Cách xử lý khi con nói dối
Cho đến khi 3-4 tuổi thì trẻ vẫn chưa
phân biệt được thực tế và giả tưởng. Điều
đó có nghĩa là trẻ sẽ không tiếp thu được
khái niệm về nói thật và nói dối.
Vì vậy thay vì là dấu hiệu của sự hư hỏng,
những lời bịa đặt của con có thể bắt nguồn
từ:
- Trí tưởng tượng phong phú. Óc sáng tạo của con bạn
phát triển nhanh đến nỗi bé cho rằng những gì vẽ ra trong
đầu mình hoàn toàn là sự thật. Sau cùng, ai mà chả từng
nghĩ đến có các siêu nhân nằm dưới giường của họ.
- Đãng trí. Làm sao mà một đứa trẻ 2 tuổi có thể nhớ được
đã vứt chiếc ôtô của mình ở đâu. Và khi bạn mắng con vì
những vết vẽ bẩn trên tường và bé chối, thì không phải là
bé nói dối, mà vì bé không nhớ ra là mình đã làm như vậy.
Hoặc có thể đó là cách bé tự thuyết phục mình rằng mình
chưa làm điều đó
- Hội chứng thiên thần. Một đứa trẻ 2 tuổi mà bố mẹ luôn
tin rằng con mình thật ngoan giỏi, cũng sẽ tự nhủ rằng: "Bố
mẹ yêu mình vì mình ngoan. Một cậu bé ngoan thì không
làm đổ sữa như thế. Mà sữa nào? Mình chẳng làm đổ sữa
nào ra cả!".
Làm gì khi bé nói dối
- Pha trò. Mặc dù bạn không khuyến khích con bịa đặt,
nhưng cách tốt nhất để xử lý ở giai đoạn này là hãy thả
lỏng, thưởng thức câu chuyện phóng tác của con và nhẹ
nhàng bồi dưỡng sự thật thà cho con. Những câu chuyện
thêu dệt thường không có hại và là một phần tất yếu trong
quá trình phát triển bình thường của trẻ 2 tuổi.
Cũng như vậy với những "người bạn tưởng tượng". Điều
đó là bình thường và là một dấu hiệu về trí tưởng tượng tốt
của bé. Xét theo khía cạnh tình cảm, đó là một cách an toàn
để giúp bé nhìn nhận mình muốn trở thành con người như
thế nào.
- Không buộc tội. Hãy nói sao cho bé phải thú nhận, chứ
không chối cãi: "Mẹ không hiểu vì sao những bút vẽ này lại
rơi hết trên sàn. Giá mà có ai giúp mẹ nhặt lên nhỉ".
- Khuyến khích sự thật thà. Khi con bạn thú nhận là đã
lén lấy đi một cái bánh, thì đừng vội mắng bé. Nếu bạn la
hét con, bé sẽ không dám nói thật lần sau. Nếu bạn nhẹ
nhàng bảo con rằng nên hỏi trước khi làm việc gì và cảm
ơn con vì đã nói thật, thì bé sẽ nhận ra lợi ích của sự thật
thà.
- Đừng đỏi hỏi con quá mức. Đừng áp đặt lên con quá
nhiều luật lệ và yêu cầu. Bé sẽ không hiểu hoặc không thể
tuân theo mọi thứ, khi đó bé sẽ buộc phải nói dối để không
làm bạn thất vọng.
- Khẳng định với con rằng bạn luôn yêu con cho dù thế
nào. Khi bé vô tình làm rơi chiếc cốc, bé có thể chối bỏ vì
sợ rằng bạn sẽ không yêu con nữa. Hãy giải thích rằng bố
và mẹ luôn yêu con, cho dù con đã làm việc gì đó mà
không cố ý.
- Xây dựng niềm tin. Hãy để con bạn hiểu rằng bạn luôn
tin tưởng con và con cũng thể tin tưởng bạn. Khi có thể,
hãy tránh nói dối với con. Nếu con bạn sắp phải đi tiêm,
đừng nói rằng nó không đau. Cố gắng giữ lời của mình,
nhưng khi không thể thì xin lỗi vì đã không giữ lời. Điều
quan trọng nhất là khen ngợi con mỗi khi con nói thật.
Những lời khen ngợi tích cực sẽ giúp bé cảm thấy giá trị
mỗi khi mình nói ra sự thật.
