
422
ĐỔIMỚIPHƯƠNGPHÁPGIẢNGDẠYHỌCPHẦN
LUẬTDÂNSỰVÀLUẬTTỐTỤNGDÂNSỰ
TRONGKỶNGUYÊNSỐ
NguyễnThịVânAnh
Email:ntvanh10@hou.edu.vn
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:19/11/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:03/12/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:15/12/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.1060
Tómtắt:Bàiviếttậptrunglàmrõsựcầnthiếtphảiđổimớiphươngphápgiảngdạy
mônLuậtDânsựvàLuậtTốtụngDânsự(LuậtDSvàLuậtTTDS)trongbốicảnhkỷnguyên
sốvàchuyểnđổisốgiáodục.Bàiviếtsửdụngđadạngphươngphápnghiêncứunhư phân
tíchtàiliệu;sosánh,đốichiếu;tổnghợp,suyluậnlogiccácđểtìmhiểuvềcácmàcáccơsở
đàotạoluậttrênthếgiớiđangápdụng.Kếtquảnghiêncứukinhnghiệmquốcphươngpháp
giảngdạythựctếchothấyviệctíchhợpcôngnghệsốvàcácphươngphápgiảngdạyhiện
đạicóthểnângcaosựthamgiavàkỹnăngthựchànhphápluậtcủasinhviên,khắcphụchạn
chếcủalốidạyhọctruyềnthốngvốnnặnglýthuyết.Trêncơsởđó,bàiviếtđềxuấtmộtsố
kiếnnghịnhằmgópphầnđổimớiphươngphápgiảngdạyhọcphầnLuậtDSvàLuậtTTDS
nóiriêngvànângcaochấtlượngđàotạoluậttạiViệtNamnóichung,đápứngyêucầucủa
kỷnguyênsốvàhộinhậpquốctế.
Từkhóa:chuyểnđổisố,phươngphápgiảngdạy,họctậpkếthợp,lớphọcđảongược,họctheo
tìnhhuống
1TrườngĐạihọcMởHàNội
I.Đặtvấnđề
Cuộc Cách mạng Công nghiệp4.0
vàxuhướngchuyểnđổisốtrêntoàncầu
đãvàđangtácđộngmạnhmẽđếngiáodục
đại học. Giáodục phápluậtcũngkhông
nằmngoàixuthếđó,khicôngnghệsốmở
ra những phươngthức giảngdạyvàhọc
tậpmới.Thựctiễnchothấy,giáodụcluật
truyềnthốngởViệtNamlâunaycònchủ
yếu sử dụng phương pháp thuyết giảng,
thiên về truyền thụ lý thuyết một chiều,
thiếurènluyệnkỹnăngthựchành-dẫn
đến tình trạngsinh viên tốt nghiệpkém
thíchứngvới yêu cầunghề nghiệp thực
tiễn(Trần,2025).ViệcgiảngdạyLuậtDS
và Luật TTDS - các học phần nền tảng
trong chương trình đào tạocử nhânluật
cũngđangtồntạihạnchếđó.Điềunàyđặt

423
ranhucầucấpthiếtphảiđổimớiphương
phápgiảngdạyhọcphầnLuậtDSvàLuật
TTDSnhằmnângcaochấtlượngđàotạo,
giúpsinhviênnắmvữngkiếnthứcpháplý
vàvậndụngđượcvàothựctiễnhiệuquả.
Trên thế giới, nhiều cơ sở đào tạo
luậthàng đầu đãtriển khaicác môhình
giảngdạyhiệnđạidựatrênứngdụngcông
nghệsố,vớiphươngchâmlấyngườihọc
làmtrungtâm.Xuhướngchuyểnđổisang
môhìnhtrựctuyếnhoặckếthợpgiữatrực
tiếpvàtrựctuyếntrongđàotạoluậthiện
nay khôngchỉcònlàgiải pháptạmthời
trongnhữngnămđạidịchCovid-19nữa,
màđãtrởthànhchiếnlượcdàihạn,được
thúcđẩybởitiếnbộkhoahọccôngnghệ
vànhucầuxãhội(Johnson,2025).Những
cảitiếnnàyphùhợpvớiyêucầuđàotạo
nguồnnhânlựcphápluậttrongkỷnguyên
số:Khôngchỉhiểuluậtmàcònbiết ứng
dụngcôngnghệ,làmviệcnhómhiệuquả
vàcókhảnănggiảiquyếttìnhhuốngphức
tạptrongmôitrườngsốhóa.TạiViệtNam,
ĐảngvàNhànướctađãđềrachủtrương
chuyểnđổisốtoàndiệntronggiáodục-
tiêubiểulàQuyếtđịnh131/QĐ-TTgngày
25/01/2022củaThủtướngChínhphủPhê
duyệtĐềán“Tăngcườngứngdụngcông
nghệthôngtinvàchuyểnđổisốtronggiáo
dụcvàđàotạogiaiđoạn2022-2025,định
hướng đến năm2030”,mới đâylà Nghị
quyếtsố71-NQ/TWngày22/08/2025của
Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo
dụcvàđàotạo.Đâylànềntảngchínhsách
quantrọngthúcđẩycáccơsởgiáodụcđổi
mớiphươngthứcdạyvàhọc.Đốivớilĩnh
vựcđàotạoluật,chuyểnđổisốkhôngchỉ
làđưagiáotrình,bàigiảnglênmạng,mà
cònđòihỏiđổimớicănbảnphươngpháp
sưphạmnhằmpháthuytínhchủđộngcủa
ngườihọcvàgắnkiếnthứcvớikỹnăng
thựctiễn.Trongbốicảnhđó,việcnghiên
cứukinhnghiệmquốctếđểvậndụngvào
đổimớiphươngphápgiảngdạyhọcphần
LuậtDSvàLuậtTTDSlàhếtsứccầnthiết
vàcấpbách.
II.Cơsởlýthuyết
2.1.CĐStronggiáodụcluật
Chuyển đổi số được hiểu là quá
trìnhtíchhợpcôngnghệkỹthuậtsốvào
mọimặthoạtđộnggiáodục,từnộidung,
phươngphápđếnquảnlý,nhằmnângcao
hiệuquảvàmởrộngcơhộitiếpcận.Trong
giáodụcluật,chuyểnđổisốthểhiệnqua
việcápdụngcáccôngnghệnhưhệthống
quảnlýhọctậptrựctuyến,bàigiảngđiện
tử,thưviệnsố,môphỏngphiêntòaảo,...
Trênthếgiới,môhìnhđàotạotrựctuyến
vàkếthợptrựctuyếnvớitrựctiếptrong
lĩnh vực đào tạo luật đã chứng tỏ nhiều
ưuđiểmnhư:Mởrộngtiếpcậnchongười
họctừxa,linhhoạtvềthờigianhọc,tiết
kiệmchiphí,đồngthờicungcấpcáccông
cụhọctậphiệnđạigiúptăngcườngtrải
nghiệm của sinh viên. Như vậy, chuyển
đổisốtạotiềnđềchonhữngPPGDlinh
hoạt,lấyngườihọclàmtrungtâm.
2.2. Học tập kết hợp (Blended
Learning)
Đây là mô hình kết hợp giữa học
trựctuyến vàhọctrực tiếp trênlớp. Mô
hìnhnàythườngbaogồmphầnhọckhông
đồngbộ(asynchronous)quacáctàiliệu,
bài giảng video mà sinh viên tự học
trước;kếthợpvớicácbuổihọcđồngbộ
(synchronous) trực tiếp hoặc trực tuyến
đểthảoluận,thựchành.Ưuđiểmcủahọc
kết hợp là tận dụngđược thế mạnhcủa
cảhaihìnhthức:Sựlinhhoạt,chủđộng
tronghọctrựctuyếnvàsựtươngtáctrực
tiếp,phản hồi tức thì trong họctrênlớp
(Johnson, 2025). Nhiều nghiên cứu cho
thấymôhìnhnàygiúptăngtínhchủđộng
vàtráchnhiệmhọctậpcủasinhviên,đồng

424
thờitốiưuhóathờigiantrênlớpchocác
hoạt động tương tác sâu(Mulder, Bone,
FrenchandConnelly,2023).
2.3. Lớp học đảo ngược (Flipped
Classroom)
Lớphọcđảongượclàmộtbiếnthể
cụthểcủahọckếthợp,trongđótrìnhtự
truyền đạt kiến thức được đảo ngược:
phầnlýthuyết,bàigiảngđượccungcấp
chosinhviêntựhọcởnhà(quavideo,tài
liệusố),cònthờigiantrênlớpdànhcho
việcđàosâukiếnthứcquathảoluận,làm
bàitậptìnhhuống,làmviệcnhóm.Trong
bốicảnhđàotạoluật,lớphọcđảongược
đặcbiệtphùhợpđểpháttriểnkỹnăngtư
duyphảnbiệnvàkỹnăngpháplý.
2.4. Học qua tình huống (Case-
BasedLearning)
Phươngpháptìnhhuốnglàphương
phápgiảngdạysửdụngtìnhhuốngthực
tiễnhoặcgiảđịnh(chẳnghạnvụán,tình
huống pháp lý cụ thể) làm nền tảng để
sinh viên phân tích, thảo luận và rút ra
kiến thức. Đây là phương pháp lâu đời
tạicáctrườngluậtởhệthốngthôngluật
(CommonLaw)điểnhìnhđãđượckhẳng
định: nó kết nối lý thuyết với thực tiễn,
giúpsinhviênthấyđượcsự“sốngđộng”
củaphápluậttrongđờisống,từđóhiểu
sâuhơnbảnchấtquyphạmthayvìhọcvẹt
(Wilde,2023).Hơnnữa,phươngphápnày
rènluyệnkỹnăngphântíchvàgiảiquyết
vấn đề pháp lý, phát triển tư duy phản
biện, kỹ năng làm việc nhóm và tranh
luận-nhữngnănglựcthiếtyếucủaluậtsư
tươnglai(Wilde,2023).
2.5. Khung lý thuyết cho đổi mới
phươngphápdạyhọcLuậtDSvàLuậtTTDS
Đổi mới phương pháp không có
nghĩalàphủnhậnvaitròcủagiảngviên
haybàigiảnglýthuyết,màlàtáicấutrúc
quátrìnhdạy-họcsaochosinhviênđược
tham gia nhiều hơn vào việc phân tích,
thảoluậnvàthựchành.Nhiềunghiêncứu
tạiViệtNamcũngđãchỉrahiệuquảcủa
cácphươngphápnày.Vídụ,Trần(2025)
nhậnđịnhrằngsovớilốigiảngthuầntúy
lýthuyết,việcgiảngdạybằngtìnhhuống
thựctếlàmsinhviênhứngthúhơn,chủ
độngnghiêncứuhơnvànângcaokỹnăng
ápdụngphápluậtvàogiảiquyếtvụviệc
cụthể.
III.Phươngphápnghiêncứu
Để thực hiện nghiên cứu này, tác
giảsửdụngphươngphápnghiêncứuchủ
yếusau:
3.1.Phântíchtàiliệu
Thu thập và phân tích các tàiliệu
thứcấpgồm:bàibáokhoahọc,báocáo,
bàiviếttrêntạpchígiáodụcluật,vàthông
tinchínhthốngtừcáctrườngđạihọcvề
PPGD.Đặcbiệttậptrungvàotàiliệumô
tảkinhnghiệmđổimớigiảngdạyởcác
trườngluậtquốctế(ĐHMelbourne,ĐH
Monash) và các nghiên cứu về phương
pháp dạy họchiện đại (blended,ipped,
case-based)trongđàotạoluật.
3.2.Sosánh,đốichiếu
So sánh mô hình và kết quả triển
khai phương pháp giảng dạy giữa các
trườngluậthàngđầuthếgiớivớithựctiễn
các trường luật ởViệt Nam. Qua đó rút
ranhữngđiểmtươngđồng,khácbiệtvà
bàihọckinhnghiệmcóthểvậndụng.Tác
giảcũngsosánhgiữaphươngpháptruyền
thống và phương pháp hiện đại trong
giảngdạyluậtđểlàmrõưu,nhượcđiểm.
3.3.Tổnghợp,suyluậnlogic
Từdữliệuthuthậpđược,tiếnhành
tổnghợpcácluậnđiểmvềhiệuquảcủa
từngphươngpháp;đồngthờisuyluậnđể
đềxuấtcácgiảipháp,kiếnnghịphùhợp

425
vớibối cảnh vàchínhsách giáodụcđại
họcViệtNam.
Bàiviếtmangtínhnghiêncứutổng
quankếthợpvớiphântíchtìnhhuốngđiển
hình. Các trường hợp (case study) tiêu
biểunhư:môhìnhbánđảongượcởĐH
Monash (Castan and Hyams, 2017), lớp
họcđảongượctạiĐHMelbourne(Castan
andHyams,2017),haykhóahọcLuậtvà
CôngnghệtạiĐHMelbourne(Josefand
MelbourneLawSchool,2021)đượcxem
xétnhưminhchứngthựctiễn.Bêncạnh
đó,tácgiảthamkhảocácvănbảnchính
sách của Việt Nam về CĐS trong giáo
dụcđểđảmbảocácđềxuấtphùhợpđịnh
hướngvĩmô.
IV.Kếtquảnghiêncứuvàthảoluận
4.1. Kinh nghiệm quốc tế về đổi
mớiphương phápgiảngdạy luậttrong
kỷnguyênsố
4.1.1.Ứngdụngcôngnghệsốvàhọc
tậpkếthợptạicáctrườngluậthàngđầu
KểtừsauđạidịchCOVID-19,hầu
hếtcáctrườngluậtdanhtiếngtrênthếgiới
đềuđãchuyểnsanghoặcduytrìởmộtmức
độnhấtđịnhhìnhthứcdạyhọctrựctuyến
vàkếthợp(hybrid).Quátrìnhnàybanđầu
là sự thích ứng bắt buộc nhưng dần trở
thànhmộtchiếnlượclâudàitrongđàotạo
luậtsưtươnglai(Johnson,2025).TạiĐại
họcYale(Mỹ),tronggiaiđoạncaođiểm
dịch bệnh, trường đã nhanh chóng triển
khaimôhìnhhọchybrid:khoảng40%số
lớphọccóthànhphầntrựctiếpđángkể,
kếthợpvớithànhphầntrựctuyếnđểđảm
bảo giãn cách (YaleLaw School,2020).
YaleLawSchoolđãđầutưmạnhvàocải
tạocơsởvậtchất(lắpmànhìnhlớn,hệ
thốngâmthanhhìnhảnhtươngtác)vàtập
huấngiảngviênsửdụngcôngnghệ,biến
cácphònghọcvàthậmchícảnhàăn,sân
vườn thành lớp học kết hợp (Yale Law
School,2020).Nhờđó,trườngvẫnduytrì
được các buổi thảo luận sôinổi và hoạt
độnglâmsàngchosinhviêndùhoàncảnh
khókhăn,chothấytínhlinhhoạtvàhiệu
quảcủamôhìnhđàotạokếthợp.Sauđại
dịch, nhiều yếutốcủamô hình nàytiếp
tục được duytrì vì nhữnglợi ích rõrệt:
cho phép sinh viên ở xa tham gia, mời
diễngiảkháchmờitrựctuyếndễdàng,ghi
lạibàigiảnglàmtưliệuhọctập.Johnson
(2025)cũngghinhậncáclợiíchnổibật
của đào tạo trực tuyến/kết hợp, như mở
rộngcơhộitiếpcậnchongườihọcởvùng
xa,linhhoạtchongườivừahọcvừalàm,
giảmchiphíđilại,vàđặcbiệtlàsựphong
phúcủacôngcụhọctậpsố-từthảoluận
thờigianthực,làmviệcnhómtrựctuyến
đếnkhobàigiảngghisẵnđểxemlại.Tuy
nhiên,mộtsốtháchthứccũngđượcnêu
ra,chẳnghạnduytrìtínhkỷluậtvàtương
tácthựcchấtcủangườihọc,đảmbảođánh
giácôngbằng(tránhgianlậntrựctuyến),
vàthuhẹpkhoảngcáchsố(vìkhôngphải
sinhviênnàocũngcóthiếtbịvàinternet
tốt)(Johnson,2025).Cáctrườngluậthàng
đầuđangtiếptụchoànthiệnmôhìnhkết
hợp - chẳng hạn đầu tư vào mô phỏng
phiêntòaảođểsinhviêncómôitrường
thựchànhkỹnăng,sửdụngAIhỗtrợhọc
tập(vídụdùngAIđểkiểmtratríchdẫn,hỗ
trợnghiêncứupháplý)(Johnson,2025).
Tại Úc,hai trườngluật tiêu biểu là
Đại học Melbourne và Đại học Monash
đã đi đầu trong việc tích hợp công nghệ
sốvàogiảngdạy.ĐạihọcMonashtừgiữa
thậpniên2010đãtriểnkhaichươngtrình“
Dạytốthơn,họctốthơn”(BetterTeaching,
BetterLearning)nhằmnângcaochấtlượng
đào tạo, trong đó khuyến khích sử dụng
videobàigiảngngắn,bàitậptrựctuyếnkết
hợpvớigiờhọctươngtác.Castan&Hyams
(2017)môtảthíđiểmtạiMonash,nơicác

426
giảngviênLuậtchosinhviênnămnhấtđã
xây dựng một loạt videongắntruyềnđạt
nhữngnộidungcốtlõi,giaotrướcchosinh
viên,sauđóyêucầusinhviênlàmquizvà
thamgiathảoluậntrêndiễnđàntrựctuyến
trướckhiđếnlớp.Kếtquảlàtrênlớp,sinh
viênchuẩnbịtốthơn,thamgiasôinổihơn
vàothảoluậntìnhhuốngdothờigiantrên
lớp không còn bị chiếm bởi việc giảng
lại lý thuyết cơ bản.Mô hìnhnàycóthể
coi là mộtdạng “lớp họcđảo ngược bán
phần”(semi-ippedclassroom),bướcđầu
giúpsinhviênchủđộnghơnvàgiảngviên
cũngcóthờigiantậptrungvàonhữngnội
dungkhó,giảiđápsâu.Monashcũngphát
triểncáckhóahọctrựctuyếnbổtrợ,vídụ
module về kỹ năng nghiên cứu thư viện
luật,kỹnăngsoạnthảohợpđồngtrênnền
tảnge-learningđểsinhviênhọcsongsong.
Đại học Melbourne thì nổi tiếng
vớiviệckếthợpphươngphápgiảngdạy
truyền thống và sáng tạo trong chương
trìnhJurisDoctor(JD).Bêncạnhlớphọc
đảo ngược trong môn Luật Bản quyền
(TheUniversityofMelbourneHandbook,
2025), Melbourne Law School còn chú
trọngtrangbịkỹnăngcôngnghệvàtưduy
đổimớichosinhviênluật(TheUniversity
of Melbourne Handbook, 2025). Một
minhchứnglàkhóahọcngắnhạn“Law
TechPopUp”dotrườngtổchứchợptác
cùng một số đối tác công nghệ: trong 4
tuần, 90 sinh viên được học về thiết kế
pháplý,tưduylogictrongluậtvàtrựctiếp
pháttriểncácchatbotpháplýtheonhóm
(Josef legal,2025). Đâylà mộtví dụvề
việc tích hợp học tập trải nghiệm có sử
dụngcôngnghệsố:sinhviên“họcthông
qualàm”,sửdụngmộtnềntảngtựđộng
hóapháplý(Josef)đểtạoracácứngdụng
pháplýthựctiễn.Kếtquảchothấysinh
viênrấthàohứng,khóahọctựnguyệnmà
thuhútđăngkýđông(90ngườichỉtrong
vài ngày) và hoàn thành với nhiều sản
phẩmsángtạo(Joseflegal,2025).Mặcdù
vídụnàythiênvềnộidung“luậtvàcông
nghệ”,nóchothấymộtxuhướngchung:
các trường luật hàng đầu đang thay đổi
cáchdạyđểđápứngnhucầumới-sinh
viênvừanắmvữngkiếnthứcpháplý,vừa
thànhthạokỹnăngcôngnghệvàtưduy
sángtạo.
4.1.2.Triểnkhailớphọcđảongược
trongđàotạoluật
Lớp học đảo ngược (Flipped
classroom)đangtrởnênphổbiếnkhông
chỉ ở cácmôn khoa họckỹ thuật màcả
tronglĩnhvựcluật.Nhiềutrườngđãbáo
cáokếtquảtíchcựckhiápdụngmôhình
nàychomộtsốhọcphầnluật.Điểmmấu
chốtlàsinhviêncảmthấyhứngthúhơnvà
thamgianhiềuhơnkhilớphọcđượcđảo
ngược,bởihọcócơhộitươngtáctrựctiếp
vớigiảngviênđểgiảiquyếtnhữngvướng
mắccụthểthayvìthụđộngnghegiảng.
TạiÚc,ngoàiĐạihọcMelbournenhưđã
nêu,cáctrườngnhưĐạihọcSydney,Đại
học New SouthWales cũng đã thí điểm
lớphọcđảongượctrongcáclớpkỹnăng
luậtvànhậnphảnhồitíchcựcvềmứcđộ
gắnkết.Lớphọcđảongượcthườngđược
hỗtrợbởimộtnềntảngLMSmạnh:giảng
viênuploadvideobàigiảng,bộcâuhỏitự
trắc nghiệm, tài liệu đọc… để sinh viên
họctừtrước;LMScũngchophéptheodõi
việchọccủasinhviên(aiđãxemvideo,
kết quả quiz ra sao) để giảng viên biết
đượcmứcđộchuẩnbịcủacảlớp.Nhờdữ
liệunày,khivàolớptrựctiếp,giảngviên
cóthểđiềuchỉnhtrọngtâmbuổihọccho
phùhợp(vídụ:nếunhiềusinhviênlàm
saimộtcâuhỏi,cóthểdànhthờigiangiải
thíchkỹphầnđó). Kinhnghiệmquốctế
nhấnmạnhtầmquantrọngcủakhâuthiết
kếhọcliệucholớphọcđảongược:video

