393
ĐIMỚIHOẠTĐỘNGGIẢNGDẠYTRỰCTUYẾN
ĐIVICHUYÊNNGÀNHLUẬT
TITRƯỜNGĐẠIHỌCMỞHÀNỘI
NguyễnThịPhanMai,ĐThịVânAnh,ĐồngThịToàn
Email:maintp@hou.edu.vn
Ngàytòasoạnnhậnđưcbàibáo:19/11/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:03/12/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:15/12/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.1057
Tómtắt:Bàiviếtnhằmđánhgiáthựctrạngvàđềxuấtgiảiphápđổimớihoạtđộng
giảngdạytrựctuyếnđốivớichuyênngànhLuậttạiTrườngĐạihọcMởHàNội.Trêncơsở
nghiêncứutàiliệuvàphântích,tổnghợpcáccôngtrìnhtrongvàngoàinướckếthợpvớicác
quyđịnh,báocáovàhọcliệunộibộcủanhàtrường,bàiviếtlàmrõđặcđiểm,ưuthếvàhạn
chếcủamôhìnhđàotạotrựctuyếnngànhLuậtởcácloạihìnhđàotạochínhquy,valàm
vừahọcvàtừxa.KếtquảphântíchchothấyhạtầngcôngnghệvàhệthốngLMSđãđược
đầutưtươngđốiđồngbộ,tạođiềukiệnmởrộngcơhộitiếpcậngiáodục,songcònbộclộ
nhữnghạnchếvềmứcđộphongphúcủahọcliệusố,pháttriểnkỹnăngthựchànhpháplý,
đảmbảochấtợngkiểmtra-đánhgiávàthuhẹpchênhlệchđiềukiệnhọctậpgiữacác
nhómngườihọc.Từđó,bàiviếtđềxuấtnhómgiảiphápvềhoànthiệnhạtầngvàhọcliệusố,
pháttriểnnănglựcsưphạmsốchogiảngviên,đổimớiphươngthứcđánhgiávàtăngng
hỗtrợngườihọc,gópphầnnângcaochấtlượngđàotạotrựctuyếnchuyênngànhLuậttại
TrườngĐạihọcMởHàNội.
Từkhóa:chuyênngànhLuật,chuyểnđổisố,đổimớiphươngpháp,giảngdạytrựctuyến,chất
ợngđàotạo
1TrườngĐihọcMởHàNội
I.Đặtvấnđề
TờngĐạihọcMởHàNộilàmột
trong nhữngcơsởgiáodụcđạihọctiên
phongtạiViệtNamtrongviệcthựchiện
sứmệnhmởrộngcơhộihọctậpchomọi
ngườithôngquanhiềuloạihìnhđàotạo
linhhoạtnhưchínhquy,vừalàmvừahọc
(VLVH),từxatrựctuyếntừxakếthợp.
Vớiđịnhhướngphát triển giáo dụcmở,
nhà trường đãsớmứng dụngcông nghệ
hiện đại trong quản lý và tổ chức dạy -
học,đặcbiệttronggiaiđoạnchuyểnđổi
sốhiệnnay.
Trongbốicảnhtoàncầuhóavàcuộc
ch mạng công nghiệp 4.0, hình thức
giảng dạy trực tuyến ngày càng khẳng
394
địnhvaitròquantrọngtronggiáodụcđại
học,giúpngườihọccóthểtiếpcậntrithức
mọi lúc, mọi nơi. Hoạt động này không
chỉlàgiảipháptìnhthếmàđãtrởthành
một xu ớng bền vững trong hệ thống
đàotạocủaTrườngĐạihọcMởHàNội.
Tuynhiên,việctriểnkhaigiảngdạytrực
tuyếnđốivớichuyênngànhLuậtvẫntồn
tạinhiều tháchthứcdo tính đặc thùcủa
ngành - đòi hỏi người học phải kết hợp
giữalýthuyếtvàkỹnăngtưduy,lậpluận,
tranhbiệnvàxửlýtìnhhuốngpháplý.
Hiệnnay,cáchìnhthứcđàotạocủa
ngành Luật tại trường được tổ chức linh
hoạt:đàotạochínhquytậptrung,vừalàm
vừahọc,đàotạotừxatrựctuyến,vàtừxa
kếthợp.Mỗihìnhthứccóđặcđim,ưuthế
vàhạnchếriêng,songđềuđặtrayêucầu
chungvềđổimớiphươngpháp,nhthức
vàcôngcụgiảngdạyđểđảmbảotínhhiệu
quả, tương tác và phù hợp với đặc điểm
ngườihọc.Vìvậy,bàiviếthướngtớimục
tiêuphântíchthựctrạnghoạtđộnggiảng
dạytrựctuyếnđốivớichuyênngànhLuật
tạiTrườngĐạihọcMởHàNộivàđềxuất
cácgiảiphápđổimớiphợpvớitừngloại
hìnhđàotạo.Vềmặtlýluận,bàiviếtp
phầnhệthốnghóamộtsốvấnđềvềgiảng
dạytrựctuyếnvàđổimớiphươngphápdạy
họcngànhLuậttrongbốicảnhchuyểnđổi
số.Vmtthựctiễn,cácđềxuấttậptrung
vàoviệcnângcaohiệuquảtổchứcdy-
họctrựctuyếntạiTrườngĐạihọcMởHà
Nội,đặcbiệtđốivớihệtừxa.Đimmới
củanghiênculàtiếpcậnhoạtđộnggiảng
dạytrựctuyếnngànhLuậttừgócđộmột
cơsởđàotạotheohìnhgiáodụcmở,có
bềdàykinhnghiệmvềđàotạotừxa.Nội
dungbàiviếtgồm:(i)sởlýthuyếtv
giảngdạytrựctuyếnvàđặcthùgiảngdạy
ngànhLuật;(ii)phươngphápnghiêncứu;
(iii) thực trạng, hạn chế và giải pháp đổi
mớihoạtđộnggiảngdạytrựctuyếnđốivới
chuyênngànhLuậttạiTrườngĐạihọcMở
HàNội;và(iv)kếtluận.
II.Cơsởlýthuyết
2.1.Kinimvềgiảngdạytrựctuyến
Giảng dy trực tuyến (online
teaching)mộthìnhthứctổchứcquátrình
dạyhọctrongđógiảngviênvàngườihọc
khôngcùnghiệndiệntạimộtkhônggian
vật lý kết nối thông qua môi trường
mạngInternet.Quátrìnhdạyhọcnàyđược
hỗtrợbởicáccôngcụcôngnghệthôngtin
nhưZoom,MicrosoftTeams,GoogleMeet,
haycáchệthốngquảnlýhọctập(Learning
ManagementSystem-LMS).
Theo Moore, Dickson-Deane và
Galien (2011), giảng dạy trực tuyến là
hìnhthứchọctậpsửdụngInternetđểtạo
ra ơng tác giữa giảngviên, người học
tài nguyên học tập, giúp duy trì quá
trìnhhọctậplinhhoạtvàkhônggiớihạn
vềkhônggian,thờigian.Anderson(2008)
chorằng,bảnchấtcủahọctậptrựctuyến
nằmở“khảnăngmởrộngquyềntruycập
otrithức,thúcđẩyhọctậpcánhânhóa
họctậpcộngtác”.
ĐốivớisinhviênngànhLuật,hình
thứchọc trực tuyến không chỉ giúp tiếp
cậnnguồntàiliệupháplýphongphú(án
lệ, văn bản quy phạm phápluật, tạpchí
chuyênngành),màcònrènluyệnkỹnăng
tựhọc,kỹnăngtracứuvàxửlýthôngtin
-nhữngnănglựcthiếtyếucủangườihành
nghềphápluậthiệnđại.
2.2.Đổimớipơngphápgingdạy
Đổi mới phương pháp giảng dạy
mộtquátrìnhliêntụcnhằmnângcao
hiệuquảvàchấtlượnggiáodụcthôngqua
thayđổinộidung,cáchthứctổchứcdạy
học,côngcụhỗtrợ,vàhìnhthứcđánhgiá.
Theo Fullan (2007), “đổi mới giáo dục”
mộtchuỗithayđổimangtínhhệthống,
395
đòi hỏi sự tham gia tích cực của người
dạy,ngườihọcvàtổchức.
Trongmôitrườngtrựctuyến,đổimới
phươngphápkhôngchỉlàứngdụngcông
nghệ,màcònlàđổimớitưduysưphạm-
từtruyềnthụtrithứcmộtchiềusanghướng
dẫnngườihọcchủđộngkhámphá,kiếntạo
vàápdụngtrithức(Laurillard,2013).Theo
lýthuyếthọctpkiếntạo(Constructivism),
trithứckhôngđược“truyền”từthầysang
tròmàđược“xâydựng”bởichínhngười
học thông qua trải nghiệm và ơng c
(Vygotsky,1978).itrườnghọctậptrực
tuyến,nếuđượcthiếtkếhợplý,cóthểtạo
điềukiệnđểsinhviêntrởtnhtrungm
củaquátrìnhhọctập,tăngờnghoạtđộng
khámpháphảnbiện.
TheoUNESCO(2021),đểđổimới
giảng dạy trựctuyến trong giáodục đại
họchiệuquả,cầnchútrọng:
Pháttriểnnănglựcsốchogiảngviên
sinhviên,giúphọlàmchủcôngnghệ;
Thiếtkếhọcliệuđiệntửchấtlượng
cao, tính mở, tương tác, và cập nhật
thườngxuyên;
Đổimớihìnhthứcđánhgiá:thayvì
thiviếttruyềnthống,cóthểápdụngi
tậptìnhhuống,bàiphảnbiệntrựctuyến,
hoặcdựánnhómsốhóa;
Tăng cường học tập cộng tác
(collaborative learning) thông qua diễn
đàn, nhóm thảo luận trực tuyến và mô
phỏngtìnhhuốngnghềnghiệp.
Nhữngđịnhhướngnàygiúptạomôi
trườnghọctậpsốvừamangtínhhiệnđại,
vừađápứngyêucầupháttriểnnănglực
nghềnghiệpcủasinhviênngànhLuật.
2.3.Đặcthùcủagiảngdạychuyên
ngànhLuậttrongmôitrưngtrựctuyến
Ngành Luật là một nh vc đặc
thù, đòi hỏi sinh viên không chỉ nắm
vữnghệthốngphápluậtmàcòncónăng
lực phân ch -lập luận- tranh biện và
vậndụngquyphạmphápluậtvàothựctế
(Nguyễn, 2020).vậy, giảngdạy trực
tuyến ngành Luật phải đáp ứng những
yêucầuđặcthùsau:
Tăngcườngtínhtươngtácthực
nh pháp lý: Thông qua mô phỏngcác
tìnhhuốngphápluật, phiên tòagiả định
hoặc tranh luận nhóm trựctuyến. Giảng
viên cần sửdụngcác côngcụnhưMiro
Board, Mentimeter, Padlet để sinh viên
thamgiaphảnbiệntíchcực.
chhợphọcliệusốcơsởdữliệu
phápluật:Giảngviêncầnhướngdẫnsinh
viênkhaithácnguồntàinguyênmởnhư
CổngthôngtinphápluậtViệtNam,Thư
việnánlệđiệntử,hayHeinOnlineđểtra
cứuvănbảnvàthựchànhphântíchánlệ.
Cập nhật và chuẩn hóa nội dung
giảngdạy:Phápluậtthayđổiliêntục,vì
vậy học liệu điện tử cần được cập nhật
theo thờigian thực, đảm bảotính chính
cvàphùhợpthựctiễn.
Tóm lại, đổi mới giảng dạy trực
tuyếnngànhLuậtkhôngchỉlàchuyểntừ
lớphọctruyềnthốngsangmôitrườngsố,
làtáicấutrúctoànbộhoạtđộngdạy-
họctheohướngpháttriểnnănglựctưduy
pháplý,phảnbiện,vànhnghềtrongbối
cảnhchuyểnđổisố.
III.Phươngphápnghiêncứu
iviếtsửdụng cácphương pháp
nghiêncứusau:
Pơngphápphântíchvàtổnghợp
tài liệu:Trên cơsở các công trình nghiên
cứutrongngoàiớcliênquanđếngiảng
dạytrựctuyếnđốivớingànhLuật,tácgiả
pntích,sosánh,kháiquátcácquanđiểm
lý luận và kinh nghiệm thực tiễn để nh
tnhcáclunđiểmcnhcủabàiviết.
396
Phươngphápnghiêncứutàiliệuthứ
cấp:cgiảkhaithácsáchchuyênkhảo,
ibáokhoahọc,vănbảnphápluật,báo
cáonghiêncứuvàcácthốngkê,khảosát
đãđượccôngbốvềgiảngdạytrựctuyến
nóichungvàgiảngdạytrựctuyếnngành
Luậtnóiriêng,quađónhậndiệnxuhướng
nhữngvấnđềđặtrađốivớiTrườngĐại
họcMởHàNội.
chtiếpcậnliênngành,đangành:
iviếtvậndụngphốihợpcácgócnhìn
củakhoahọcpháplý,giáodụchọc,xãhội
họcvàcôngnghệthôngtinđểphântích
hoạtđộnggiảngdạytrựctuyến,từđólàm
rõmốiliênhệgiữayêucầuđàotạopháp
luậtvàbốicảnhchuyểnđổisốtronggiáo
dụcđạihọc.
chtiếpcậnđachiều:Tácgiảcó
thểápdụngtiếpcậnđachiềukhixemxét
vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau như:
giáodục,hội,côngnghệthôngtinvà
ucầunghềluật..
IV.Kếtquảvàthảoluận
4.1.Thựctrạngđàotạotrựctuyến
đốivớingànhLuậttạiTrườngĐạihọc
MởHàNội
TờngĐạihọcMởHàNộitừlâuđã
khẳngđịnhvịthếcơsởgiáodụcđạihọc
tiênphongtronglĩnhvựcđàotạomở,linh
hoạtvàứngdụngcôngnghệthôngtin.Mô
hìnhđàotạotrựctuyếnđượcnhàtrường
đầupháttriểnmạnhmẽnhằmtăngcơ
hộitiếpcậngiáodụcchongườihọctrên
phạm vi cả nước, phù hợp với sứ mệnh
mởrộngkhônggianhọctậpvàthúcđẩy
họctậpsuốtđời.Hệthốngquảnlýhọctập
LMScủa nhà trường được xây dựng ổn
định,tíchhợpcáccôngcụnhưbàigiảng
điệntử,họcliệusố,diễnđànhọctậphệ
thốngkiểmtra-đánhgiátrựctuyến.Bên
cạnhđó,cácnềntảnghọctrựctuyếnnhư
Zoom,MicrosoftTeamshayGoogleMeet
được sử dụng đồng bộ, tạo môi trường
giảngdạyhiệnđại,đápứngnhucầuhọc
tậpđadạngcủasinhviênchínhquy,liên
thôngvàđặcbiệtlàsinhviênhệtừxa.
Trong tổng thể hoạt động đào tạo
trựctuyếncủatrường,ngànhLuậtlàmột
trong những ngành có số lượng người
họcđôngvàcótruyềnthốngđàotạoi
nhất. Việc tổ chức giảng dạy trực tuyến
cho ngànhnày được triểnkhai trên quy
môlớn,phụcvụcácđốiợngsinhviênở
nhiềuđịaphương,trongnhiềuđộtuổivà
cónhucầuhọctậplinhhoạt.Họcliệupháp
lýđã được sốhóa gồmvideo bàigiảng,
giáotrìnhđiệntử,tàiliệuthamkhảo,bản
ánvàánlệ,giúpngườihọccóthểtruycập
bấtcứlúcnào.Cácbuổigiảngtrựctuyến
đồngbộ(live)đượctổchứctheotừnghọc
phần,tạođiềukiệnđểsinhviênhệtừxa
tươngtácvớigiảngviêntươngtựnhưsinh
viênhọctậptrựctiếp.
Nhìn chung, mô hình đào tạo trực
tuyếncủatrườngđãđượctriểnkhaitoàn
diện, mang lại nhiều tiện ích cho người
học.SinhviênngànhLuậtcócơhộihọc
tậpmàkhôngbịgiớihạnbởikhônggian
thờigian,đặcbiệtphùhợpvớinhững
ngườiđangđilàmhoặcsinhsốngtạivùng
u,vùngxa.Nhờđó,hoạtđộngđàotạo
pháplýcủaTrườngĐạihọcMởHàNội
đãtạoramôitrườnghọctậpmở,linhhoạt,
gópphầnthúcđẩybìnhđẳngcơhộigiáo
dục và nângcao chất lượngnguồnnhân
lựcpháplýtrênphạmvirộng.
4.2. Những hn chế và tch thức
trongđàototrctuyếnđốivớingànhLuật
ncạnhnhữngthànhtựuđángghi
nhận, hoạt động đào tạo trực tuyến của
TờngĐạihọcMởHàNộivẫnđốimặt
vớimộtsốhạnchế mangtínhhệthống.
Một trong những thách thức lớn nhất là
397
sựkhôngđồngđềuvềđiềukiệnhọctập
trựctuyếngiữacácnhómsinhviên.Một
bộphậnsinhviên,đặcbiệtlàngườihọc
hệtừxaởvùngnôngthôn,vùngsâu,vùng
xa còn gặp khó khăn về thiếtbị, đường
truyền Internet,dẫnđếntrảinghiệmhọc
tập không ổn định.Điều này ảnh ởng
trựctiếpđếnhiệuquảtiếpthukiếnthức
cũngnhưkhảnăngthamgiavàocáchoạt
độngtươngtáctrựctuyến.
Đối với đào tạo ngành Luật, đặc
biệtlàhìnhthứcđàotạotừxa,tháchthức
cònmangtínhđặcthùkhinhiềukỹnăng
nghề nghiệp quan trọng như tranh tụng,
đàmphánhayxửlýhồsơpháplýđòihỏi
sựơngtáctrựctiếpvàmôitrườngmô
phỏng thực hành có tính chân thựccao.
Mặc dù hoạt động giảng dạytrực tuyến
đảm bảo truyền thụ đầy đủ kiến thứclý
thuyết,nhưngviệcrènluyệnkỹnăngthực
nhpháplýquamôitrườngảovẫncòn
những hạnchế nhất định. Ngoài ra, học
liệusố dành cho sinh viênhệ từ xa vẫn
chưathậtsựphongphúvàđồngbộ,đặc
biệtởcácmônđòihỏitìnhhuốngpháplý
phứctạpvàcậpnhậtliêntục.
Thách thức khác là công tác kiểm
tra-đánhgiátrongmôitrưngtrựctuyến.
Việcđánhgiátrựctuyếnvớisốlượngsinh
viên đông, phân bố rộng trên nhiều địa
phương, khiến việc bảo đảm tính trung
thực,minhbạchvàcôngbằnggặpnhiều
khókhăn.Hệthốnggiámsátthitrựctuyến
tuyđãđượcápdụng,nhưngvẫnchưathể
thaythếhoàntoànsựgiámsáttrựctiếp.
n cạnh đó, sự chênh lệch về trình độ
côngnghệgiữacácgiảngviêncũngảnh
ởngđếnchấtlượngtriểnkhaibàigiảng
trực tuyến nói chung và đối với ngành
Luậtnóiriêng.
Như vậy, mặc dù môhình đào tạo
trựctuyếncủatrườngđãđivàovậnhành
ổnđịnh,nhưngđểđápứngucầungày
càng cao của xã hội và đặc thù đào tạo
luật,vẫncầncósựđiềuchỉnh,hoànthiện
đổimớimạnhmẽtrongcảhệthống.
4.3.Giải pháp đổi mới hoạt động
đàotạotrực tuyếnở cấptrường vàđối
vớingànhLuật
Đểnângcaohiệuquảđàotạotrực
tuyến, Trường Đại học Mở Hà Nội cần
tiếptụcđầutưvàhoànthiệnhạtầngcông
nghệ theo ớng đồng bộ, hiện đại và
thông minh hơn. Hệ thống LMS có thể
đượcngcấpđểtíchhợpnhiềutínhnăng
hỗtrợhọctập,chẳnghạnnhưphântíchdữ
liệuhọctậpcủasinhviên,môphỏngthực
nh nghề nghiệp hoặc tạo môi trường
học tập cá nhân hóa. Việc bổ sung các
phòngstudiochuyêndụngphụcvụquay
igiảngchấtlượngcaosẽgiúpđộingũ
giảngviênxâydựngcácvideobàigiảng
hấpdẫn,khoahọc,đápứngyêucầucủa
đào tạo trựctuyến quy mô lớn, đặcbiệt
nhchosinhviênhệtừxa.
Về nội dung đào tạo, nhà trường
cầntiếptụcchuẩnhóavàsốhóatoànbộ
học liệu, hướng đến xây dựng kho học
liệuđintửdùngchungchotoàntrường.
ĐốivớingànhLuậthệtừxa,việcbổsung
cácmôphỏngtìnhhuốngpháplý,phiên
tòatrựctuyến,khoánlệsốvàcácbàitập
tìnhhuốngcótính thựctiễn caosẽgiúp
sinh viên rèn luyện các kỹ năng nghề
nghiệpngaytrongmôitrườngtrựctuyến.
Chươngtrìnhđàotạocũngcầnđượccập
nhật thường xuyên để đáp ứng yêu cầu
củabốicảnhpháplýsố,nhưluậtanninh
mạng,luậtbảovệdữliệucánhânhayhợp
đồngđiệntử.
Mộtyếutốquantrọngkháclàphát
triển năng lực sư phạm số cho đội ngũ
giảng viên. Nhà trường cần tổ chức các
khóabồidưỡngđịnhkỳvềphươngpháp