76 TÛ LIÏÅU VÙN HOÁA
1. Vïì khêíu võ
Khêíu võ cuãa ngûúâi Nam Böå trïn àaåi àïí cuäng
nhû caác vuâng khaác, vêîn laâ caác võ chua, cay,
mùån, ngoåt, àùæng, chaát... nhûng do möi trûúâng
sinh thaái úã àêy coá nhûäng neát khaác khaác biïåt
maâ khêíu võ cuãa cû dên vuâng naây cuäng coá àöi
chuát khaác biïåt. Nhû: "Mùån thò phaãi mùån queáo
lûúäi (nhû nûúác mùæm phaãi nguyïn chêët vaâ
nhiïìu, chêëm múái dñnh; kho queåt phaãi kho cho
coá caát tûác coá àoáng vaáng muöëi); ùn cay thò phaãi
gûâng giaâ, cuäng khöng thïí thiïëu úát, maâ úát thò
choån loaåi úát cay xeá, hñt haâ (cùæn traái úát, maâ möi
khöng giûåt giûåt, löî tai khöng nghe kïu caái rùæc,
hoùåc chûa chaãy nûúác mùæt thò dûúâng nhû chûa...
àaä!). Coân chua thò chua cho nhùn mùåt, nhñu
maây múái àaä theâm; ngoåt (cheâ) thò phaãi ngoåt ngay,
ngoåt gùæt; beáo thò beáo ngêåy; àùæng thò phaãi àùæng
nhû mêåt (thêåm chñ ùn caã mêåt caá, cho laâ ngoåt)"(1).
Àoá laâ nhûäng khaác biïåt vïì khêíu võ rêët cú
baãn cuãa ngûúâi Nam Böå. Sûå khaác biïåt naây phuâ
húåp vúái tñnh caách ngûúâi dên núi àêy. Tñnh caách
ngûúâi dên Nam Böå thûúâng dûát khoaát, roä raâng,
thñch noái thùèng, chûá khöng thñch noái voâng vo,
khöng ûa "nûãa naåc nûãa múä" nïn trong ùn uöëng
khêíu võ cuãa hoå cuäng àêu ra àoá: mùån ra mùån,
ngoåt ra ngoåt chûá khöng chõu lú lúá, võ naâo phaãi
ra võ nêëy.
ÀÙÅC TRÛNG VÙN HOÁA
ÊÍM THÛÅC NAM BÖå
TRÊÌN PHOÃNG DIÏÌU
Vùn hoáa êím thûåc Nam Böå àûúåc àõnh hònh trïn cú súã kïë thûâa nïìn vùn
hoáa êím thûåc truyïìn thöëng kïët húåp vúái möi trûúâng tûå nhiïn cuãa vuâng
àêët múái. Vùn hoáa êím thûåc truyïìn thöëng laâ cöng thûác cú baãn àïí ngûúâi
dên taåo taác moán ùn. Coân àiïìu kiïån tûå nhiïn úã vuâng àêët múái àaä giuáp cho
nïìn vùn hoáa êím thûåc vuâng naây coá nhûäng thay àöíi cho phuâ húåp vúái àiïìu
kiïån thûåc tïë.
2. Vïì nguyïn liïåu
Noái àïën Nam Böå ngûúâi ta nghô ngay àïën
möåt vuâng àêët truâ phuá vúái vûúân cêy traái quanh
nùm trôu quaã, ruöång àöìng thùèng caánh coâ bay,
chim àêìy trúâi, caá àêìy söng... Têët caã àoá taåo nïn
nguöìn thûåc phêím hïët sûác döìi daâo cho ngûúâi
dên úã àêy. "Khöng kïí nguöìn töm caá cuãa biïín
maâ saãn lûúång haâng nùm hiïån nay vêîn dêîn àêìu
caã nûúác, Nam Böå coân coá möåt trûä lûúång rêët lúán
vïì töm caá nûúác ngoåt, bao göìm caá söng vaâ caá
àöìng. Tûâ caác cûãa söng ngûúåc vïì thûúång nguöìn,
tûâ caác àöìng, bûng, baâu lung, trêëp, núi naâo cuäng
coá nhiïìu caá. Trûúác chiïën tranh thïë giúái lêìn thûá
hai, nghôa laâ caách nay gêìn nùm mûúi nùm, khi
ruöång àêët chûa àûúåc khai phaá vúái quy mö lúán
nhû ngaây nay vaâ viïåc sûã duång phên boán hoáa
hoåc cuâng thuöëc trûâ sêu, thuöëc diïåt coã chûa
nhiïìu, caá àêìy söng raåch, àêìy bûng trêëp, àêìy
baâu, àêìy àöìng. Vaâo muâa taát àòa úã Àöìng Thaáp
Mûúâi, ngûúâi ta chó choån bùæt nhûäng con caá lúán,
coân caá nhoã thò laâm phên. Chuyïån kïí úã rûâng U
Minh, coá núi vaâo mua khö caá chïët àïí laåi lúáp
xûúng daây haâng mêëy têëc laâ àiïìu coá thêåt"(2).
Nguöìn lúåi tûâ thiïn nhiïn naây àïën maäi àêìu
thïë kó XX haäy coân. "Höìi êëy dên cû nhaân nhaä
lùæm. Phaát vaâi cöng àêët úã sau nhaâ, saå möåt vaâi
giaå luáa laâ coá luáa dû ùn suöët nùm. Caá nhiïìu túái
TAÅP CHÑ VHDG SÖË 3/2015 77
nöîi con nñt cêìm möåt cêy àinh ba nhoã ài àêm
möåt luác vïì cuäng àûúåc möåt xêu caá; àaân baâ ngöìi
rûãa cheán, thêëy caá löåi ngang, thûúâng cêìm dao
cheám àûúåc nhûäng con caá loác lúán bùçng bùæp
chuöëi. Muöën àöíi thûác ùn, ra àöìng bùæt coâ, bùæt
trñch, vaâ lûúåm ruâa. Rau thò coá böng suáng moåc
khùæp núi. Cuãi thò coá tre, sêåy vaâ traâm luåt"(3).
Bïn caånh àoá, ngûúâi dên Nam Böå coân böí
sung vaâo thûåc àún cuãa mònh nhiïìu "moán ùn
laå" nhû caác moán àûúåc chïë biïën tûâ àuöng, dúi,
chuöåt àöìng, coác, ruâa, lûún, rùæn... "Viïåc sûã duång
caác nguöìn thûåc phêím àa daång cuãa thiïn nhiïn
Nam Böå, nhêët laâ caác loaåi sinh vêåt hiïëm so vúái
núi khaác, nhû chuöåt, ruâa, àuöng, coác, dúi, rùæn...
khöng phaãi laâ sûå "ùn taåp" nhû nhiïìu ngûúâi lêìm
tûúãng, maâ laâ dûåa trïn kinh nghiïåm lêu àúâi,
phong phuá, úã sûå phên tñch tinh tïë taác duång cuãa
tûâng loaåi thûåc phêím vúái caác giaá trõ dinh dûúäng
vaâ chûäa bïånh. Ùn àuöng chùèng qua cuäng nhû
ùn caác loaåi êëu truâng khaác, nhû trûáng võt löån,
nhöång, ve, ong non..., maâ khoa hoåc phên tñch
àaä thûâa nhêån taác duång cuãa loaâi thûåc khuêín baâo
naây àöëi vúái cú thïí con ngûúâi"(4).
Chñnh do nguöìn àöång, thûåc vêåt phong phuá
naây àaä quy àõnh cú cêëu bûäa ùn cuãa con ngûúâi
úã àêy. Do àoá, coá thïí noái, vùn hoáa êím thûåc
Nam Böå, nhòn úã möåt phûúng diïån naâo àoá, laâ
kïët quaã cuãa con ngûúâi ûáng xûã trûúác möi trûúâng
tûå nhiïn maâ hoå àang söëng. Àoá cuäng chñnh laâ
caách con ngûúâi têån duång vaâ caãi taåo möi trûúâng
tûå nhiïn àïí laâm phong phuá thïm cho cuöåc söëng
cuãa mònh. Coá ngûúâi rêët coá lñ khi cho rùçng, cú
cêëu êím thûåc chuã yïëu cuãa ngûúâi Nam Böå laâ
thiïn vïì thûåc vêåt vaâ thuãy saãn. Ngoaâi ra, àöång
vêåt cuäng laâ möåt nguöìn lûúng thûåc thiïët yïëu
cuãa cû dên vuâng naây.
3. Vïì caách ùn
Do söëng trong möi trûúâng khoaáng àaåt, ngêåp
nûúác, giaâu caá töm maâ ngûúâi Nam Böå coá thoái
quen "ùn to noái lúán". Ùn to laâ ùn miïëng to, gùæp
khuác lúán, chûá khöng róa veä tûâng tñ möåt. Búãi caá,
töm, cua, ruâa, rùæn, chim, coâ... coá rêët nhiïìu dûúái
söng raåch, bûng àòa, lung laáng. Võt, gaâ, heo
nuöi bêìy, nuöi àaân cuäng dïî daâng. Cho nïn,
ngûúâi dên úã àêy toã ra haâo phoáng trong ùn uöëng.
Cêu ca: Miïëng ùn laâ miïëng töìi taân/ Mêët ài möåt
miïëng löån gan lïn àêìu dûúâng nhû khöng àuáng
lùæm vúái con ngûúâi úã àêy. Khi taát àòa, ngûúâi ta
chó bùæt nhûäng con caá lúán coân caá beá nhûúâng laåi
cho ngûúâi "bùæt höi", chûá khöng ai núä veát saåch
saânh sanh caã ao àòa. Vaâ khi taát àòa xong, ngûúâi
ta baây cuöåc nhêåu, cuâng chung vui sau nhûäng
giúâ lao àöång mïåt nhoåc. Trong buöíi tiïåc naây,
khöng chó coá chuã àòa, ngûúâi taát àòa, maâ coân coá
caã nhûäng ngûúâi "bùæt höi", ngûúâi trïn xoám dûúái
qua laåi, ai cuäng àûúåc múâi möåt li cho roä tònh
giao haão. Tuy laâ "ùn to noái lúán", gùæp àuäa nùçm,
nhûng dûúâng nhû ngûúâi Nam Böå khöng mêëy
cêìu kò trong caách baây biïån thûác ùn, hoå chó chuá
troång hûúng võ vaâ söë lûúång moán ùn: "Löëi söëng,
caách ùn uöëng cuãa ngûúâi Nam Böå khöng ài vaâo
cêìu kò, tó mó, ài vaâo thûúãng thûác caái tinh tïë cuãa
löëi söëng, caách ùn. Ùn uöëng Nam Böå thiïn vïì
sûå dû dêåt, phong phuá, ñt chuá yá túái caái tinh vi
cuãa caách nêëu, caách baây, túái mô caãm trong ùn
uöëng. Ngûúâi Nam Böå ùn nhiïìu, ùn no, ùn thoaãi
maái. Khi coá khaách khûáa, beâ baån, ùn uöëng laâ
möi trûúâng àïí con ngûúâi böåc löå giaäi baây, "nhêåu
lai rai" tûâ buöíi naây sang buöíi khaác. Do vêåy,
khung caãnh ùn uöëng cuãa ngûúâi Nam Böå laâ con
ngûúâi vaâ quan hïå con ngûúâi, chûá khöng phaãi
laâ thiïn nhiïn, laâ caãnh àeåp, núi chöën kò thuá
nhû vúái ngûúâi Huïë"(5).
Ùn uöëng, vïì möåt phûúng diïån naâo àoá, noá
khöng chó laâ nhu cêìu vêåt chêët cuãa con ngûúâi,
maâ noá coân laâ vùn hoáa
-
vùn hoáa êím thûåc. Vaâ
möîi dên töåc, úã tûâng àõa phûúng àïìu coá möåt
phong caách, möåt sùæc thaái trong ùn uöëng cuãa
mònh. Vúái Nam Böå, möi trûúâng thiïn nhiïn úã
àêy luác àêìu gêìn nhû hoang sú, möi trûúâng traân
ngêåp möåt maâu xanh cuãa cêy coã, mïnh möng
nûúác ngêåp trùæng àöìng, vúái nhûäng caánh rûâng
baåt ngaân, nhûäng kinh raåch chùçng chõt... nïn
78 TÛ LIÏÅU VÙN HOÁA
khöng gian ùn uöëng úã àêy cuäng gùæn vúái möi
trûúâng thiïn nhiïn Nam Böå. Àoá laâ möåt khöng
gian cao, röång, thöng thoaáng, trïn möåt con àï,
möåt caánh àöìng, möåt khoaãnh vûúân chûá khöng
phaãi trong möåt nhaâ ùn têåp thïí, möåt khaách saån
hay nhaâ haâng. Cho nïn coá ngûúâi rêët coá lñ khi
cho rùçng: moán ùn Nam Böå ngon laâ nhúâ möåt
phêìn ùn caã caái khöng gian cuãa noá. Nïëu taách ra
khoãi khöng gian naây thò moán ùn seä vö võ vaâ
nhaåt nheäo, vò möi trûúâng thiïn nhiïn vúái tû
caách laâ möåt thaânh töë cuãa sinh hoaåt cöång àöìng
àaä bõ triïåt tiïu. Moán caá loác nûúáng trui cuãa ngûúâi
Nam Böå thûúâng àûúåc doån giûäa möåt baäi àêët
tröëng, vúái rau traái quanh nhaâ, duång cuå nêëu
nûúáng àïìu laâ cêy nhaâ laá vûúân: neåp tre, rúm àïí
nûúáng caá, laá chuöëi àïí àûång caá... nïëu àem àùåt
trong möåt nhaâ haâng maáy laånh kñn bûng thò chùæc
chùæn seä mêët ài yá nghôa cuãa noá.
4. Vïì sûå giao lûu trong ùn uöëng
Nam Böå laâ vuâng àêët cöång cû cuãa caác dên
töåc Viïåt, Khú Me, Hoa, Chùm. Mùåc duâ möîi
dên töåc àaä cöë gùæng giûä gòn vaâ phaát huy neát
vùn hoáa àùåc sùæc cuãa riïng mònh, nhûng do quaá
trònh cöång cû lêu daâi nïn vùn hoáa cuãa caác dên
töåc khöng khoãi coá sûå hoâa húåp vaâ giao thoa lêîn
nhau. Chùèng haån, vïì êím thûåc, "ngûúâi Viïåt aãnh
hûúãng úã ngûúâi Khú Me têåp quaán duâng nûúác
cöët dûâa cuâi dûâa khö trong hêìu hïët caác moán ùn
mùån vaâ ngoåt. Moán canh chua àùåc saãn hiïån nay
cuãa ngûúâi Viïåt chñnh laâ kïët quaã cuãa sûå "caãi
biïën", "àiïìu chónh" cuãa ngûúâi Khú Me cho phuâ
húåp vúái khêíu võ dên töåc (ngûúâi Khú Me nïm
canh vúái cúm meã vaâ mùæm prahoc, ngûúâi Viïåt
nïm bùçng me vaâ nûúác mùæm). Moán canh chua
bùæp chuöëi nêëu vúái caá khö cuäng aãnh hûúãng tûâ
ngûúâi Khú Me"(6).
Hay nhû buán nûúác leâo cuãa ngûúâi Khú Me
àûúåc chïë biïën tûâ töm, caá nêëu nhûâ, röìi róa boã
hïët xûúng, nïm vaâo nûúác leâo saã, úát, cuã ngaãi
buán àûúåc giaä nhuyïîn, sau àoá nïm mùæm böì
hoác vaâo cho àêåm àaâ. Ùn keâm vúái moán naây laâ
caác loaåi rau huáng nhuãi, huáng quïë, heå, bùæp
chuöëi... Nhûng khi buán nûúác leâo naây qua tay
nhûäng thúå nêëu ngûúâi Viïåt thò caác nguyïn liïåu
cuãa noá khöng àûúåc giûä nguyïn nhû cuä, maâ àaä
àûúåc thïm búát cho phuâ húåp vúái caái gu cuãa hoå.
Khi nêëu buán nûúác leâo, ngûúâi Viïåt cho thïm
teáp boác voã, thõt heo quay vaâ möåt söë loaåi rau
khaác, maâ nhûäng loaåi rau naây àöi khi noá khaác
hùèn nguyïn göëc.
"AÃnh hûúãng tûâ ngûúâi Hoa vïì ùn uöëng àûúåc
thïí hiïån rêët nhiïìu vaâ roä rïåt nhêët do quaá trònh
cuâng cöång cû lêu àúâi vaâ do ngûúâi Hoa vöën laâ
möåt dên töåc coá truyïìn thöëng nêëu ùn ngon.
Ngûúâi Viïåt tiïëp nhêån úã ngûúâi Hoa caã nhûäng
moán ùn ngaây lïî, Tïët (nhû laåp xûúãng, võt laåp,
thõt quay, theâo leâo, meâ laáo...) lêîn nhûäng moán
ùn bònh dên (nhû mò, chaáo Quaãng, baánh bao,
baánh tiïu...).
Bùçng con àûúâng giaán tiïëp vaâ trûåc tiïëp, trong
quaá trònh giao lûu vùn hoáa vúái ngûúâi Chùm úã
Trung Böå vaâ ngûúâi Chùm Höìi giaáo úã Àöìng
bùçng söng Cûãu Long, cuâng möåt böå phêån
ngûúâi ÊËn Àöå sinh söëng lêu àúâi úã Nam Böå,
ngûúâi Viïåt úã Àöìng bùçng söng Cûãu Long aãnh
hûúãng möåt söë moán nhû moán caâ ri (nhûng thay
vò nêëu caâ ri vúái sûäa tûúi, ngûúâi Viïåt nêëu vúái
nûúác cöët dûâa). Mùæm nïm vaâ baánh gan maâ
ngûúâi Viïåt duâng phöí biïën bêëy lêu nay vöën laâ
caác moán ùn maâ ngûúâi Chùm úã Trung Böå múái
chñnh laâ chuã nhên thûåc sûå. Coân moán baánh baâ
ba nûúáng, cheâ ba ba laâ caác moán ùn maâ ngûúâi
Viïåt úã Àöìng bùçng söng Cûãu Long aãnh hûúãng
cuãa nhoám töåc ngûúâi Baâ Ba úã Malaysia, nhûng
võ nûúác dûâa beáo ngêåy trong caác moán naây cuäng
nhû möåt söë vêåt liïåu thïm vaâo trong moán baánh,
moán cheâ êëy àïìu laâ saáng kiïën cuãa ngûúâi Viïåt
úã Àöìng bùçng söng Cûãu Long cho thñch húåp
khêíu võ.
Vaâo caác ngaây Tïët, thûác ùn xuêët hiïån trong
nhiïìu gia àònh úã Nam Böå cuäng coá nhûäng moán
tiïu biïíu cuãa miïìn Bùæc nhû gioâ luåa, chaã quïë,
thõt àöng vaâ cuäng thïm rêët nhiïìu moán ùn tiïu
biïíu cuãa miïìn Trung nhû nem Huïë, treá, baánh
TAÅP CHÑ VHDG SÖË 3/2015 79
traáng meâ Quaãng Nam, mùæm töm chua
Huïë..."(7).
Nhû vêåy ta thêëy, do quaá trònh cöång cû lêu
daâi giûäa caác dên töåc Viïåt, Hoa, Khú Me, Chùm
trïn vuâng àêët naây maâ vïì mùåt vùn hoáa caác dên
töåc naây coá sûå hoâa húåp vaâ giao lûu lêîn nhau.
Möîi dên töåc, àïìu coá möåt nïìn vùn hoáa riïng
cuãa mònh, àöìng thúâi úã möîi dên töåc cuäng àoáng
goáp vaâo nïìn vùn hoáa chung cuãa möåt vuâng àêët
laâm cho nïìn vùn hoáa êím thûåc úã Nam Böå coá sûå
phong phuá, àa daång vaâ nhiïìu maâu sùæc.
5. Kïët luêån
Vùn hoáa Nam Böå noái chung, vùn hoáa êím
thûåc Nam Böå noái riïng, àaä kïë thûâa nïìn vùn
hoáa truyïìn thöëng chung cuãa dên töåc. Nhûng
trong quaá trònh Nam tiïën, do nhûäng àùåc àiïím
tûå nhiïn vïì àõa lñ, khñ hêåu, nhûäng saãn vêåt àùåc
thuâ cuãa vuâng àêët, àùåc biïåt laâ nhûäng ûu àaäi cuãa
möi trûúâng thiïn nhiïn maâ ngûúâi Nam Böå àaä
chïë biïën ra nhiïìu moán ùn khaác nhau, coá phêìn
khaác vúái vùn hoáa êím thûåc truyïìn thöëng. Vaâ
hêìu nhû moán ùn naâo úã Nam Böå cuäng àïìu êín
chûáa dêëu êën thiïn nhiïn cuãa vuâng àêët naây.
Cuäng chñnh àiïìu naây laâm nïn neát vùn hoáa àùåc
thuâ trong ùn uöëng cuãa vuâng àêët phûúng Nam.
Àöìng thúâi vùn hoáa êím thûåc úã àêy cuäng laâ
Taåp chñ Vùn hoáa dên gian söë 2 (152) 2014 coá 4 baâi viïët:
1. “ÛÁng xûã cuãa ngûúâi Dao vúái biïën àöíi khñ hêåu” cuãa Trêìn Hûäu Sún (tr. 3 - 14).
2. “Möåt söë lïî cuáng dên gian liïn quan àïën rûâng cuãa ngûúâi Dao Àoã úã Laâo Cai” cuãa Buâi Duy Chiïën
(tr. 15 - 22).
3. “Tri thûác àõa phûúng trong hoaåt àöång haái lûúåm cuãa ngûúâi Dao Àoã: Nghiïn cûáu trûúâng húåp taåi
Sa Pa vaâ Baát Xaát” cuãa Vuä Thõ Trang (tr. 23 - 29).
4. “Ngöi nhaâ truyïìn thöëng cuãa ngûúâi Dao Tuyïín trong möëi quan hïå vúái rûâng vaâ nguöìn nûúác”
cuãa Nguyïîn Huâng Maånh (tr. 30 - 35).
Böën baâi viïët trïn laâ kïët quaã nhiïn cûáu cuãa àïì taâi khoa hoåc do Quyä Nafosted taâi trúå. Tuy nhiïn, do
sú xuêët cuãa taác giaã nïn thöng tin naây àaä khöng àûúåc àùng trïn Vùn hoáa dên gian söë 2/2014.
Vò vêåy Taåp chñ xin àñnh chñnh rùçng: àêy laâ nhûäng baâi viïët thuöåc àïì taâi ÛÁng xûã ngûúâi Dao vúái möi
trûúâng tûå nhiïn, truyïìn thöëng vaâ biïën àöíi, nùçm trong chûúng trònh Quyä Nafosted.
Xin caáo löîi vúái àöåc giaã.
ThS. TRÊÌN PHOÃNG DIÏÌU
Trûúâng Cao àùèng Cêìn Thú
ÀÑNH CHÑNH:
"kïët quaã cuãa sûå giao tiïëp röång raäi tûâ nhiïìu luöìng
vùn hoáa Àöng
-
Têy. Àïí thñch húåp àûúåc vúái
möi trûúâng söëng vaâ khêíu võ dên töåc, caác moán
ùn truyïìn thöëng cuãa ngûúâi Viïåt úã nhûäng àõa
baân nhû miïìn Bùæc, miïìn Trung vaâ cuãa nhûäng
dên töåc khaác àaä àûúåc ngûúâi Viïåt úã àöìng bùçng
söng Cûãu Long tiïëp thu, trong àoá coá caãi biïën
möåt söë thaânh nhûäng moán ùn mang sùæc thaái múái
meã, àöåc àaáo, vaâ qua quaá trònh choån loåc àaä trúã
thaânh nhûäng saãn phêím tiïu biïíu cho vùn hoáa
àõa phûúng Nam Böå"(8).
Chuá thñch
(1) Nguyïîn Hûäu Hiïåp (2011), "Vaâi neát vïì vùn hoáa êím
thûåc úã Nam Böå", Taåp chñ Nguöìn saáng dên gian, söë 1.
(2) Thaåch Phûúng
-
Höì Lï
-
Huyânh Lûáa
-
Nguyïîn Quang
Vinh (1992), Vùn hoáa dên gian ngûúâi Viïåt úã Nam Böå,
Nxb. Khoa hoåc xaä höåi, Haâ Nöåi, tr. 48
-
50.
(3) Nguyïîn Hiïën Lï (2002), Baãy ngaây trong Àöìng
Thaáp Mûúâi, Nxb. Vùn hoáa
-
Thöng tin, tr.140.
(4) Ngö Àûác Thõnh (2004), Vùn hoáa vuâng vaâ phên
vuâng vùn hoáa úã Viïåt Nam, Nxb. Treã, tr. 274
-
275.
(5) Ngö Àûác Thõnh, sàd, tr. 277.
(6) Phan Thõ Yïën Tuyïët (1993), Nhaâ úã
-
Trang phuåc -
Ùn uöëng cuãa caác dên töåc vuâng àöìng bùçng söng Cûãu
Long, Nxb. Khoa hoåc xaä höåi, Haâ Nöåi, tr. 91.
(7) Phan Thõ Yïën Tuyïët, sàd, tr. 91
-
93.
(8) Phan Thõ Yïën Tuyïët, sàd, tr. 93.