
520
ĐỔIMỚIGIẢNGDẠYHỌCPHẦNLUẬTĐẤTĐAIVÀ
HỌCPHẦNPHÁPLUẬTKINHDOANHBẤTĐỘNGSẢN
TRONGMÔITRƯỜNGSỐ:VẤNĐỀĐẶTRAVÀGIẢIPHÁP
NguyễnThịNga
Email:ngasontuan@yahoo.com
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:19/11/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:03/12/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:15/12/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.1070
Tómtắt:Bàiviếtphântíchcơsởlýluận,pháplývàthựctiễncủaviệcđổimớigiảng
dạyhaihọcphầntrọngtâmtrongchươngtrìnhđàotạoluật-LuậtĐấtđaivàPhápluậtKinh
doanhbấtđộngsản-trongbốicảnhchuyểnđổisốquốcgia.Bàiviếtnhậndiệncáchạnchế
chủyếunhư:chươngtrìnhchậmcậpnhật,thiếuhọcliệusố,phươngphápdạyhọccònnặng
truyềnthụ,kỹnăngcôngnghệcủagiảngviênvàsinhviênchưađồngđều.Từđó,bàiviếtđề
xuấthệthốnggiảipháptoàndiệnvềchươngtrình,phươngpháp,họcliệu,độingũvàcơchế
liênkếtthựctiễn;đồngthờikiếnnghịkhungtriểnkhaiđổimớitrongbagiaiđoạn2025-2027.
KếtquảnghiêncứugópphầnđịnhhướngđổimớiđàotạoluậttạiViệtNam,hướngtớinền
giáodụcpháplýhiệnđại,gắnkếtvớithựctiễnvàthíchứngvớichuyểnđổisố.
Từkhóa:đổimớigiảngdạy,LuậtĐấtđai,phápluậtKinhdoanhbấtđộngsản,nănglựcsố
pháplý
1TrườngĐạihọcLuậtHàNội
I.Đặtvấnđề
1.1.Bốicảnhvàtínhcấpthiết
Trongbốicảnhchuyểnđổisố,việc
đổimớigiảngdạyhaihọcphầnLuậtĐất
đai và Luật Kinh doanh Bất động sản
khôngcònlàlựachọnmàlàyêucầubắt
buộc,nhằmtrangbịchosinhviênnănglực
làmviệc“trêndữliệuvàbằngdữliệu”-
baogồmđọchiểuvănbảnphápluậtđộng,
thaotácvớidữliệuđịachính-quyhoạch
vàsửdụngcôngcụpháplý-côngnghệ.
Tuynhiên,hiệntồntạimột“khoảngtrống
kép”:chươngtrìnhhọcvẫnnặngvềtruyền
thụkiếnthứcquyphạmtĩnhtrongkhithực
tiễnphápluậtvàdữliệumởthayđổinhanh
chóng,đồngthờiphươngphápgiảngdạy
cònthiênvềthuyếtgiảng,thiếumôphỏng
quy trình số và rèn luyện kỹ năng nghề
nghiệptrongmôitrườngsố.Bêncạnhđó,
hìnhthứcđánhgiáchủyếuvẫnlàthiviết,
chưađolườngđượcnănglựctíchhợpgiữa
tưduypháplý,xửlýdữliệuvàsửdụng
côngcụsốđểgiảiquyếtvấnđềthựctiễn.

521
1.2.Mụctiêuvànhiệmvụnghiêncứu
Mụctiêucủachuyênđềlàđềxuất
mộtlộtrìnhđổimớikhảthi,cóthểtriển
khai theo từng học kỳ, với các “mảnh
ghép”cụthể:chuẩnđầuradạngmatrận
nănglực;mẫuthiếtkếđềcươnghọcphần
tíchhợpdữliệu;bộkhungcase-le“ảo”
(phânbổđấtđai,đấugiá/đấuthầu,chuyển
nhượngdựán,đăngkýthếchấpQSDĐ,
quảnlýdựánnhàở);rubricđánhgiáđa
phươngthức;vàbộquytắcsửdụngAI/
LegalTechtronghọctậpvàkiểmtra.Lộ
trìnhnàyhướngtớikếtquảkép:rútngắn
đángkểđộtrễcậpnhậtgiữaphápluật-
họcliệu-lớphọc;vàhìnhthànhởngười
họcnănglựchànhnghềdựatrêndữliệu,
cóđạođứcvàtráchnhiệmsố.
1.3.Đốitượngvàphạmvinghiêncứu
Đốitượngnghiêncứulàhoạtđộng
giảngdạy,họctậpvàđánhgiáhaihọcphần
LuậtĐấtđaivàPhápluậtKinhdoanhbất
độngsảntạicáccơsởđàotạoluật.
Phạm vi nghiên cứu bao gồm: nội
dung chương trình, phương pháp giảng
dạy,họcliệu,nănglựcgiảngviên-sinh
viên,vàcơsởhạtầngcôngnghệphụcvụ
dạy-họctrongmôitrườngsố.Nghiêncứu
tậptrungvàohaihọcphầnnêutrênởbậc
đạihọc,nhưngcácđềxuấtcóthểmởrộng
chocaohọcvàbồidưỡngnghềnghiệp.
II.Cơsởlýthuyết
Việc đổi mới giảng dạy luật trong
môitrườngsốđượcđặttrênbanềntảng
lýluậncơbản:
Thứ nhất, lý thuyết giáo dục số
(DigitalPedagogy)
TheoUNESCO,giáodụcsốlà“quá
trìnhthiếtkế,tổchứcvàthựchiệnhọctập
dựatrêncôngnghệkỹthuậtsố,hướngđến
cánhânhóavàpháttriểnnănglựcsốcho
người học” (UNESCO, 2023).Trong đào
tạo luật, giáo dục số khôngchỉ thayđổi
côngcụdạy-học(E-learning,LMS,AI
hỗtrợ)màcònchuyểnđổicáchtiếpcận-
từtruyềnthụtrithứcsangrènluyệnnăng
lựchànhnghềvàtưduypháplýdữliệu.
Thứhai,lýthuyếttiếpcậnđàotạo
theo năng lực đầu ra (OBE - Outcome-
BasedEducation)
OBEnhấnmạnhviệcthiếtkếchương
trình và phương pháp dạy học dựa trên
nănglựccụthểmàsinhviêncầnđạtđược
sautốtnghiệp.VớihaihọcphầnLuậtĐất
đaivàPhápluậtKDBĐS,nănglựcđầura
cần bao gồm: Năng lực hiểu và áp dụng
phápluậthiệnhành;Nănglựcsố(digital
literacy), năng lực dữ liệu pháp lý (data
literacy);Nănglựchànhnghềpháplýđiện
tử(e-legalpractice)(Baguio,2019).
Thứba,lýthuyếthọctậptrảinghiệm
(ExperientialLearning)
Họctậphiệuquảbắtnguồntừtrải
nghiệm thực tiễn, phản tư và ứng dụng
(Kolb,1984).Ápdụngvàogiảngdạyluật,
điều này đòi hỏi giảngviên tổ chức các
môphỏngvụviệcpháplý,phònghọcthực
hành (legal clinic), và moot court trực
tuyến,giúpsinhviêntrảinghiệmquytrình
hànhchính-tưpháptrongmôitrườngsố.
III.Phươngphápnghiêncứu
Bài viết sử dụng kết hợp nhiều
phươngphápnghiêncứunhằmđảmbảo
tínhtoàndiệnvàsâusắc.Cụthể,phương
phápphântích-tổnghợpđượcápdụng
đểlàmrõnộidung,bảnchấtvàxuhướng
pháttriểncủacácquyđịnhphápluậtliên
quan. So sánh pháp luật giúp đối chiếu
quyđịnhtrongnướcvớithônglệquốctế.
Điềutrakhảosátthựctiễnđượcthựchiện
thôngquaphỏngvấnđốivớigiảngviênvà
sinhviênđểđánhgiáthựctrạnggiảngdạy
và học tập. Phỏng vấn chuyên gia cung

522
cấpgócnhìnchuyênsâutừnhàquảnlý,
giảngviênvàluậtsư.Cuốicùng,nghiên
cứuđiểnhình(casestudy)đượcsửdụng
đểminhhọathựctiễnápdụngphápluật
trongmôitrườngsố.
IV.Kếtquảnghiêncứu
4.1.Đặctrưngcủahaihọcphầnvà
yêucầuđổimớitrongbốicảnhchuyển
đổisố
Luật Đất đai năm 2024 và Luật
Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã
chínhthứcsốhóacáchoạtđộngquảnlý,
giaodịchvàdữliệutronglĩnhvựcđấtđai
vàbấtđộngsản,phảnánhxuthếchuyển
dịchtừnềnkinhtếvậtchấtsangnềnkinh
tếdữliệuvàquảntrịsố.Trongbốicảnh
phápluậtđã“sốhóa”,việcgiảngdạyhai
họcphầnLuậtĐấtđaivàPhápluậtKinh
doanhbấtđộngsảntheomôhìnhtruyền
thốngchỉtậptrungvàotruyềnđạtvănbản
trởnênlạchậuvàkhôngđápứngyêucầu
thựctiễn.Đổimớigiảngdạyvìvậykhông
chỉlàcậpnhậtnộidungphápluật,màphải
chuyển dịch triết lý giáo dục sang phát
triểnnănglựchànhnghềsốchosinhviên,
đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ về chương
trình,phươngpháp,họcliệuvàđánhgiá.
Trướchết,vềnộidungchươngtrình,
cầnđượcthiếtkếtheohướngtíchhợpliên
ngành,gắngiữaphápluật-côngnghệ-
quảnlý-thịtrường.Chẳnghạn,khidạy
vềquyhoạch,kếhoạchsửdụngđất,giảng
viêncóthểhướngdẫnsinhviênsửdụng
dữliệuGIShoặccácnềntảngbảnđồđịa
chính số để nhận biết sự khác biệt giữa
ranhgiớihànhchínhvàranhgiớisửdụng
đất;hoặckhihọcvềhợpđồngmuabánbất
độngsảnhìnhthànhtrongtươnglai,cần
tổchứcmôphỏngquytrìnhkýkết,công
chứng,đăngkýhợpđồngđiệntửtheoquy
địnhcủaLuậtGiaodịchđiệntửnăm2023.
Sựtíchhợpnàykhôngchỉgiúpngườihọc
hiểuluậtsâuhơnmàcònrènluyệntưduy
pháplýtheohướngthựchành,phảnánh
đúngbốicảnhnghềnghiệp.
Về phương pháp giảng dạy, thay
vìtruyềnthụmộtchiều,cầnápdụngcác
phươngpháplấyngườihọclàmtrungtâm
nhưlớphọcđảongược(Flippedclassroom),
họctheovấnđề(Problem-basedlearning),
môphỏng(Simulation),hayhọctheodự
án (Project-based learning). Các trường
đại học luật tiên tiến trên thế giới như
Đại họcQuản lýSingaporehayĐạihọc
quốcgiaAustralianđềuđãápdụnghình
thứcnàytronggiảngdạyLuậtvềsởhữu
hay Luật quảnlý đất đai (Property Law
vàLandAdministrationLaw),giúpsinh
viênrènluyệnkỹnănghànhnghềngaytừ
ghế nhà trường (Singapore Management
University,2022).
Đồng thời, về đội ngũ giảngviên,
năng lực chuyên môn về công nghệ, dữ
liệuvàkỹnăngsốtrởthànhyêucầubắt
buộc.Giảngviêncầnđượcbồidưỡngvề
LegalTech,GIS,AIhỗtrợpháplý,vàkỹ
năng sư phạm số (digital pedagogy) để
cóthểthiếtkế,vậnhànhvàđánhgiáhoạt
độngdạyhọctrongmôitrườngtrựctuyến.
TheoChiếnlượcchuyểnđổisốgiáodục
(QĐ131/QĐ-TTg,2022),đếnnăm2030,
100%cơsởgiáodụcđạihọcphảiápdụng
dạy - học kết hợp; do đó, nếu đội ngũ
khôngđược“sốhóa”,mọicảicáchkhác
khócóthểtriểnkhaibềnvững.
Mộtyêucầunữalàxâydựnghệsinh
thái học liệu số chohai học phần. Hiện
nay,họcliệuchủyếuvẫnlàgiáotrìnhin
vàvănbảnphápluật,trongkhinộidung
phápluậtđấtđaivàbấtđộngsảnthayđổi
nhanh, dẫn đến việc tài liệu giảng dạy
thườnglạchậu.Việchìnhthànhkhohọc
liệusố,cơsởdữliệuánlệ,bảnán,hợp
đồngmẫu,hồsơhànhchínhẩndanh,bản

523
đồpháplý,videobàigiảng,họcliệumở
(OER)sẽtạoranguồntưliệusốngđộng
vàlinhhoạt,giúpsinhviêncóthểhọcmọi
lúc,mọinơi.
4.2.Thựctrạnggiảngdạyhaihọc
phầntạicáccơsởđàotạoluậthiệnnay
Thực tiễn giảng dạy hai học phần
LuậtĐấtđaivàPhápluậtKinhdoanhbất
độngsản tại cáctrường đại họcchuyên
ngànhluậtởViệtNamhiệnnayquathực
tiễncôngtácgiảngdạyphảnánhmộtbức
tranh đa dạng, nhưng còn tồn tại nhiều
điểm hạn chế và thiếu đồng bộ. Cụ thể
nhưsau:
Trướchết,vềnộidungchươngtrình,
cácbàigiảng,giáotrình,tàiliệuthamkhảo
phần nhiều vẫn thiên về giải thích khái
niệm, phân tích điều luật, chưa chuyển
sang hướng học tập tình huống và phân
tíchdữliệupháplýthựctiễn.Hệquảlà
sinhviênnắmđượcquyđịnh,nhưngchưa
hiểucáchquyđịnhđóvậnhànhtrongmôi
trườngđiệntử,hoặccáchxácđịnhrủiro
pháplýkhidữliệusốbịsailệch.
Về phương pháp giảng dạy, nhiều
giảng viên vẫn trung thành với lối dạy
thuyếttrình-ghichép,lấygiảngviênlàm
trung tâm. Hình thức seminar, thảo luận
nhóm, mô phỏng hay học dự án tuy đã
đượckhuyếnkhíchnhưngtriểnkhaicòn
hìnhthức,chủyếumangtính“báocáo”
hơn là“hành nghề”. Trong khi đó, việc
ứngdụnghệthốngquảnlýhọctập(LMS),
cácphầnmềmhỗtrợtươngtác,kiểmtra,
đánhgiátrựctuyếnmớichỉdừngởmức
cơbản như đăng tải bàigiảng, giao bài
tập,chấmđiểm.
Vềhọcliệuvànguồndữliệugiảng
dạy,thựctrạnghiệnnaychothấysựthiếu
hụtnghiêmtrọng.Đaphầngiáotrìnhcác
mônnàyđượcbiênsoạnnộibộ,chậmcập
nhậtsovớidiễnbiếnphápluậtmới.Các
trườnghầunhưchưaxâydựngđượcthư
việnhọcliệusốchuyênngànhđấtđai-bất
độngsản,baogồmcơsởdữliệuánlệ,bản
án,hồsơhànhchính,hợpđồngmẫu,video
bàigiảng,tìnhhuốngmôphỏng.Mộtsố
giảngviêntrẻchủđộngtạohọcliệuđiện
tử(slide,video,tàiliệuhướngdẫn)nhưng
chưacócơchếchiasẻvàthẩmđịnhhọc
thuậtchínhthức.
Vềđộingũgiảngviên,phầnlớncó
trìnhđộchuyênmônvữngvàngvềpháp
luậtđấtđaivàbấtđộngsản,songnănglực
ứngdụngcôngnghệsốtronggiảngdạyvà
nghiêncứucònhạnchế.
Cơsởhạtầngkỹthuậtphụcvụdạy
vàhọccũnglàràocảnđángkể.Phầnlớn
các trường chưa có phòng học pháp lý
mô phỏng (legal simulation room) hoặc
phòngdữliệupháplýsố.
Ngoàira,sựliênkếtgiữanhàtrường
vàthựctiễncònkháyếu.Cácchươngtrình
thựctập,kiếntậpphầnlớnmangtínhquan
sát, thiếu nhiệm vụ chuyên môn cụ thể.
Việc hợptác với SởTài nguyên và Môi
trường,SởXâydựng,Vănphòngđăngký
đấtđai,sàngiaodịch,côngtymôigiớihay
doanh nghiệp phát triển dự án cònmanh
mún,chưacócơchế“đặthàng”haichiều.
4.3.Nhữngvấnđềđặtratrongquá
trìnhđổimớigiảnghayhaihọcphần
Trướctiên,cómộtkhoảngcáchlớn
giữacáchgiảngdạyphápluậttruyềnthống
(tậptrungvàovănbảnvàđiềuluật)vàyêu
cầu thựctiễnhànhnghềpháplýsốhiện
nay, vốn đòi hỏi kỹ năng xử lý dữ liệu,
sửdụngcôngcụsốvàmôhìnhhóaquy
trình.CácluậtmớinhưLuậtĐấtđai2024
vàLuậtKinhdoanhBấtđộngsản2023đã
bắtbuộcsốhóatoàndiệnhồsơ,giaodịch
vàthủtục,yêucầungườihànhnghềphải
thànhthạonềntảngsố.Tuynhiên,những
kỹ năng thiết yếu như tra cứu hệ thống

524
thôngtinđấtđai,soạnhợpđồngđiệntử
haysửdụngchữkýsốvẫnchưađượctích
hợpvàochươngtrìnhđàotạochínhthức.
Vấnđềthứhailàthiếumộtkhung
nănglựcsốdànhriêngchosinhviênngành
luật, đặc biệt trong các lĩnh vực có tính
ứngdụngcôngnghệcaonhưđấtđaivàbất
độngsản.Hầuhếtcáctrườngđạihọcluật
hiệnnaymớidừngởmứcxácđịnh“chuẩn
đầura”chungvềkiếnthức,kỹnăng,thái
độ,chứchưalượnghóacụthểnănglực
sốpháplý(digitallegalcompetency)mà
sinhviêncầnđạt.
Thứba,bốicảnhhiệnnaythiếusự
kếtnốivàchiasẻdữliệugiữacáccơquan
quảnlýnhànướcvàcơsởđàotạoluật.
MặcdùBộTàinguyênvàMôitrườngđã
xâydựngCơsởdữliệuđấtđaiquốcgia
và đang tiến hành kết nối với hệ thống
đăngkýđấtđaicấptỉnh,songcáctrường
đạihọcchưađượccấpquyềntruycậpđể
phục vụ giảng dạy, nghiên cứu và thực
hànhmôphỏng.
Thứ tư, thách thức trong công tác
đánhgiákếtquảhọctậptrongmôitrường
số. Phần lớn các trường vẫn áp dụng
phương thức kiểm tra truyền thống: thi
viết, trắc nghiệm, hoặc bài luận. Trong
khiđó,dạyhọctrongmôitrườngsốcần
mộtcơchếđánhgiámới-đánhgiátheo
sản phẩm năng lực (performance-based
assessment).Tuynhiên,hầuhếtcáctrường
luậtchưacóđơnvịchuyêntráchpháttriển
côngcụđánhgiásố,nênviệckiểmđịnh
chấtlượngvẫntheotiêuchítruyềnthống,
khôngđolườngđượcnănglựchànhnghề
thựctếcủasinhviên.
Thứnăm,hạtầngpháplýchohoạt
độnggiảngdạytrongmôitrườngsốvẫn
cònthiếu.Hiệnchưacóvănbảnquyphạm
phápluậtnàoquyđịnhcụthểvềviệcsử
dụng dữ liệu hành chính, bản án, hồ sơ
thật (ẩn danh) trong giảng dạy. Nhiều
giảngviênengạiviphạmquyđịnhvềbảo
mậthoặcquyềnriêngtưkhiđưadữliệu
thậtvàobàihọc.Cùngvớiđó,cơchếbản
quyềnhọcliệusốchưarõràng,khiếncác
giảng viên ít mặn mà chia sẻ bài giảng,
videohoặctàiliệusố.Đâylànhững“rào
cảnmềm”nhưngtácđộngmạnhđếnquá
trìnhchuyểnđổisốtronggiảngdạyluật.
Thứsáu,ứngdụngtrítuệnhântạo
(AI) tronghọc tập, tra cứu và soạn thảo
pháplýđặtravấnđề“đạođứchọcthuật”
trongviệccũngđángđượclưuý.Việcứng
dụngtrítuệnhântạo(AI)tronghọctập,
tracứuvàsoạnthảopháplýđangmởra
nhiềucơhội,nhưngcũngtiềmẩnnguycơ
lạmdụngcôngnghệ,saochépnộidungvà
làmsuygiảmnănglựctưduypháplýđộc
lậpcủasinhviên.
4.4.Giải pháp đổi mớigiảngdạy
và đề xuất khung triển khai ba năm
(2025-2027)
Thứnhất,chươngtrìnhđàotạoluật
cầnchuyểntừtruyềnđạtvănbảnphápluật
sanghìnhthànhnănglựchànhnghềtrong
môitrườngsố,đặcbiệtthôngquaviệctích
hợpdữliệuvàcôngnghệvàocácmônhọc
nhưLuậtĐấtđaivàPhápluậtKinhdoanh
bấtđộngsản.Nộidunggiảngdạyphảibổ
sungcácchuyênđềthựctiễnnhưhệthống
thôngtinđấtđaiquốcgia,giaodịchđiện
tử,hợpđồngsố,ứngdụngGISvàđạođức
anninhtrongkhônggiansốđểđápứng
yêucầuthựctế.Việcthiếtkếchươngtrình
mớiphảidựatrênmatrậnnănglựcđầura
(PLO - CLOmapping) theo chuẩn kiểm
định chất lượng AUN-QA hoặc MOET,
đảmbảotínhminhchứng,đolườngđược
vàgắnvớinhucầuthịtrườnglaođộng.
Thứhai,phươngphápgiảngdạyvà
đánhgiácầnchuyểntừtruyềnthốngsang
lấy người học làm trung tâm, tích hợp

