigắnbóchặtchẽvớikiếnthứccông
nghệ số. Tuy nhiên, các cơ sở đào tạo
ngànhluậtthuộclĩnhvựckhoahọcxãhội
nên việctiếp nhận,ứngdụng côngnghệ
tinhọcvàogiảngdạy,nghiêncứucònhạn
chế, còn mang nặng tính truyền thống,
chưacónhiềuđộtphátrongcảtưduyđào
tạo,nghiêncứukhoahọcvàthựctiễnđào
tạo,nghiêncứukhoahọc.
Thứ hai, giảng viên ngành luật đa
phầncónềntảngkiếnthứcvềkhoahọcxã
hội,trongkhicôngnghệsốkhôngthuộc
lĩnh vực khoa học xã hội, việc tiếp thu
kiếnthứccôngnghệtinhọcđòihỏikhông
chỉcókiếnthứcthuộclĩnhvựckhoahọc
tự nhiên,khoa học máy tính mà còncả
trình độ ngoại ngữ (tiếngAnh) nên một
sốgiảngviênngànhluậtkhôngnắmvững
kiếnthứccôngnghệtinhọcvàkhôngtheo
kịpđượctốcđộpháttriển,đổimớitrong
lĩnhvựccôngnghệtinhọc.
Thứ ba, để việc nghiên cứu khoa
học của giảng viên ngành luật có chất
lượngcao,cơsởđàotạocầnphảicónền
tảngcôngnghệsốhiệnđại,tiếntiếnnhư
mạnginternet,hệthốngmáychủquảnlý
số,thưviệnsốvàcácnềntảngkhác.Tuy
nhiênviệc đầu tư trong lĩnh vựcnày đòi
hỏinguồnkinhphílớnnênvẫncònnhiều
hạnchếtrongviệcđápứngyêucầuthựctế.
4.2. Một số biện pháp nâng cao
chấtlượnghoạtđộngnghiêncứukhoa
họcvớigiảngviênngànhluậttrongkỷ
nguyênsố
4.2.1.Hoànthiệnhệthốngvănbản,
quyđịnhvềnghiêncứukhoahọccủaTrường
Hệ thống văn bản, quy định về
nghiêncứukhoahọctạocơchếphùhợp,
môitrườngthuậnlợithúcđẩyhoạtđộng
nghiêncứukhoahọcngàycàngpháttriển,
tạo niềm tin,động lựcmạnh mẽ đểmỗi
giảngviênngànhluậtchủđộng,tíchcực,
cótâmhuyếtcaotrongviệcthamgiacác
hoạtđộngnghiêncứukhoahọctrongkỷ
nguyênsốhiệnnay.
Đểhoạtđộngnghiêncứukhoahọc
của giảng viên được thực hiện thường
xuyên, ổn định, lãnh đạo nhà trường cần
banhànhQuyđịnhvềquảnlýnghiêncứu
khoahọcgiảngviênphùhợpvớiyêucầu
tìnhhìnhthựctế,quyđịnhviệcxácđịnh
danhmục,tuyểnchọn,phêduyệt,tổchức
triểnkhai,kiểmtrathựchiệnvàđánhgiá
kếtquảthựchiệnđềtài;xâydựngcáctiêu
chíđểtuyểnchọnđềtài(Phạm,2014).Cụ
thể hoá những nguyên tắc và chuẩn mực
pháplý,làmcơsởđểtổchứccáchoạtđộng
nghiêncứu,nhấtlàviệcđánhgiá,thẩmđịnh
các công trình nghiên cứu;bảo đảm cho
giảngviênđượclựachọnđềtàivàhướng
nghiêncứuphùhợpvớinănglựccủamình;
đượcthểhiệnnhữngsángtạocánhân,bình
đẳngtrongtiếpnhậnthôngtinvàgiaolưu
khoa học; quyền công bố và chịu trách
nhiệmtrướcsảnphẩm,côngtrìnhkhoahọc
củamình;quyềnđượchưởngnhữnglợiích
tươngxứngvớilaođộng.
4.2.2.Tăngcườngđầutư,kinhphí,
pháttriểnnguồn lựcvậtchất, côngnghệ
tinhọcchohoạtđộngnghiêncứukhoahọc
Nhà trường cần quán triệt sâu sắc
quan điểm đầu tư cho nghiên cứu khoa
học là đầu tư phát triển đào tạo và chất
lượng người học. Nghiên cứu khoa học
củagiảngviênngànhluậtlàloạilaođộng
trítuệcao,phảicóđủtrithứctronglĩnh
vực luật và công nghệ tin học và niềm
đammênghiêncứukhoahọc,đồngthời,
nghiên cứu khoa học ngành luật không
liên quan đến lĩnh vực tài chính, dự án,
đầutư…nênphầnlớnphảitrôngchờvào
nguồnhỗtrợcủaNhàtrường.Dovậy,cần

