Phương pháp dạy học trong giảng dạy các môn học kỹ năng chuyên ngành Luật

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và xu hướng phát triển của CMCN 5.0, sự chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, tạo ra những yêu cầu mới về nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn và kỹ năng công nghệ hiện đại. Giáo dục đại học, đặc biệt là hình thức đào tạo từ xa trực tuyến, ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến để nâng cao trình độ, đòi hỏi người học phải trang bị năng lực số phù hợp. Các khung năng lực số hiện có thường mang tính khái quát, chưa đáp ứng đặc thù của môi trường học tập từ xa. Do đó, việc nghiên cứu và phát triển một khung năng lực số đặc thù cho sinh viên đại học từ xa trực tuyến tại Trường Đại học Mở Hà Nội trở nên cấp thiết, nhằm hỗ trợ sinh viên nhận thức, chuẩn bị và làm chủ các kỹ năng số cần thiết để đạt hiệu quả học tập tối ưu.

Sinh viên đại học từ xa trực tuyến, các nhà giáo dục và quản lý đào tạo tại các trường đại học, đặc biệt là Trường Đại học Mở Hà Nội, và các nhà hoạch định chính sách về giáo dục số.

Nghiên cứu này tập trung vào việc phát triển một khung năng lực số đặc thù, được thiết kế riêng cho sinh viên đại học từ xa trực tuyến tại Trường Đại học Mở Hà Nội, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của môi trường học tập số và thị trường lao động trong kỷ nguyên chuyển đổi số. Bối cảnh nghiên cứu được đặt trong xu thế phát triển của cách mạng công nghiệp 4.0 và 5.0, nơi mà năng lực số trở thành yếu tố then chốt. Bài viết chỉ ra rằng các khung năng lực số chung hiện nay chưa đủ để bao quát các đặc thù của hình thức đào tạo từ xa, bao gồm sự đa dạng về đối tượng người học, hạ tầng công nghệ và phương thức học tập.
Về phương pháp, nghiên cứu kết hợp tổng hợp tài liệu từ các khung năng lực số đã công bố trong và ngoài nước (như của Trần & Đỗ, Nguyễn, da Silva & Behar), cùng với việc phân tích sâu đặc điểm hệ thống đào tạo từ xa và cơ sở vật chất công nghệ tại Trường Đại học Mở Hà Nội. Dựa trên ba nguyên tắc kế thừa lý thuyết, phản ánh thực tiễn đào tạo, và tích hợp công nghệ-hành vi học tập số hiện đại, nhóm tác giả đã đề xuất một khung năng lực số gồm ba nhóm chính: Năng lực vận hành và sáng tạo học tập số; Năng lực học tập và phát triển kỹ năng số cá nhân; và Năng lực tương tác và công dân số. Mỗi nhóm được cụ thể hóa thành các năng lực chi tiết liên quan đến việc sử dụng thiết bị số, khai thác thông tin, sáng tạo nội dung, an toàn không gian số, và tham gia các hoạt động trực tuyến.
Giá trị ứng dụng của khung năng lực số này là rất lớn, cung cấp một công cụ hữu hiệu giúp sinh viên đại học từ xa nhận thức, chuẩn bị và trang bị những kỹ năng số cần thiết để học tập hiệu quả. Đồng thời, khung năng lực này còn là cơ sở để Trường Đại học Mở Hà Nội xây dựng và điều chỉnh chương trình đào tạo, phát triển các khóa học phù hợp, nâng cao chất lượng giáo dục trực tuyến và đóng góp vào mục tiêu chuyển đổi số quốc gia, chuẩn bị nguồn nhân lực sẵn sàng cho tương lai.