Cơ hội chuyển đổi số trong giáo dục đại học – Cơ hội và những khó khăn, thách thức của quá trình chuyển đổi số

Chuyển đổi số đã trở thành một nhu cầu cấp thiết đối với hầu hết các tổ chức, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục đại học. Đây không chỉ là việc ứng dụng công nghệ số để thay đổi mô hình kinh doanh, mà còn là tư duy lại cách thức vận hành, tạo ra các cơ hội và giá trị mới thông qua việc tập hợp nguồn nhân lực, dữ liệu và quy trình. Quá trình này diễn ra mạnh mẽ hơn bao giờ hết, đặc biệt sau tác động của đại dịch COVID-19, đòi hỏi các trường đại học phải thực hiện chuyển đổi số một cách quyết liệt để đáp ứng nhu cầu của các bên liên quan. Việc triển khai hiệu quả chuyển đổi số sẽ thay đổi toàn diện hoạt động, nâng cao hiệu suất và mang lại giá trị bền vững cho các cơ sở giáo dục.

Giảng viên, nhà quản lý giáo dục, nhà nghiên cứu, sinh viên và các nhà hoạch định chính sách trong lĩnh vực giáo dục đại học, quan tâm đến chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong môi trường học thuật.

Bài viết này cung cấp một cái nhìn tổng thể về chuyển đổi số trong giáo dục đại học, phân tích sâu sắc các cơ hội và khó khăn, thách thức mà quá trình này mang lại, đặc biệt trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0 và ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Tác giả định nghĩa chuyển đổi số là việc tích hợp công nghệ kỹ thuật số vào mọi lĩnh vực của một trường đại học, từ mô hình hoạt động đến văn hóa, nhằm mang lại giá trị mới cho giảng viên, sinh viên và các bên liên quan. Các công nghệ cốt lõi như AI, Big Data, IoT và Cloud đóng vai trò trung tâm trong quá trình này, thúc đẩy sự thay đổi từ trường đại học truyền thống sang trường đại học số. Bài viết làm rõ tám cơ hội chính, bao gồm việc tăng cường cơ sở hạ tầng kỹ thuật, mở rộng tiếp cận công nghệ, phát triển nội dung số hóa, hệ thống học trực tuyến, hỗ trợ từ chính phủ, tích hợp công nghệ vào giảng dạy, phát triển kỹ năng số, và ứng dụng AI. Tuy nhiên, quá trình này cũng đối mặt với nhiều thách thức như thiếu hạ tầng, khó khăn trong đào tạo năng lực số cho giáo viên, thiếu ý chí thay đổi từ một số cơ sở, thiếu kiểm soát học liệu số, và những bất cập trong quy định pháp lý. Để vượt qua những khó khăn này, bài viết đề xuất các giải pháp chiến lược toàn diện, từ xây dựng hạ tầng kỹ thuật hiện đại, hoàn thiện hệ thống pháp lý, đến việc đào tạo và nâng cao năng lực số cho đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý, cũng như tối ưu hóa các phần mềm quản lý và hỗ trợ người học hiệu quả. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra một hệ sinh thái học tập số toàn diện và bền vững, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học tại Việt Nam.