PHÁT TRIN VĂN HÓA M THC CH ĐÊM Đ THÚC ĐY DU LCH
 THÀNH PH H CHÍ MINH TRONG BI CNH TOÀN CU HÓA
TS. Ngô Th Minh Hng1
Tóm tt: Bài vit nghiên cu v vai trò ca văn hóa m thc ch đêm trong phát trin du dch 
Thành ph H Chí Minh trong bi cnh toàn cu hóa. Trong đó, phân tích cơ s lý lun v du lch
văn hóa m thc ch đêm, nhn mnh vai trò ca m thc trong phát trin du lch ca thành ph,
đáp ng đưc nhu cu ca du khách trong và ngoài nưc, qung bá đưc hình nh đt nưc, con
ngưi Vit Nam. Bài vit cũng đưa ra nhng đ xut, gii pháp nhm phát trin du lch, qung bá
m thc ch đêm trong l trình phát trin du lch Thành ph H Chí Minh. Phát trin du lch văn
hóa m thc ch đêm đã to nên mt nét riêng thú v mang du n, đc trưng ca mi vùng min
đem li nhiu giá tr tri nghim đi vi du khách. Tuy nhiên, đ hot đng m thc ch đêm to
đưc sc hút và đ tin cy ca du khách trong và ngoài nưc, đng thi to nên s n đnh v môi
trưng, cn phi xây dng k hoch qun lý, xây dng, phát trin ngun nhân lc  mi khu vc
ch đêm  Thành ph H Chí Minh.
Từ khóa: Văn hóa m thc ch đêm, du lch Thành ph H Chí Minh, toàn cu hóa.
Abstract: This article examines the role of night market culinary culture in the development of
tourism in Ho Chi Minh City in the context of globalization. It analyzes the theoretical foundation
of night market culinary tourism, emphasizing the importance of cuisine in the city’s tourism
development, meeting the needs of both domestic and international visitors, and promoting
the image of Vietnam and its people. The article also offers proposals and solutions to enhance
tourism and promote night market cuisine within the city’s tourism development roadmap. The
development of night market culinary tourism has created a unique and interesting feature that
reflects the distinct characteristics of each region, providing valuable experiences for tourists.
However, for night market cuisine to attract and gain the trust of both domestic and international
1
Trưng Đi hc Lut Thành phố H Ch Minh.
TRAINING AND USING CULTURAL TOURISM HUMAN RESOURCES... 545
tourists, while also ensuring environmental stability, it is necessary to develop a management
plan and build and improve human resources in each night market area in Ho Chi Minh City.
Keywords: Night market culinary culture, Ho Chi Minh City tourism, globalization.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU Đ TÀI
Để đt được mục đch nghiên cứu, chúng tôi sử dụng các phương
pháp nghiên cứu khoa hc như tng quan tài liệu: Tiếp cn các ngun
tài liệu khác nhau, xử lý tài liệu, so sánh và đối chiếu các tài liệu, s
dụng tài liệu tin cy trong bài viết. Phương pháp so sánh lịch sử, phân
tch tng hợp để đặt quá trình phát triển ca văn ha m thc trong
du lịch ca TP. H Ch Minh so vi các loi hình du lịch  các địa danh
khác. Sử dụng phương pháp logic để c cái nhìn xác thc, minh bch
và khách quan về quá trình thc hiện chnh sách phát triển du lịch,
t đ đưa ra những nhn xét, gii pháp phát triển văn ha du lịch m
thc chợ đêm TP. H Ch Minh. Phương pháp kho sát, phỏng vấn:
Đề tài kho sát nhanh qua link (gửi qua Email hoặc Zalo) 100 bng hỏi
vi nội dung so sánh s tương đng và khác biệt giữa các chợ đêm tiêu
biểu  TP. H Ch Minh.
LCH S NGHIÊN CU VẤN Đ
Văn ha m thc chợ đêm trong phát triển du lịch ti TP. H Ch
Minh là ch đề thu hút nhiều s quan tâm nghiên cứu t các hc gi
và chuyên gia về văn ha, du lịch và m thc. Đu tiên,c thể nhc đến
tác gi Lê Thanh Hi (2018) vi cuốn Văn hóa đêm và phát triển du lịch đô
thị. Tác gi đ đưa ra cái nhìn toàn diện về du lịch tri nghiệm m thc
về đêm trong việc thu hút khách du lịch. Năm 2019, Lê Thị Hng vi
cuốn: Văn hóa ẩm thực miền Nam: Những giá trị văn hóa. Nguyễn Hữu
Th (2019) vi cuốn Chợ đêm và văn hóa ẩm thực đường phố ở TP. Hồ Chí
Minh. Đây là công trình nghiên cứu về hot động m thc chợ đêm
ti TP. H Ch Minh. Năm 2020, Nguyễn Thanh Lan vi cuốn Ẩm thực
đường phố và vai trò của nó trong phát triển du lịch Việt Nam đề cp đến
vai trò ca m thc đưng phố, đặc biệt là m thc ti các chợ đêm,
trong việc thu hút du khách quốc tế và nội địa. Năm 2021, Phm Tấn
Trưng vi cuốn Du lịch đêm ở TP. Hồ Chí Minh: Cơ hội và thách thức vi
nhiều điểm gợi m về xu hưng cũng như tiềm năng phát triển du lịch
ĐÀO TẠO VÀ SỬ DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH VĂN HÓA TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ546
đêm. Tác gi Nguyễn Minh Khôi & David Smith (2021) vi nghiên cứu:
Culinary Tourism and Night Markets in Ho Chi Minh City: A Comparative
Study so sánh giữa các chợ đêm ti TP. H Ch Minh. Năm 2022, Trn
Quốc Cưng vi cuốn: Vai trò của ẩm thực trong phát triển du lịch tại TP.
Hồ Chí Minh. Hoàng Văn Nam vi cuốn sách Nghiên cứu phát triển du
lịch đêm tại TP. Hồ Chí Minh. T các nghiên cứu trên, c thể thấy rằng
vai trò ca văn ha m thc đêm trong phát triển du lịch TP. H Ch
Minh đ được đề cp và phát triển qua thi gian. Các công trình trên là
những tư liệu quý để kế tha nghiên cứu và phát huy vai trò ca văn
ha m thc trong phát triển du lịch  TP. H Ch Minh.
1. CƠ S LÝ LUN V DU LCH VĂN HÓA M THC
Việt Nam là đất nưc c s đa dng về m thc, trong đ c m thc
chợ đêm. Qua m thc, một phn bn sc văn ha ca Việt Nam đ
được gìn giữ và phát huy trong quá trình hội nhp, giao lưu văn ha
quốc tế. Vi quá trình phát triển kinh tế và giao lưu văn ha vùng miền
trong nưc và quan hệ quốc tế, nghiên cứu văn ha m thc chợ đêm
Thành phố H Ch Minh c vai trò quan trng để phát triển du lịch
trong bối cnh toàn cu ha hiện nay.
1.1. Khái niệm du lch văn ha ẩm thực
1.1.1. Khi nim v văn ha m thc
Theo nghĩa Hán Việt thì “m” là “uống”, “thc” là “ăn”, m thc là
t ghép c nghĩa là ăn uống. Như vy, m thc là t dùng để ni về việc
ăn và uống. Trong t điển tiếng Việt, “m thc” chnh là ăn và uống, là
cách gi ca phương thức chế biến mn ăn, nguyên lý phối trộn gia vị
và những thi quen ăn uống ni chung ca con ngưi, thưng gn liền
vi một nền văn ha cụ thể. Mi mn ăn, tên gi, khu vị và cách chế
biến thưng chịu s nh hưng ca môi trưng t nhiên, x hội đặc
thù ca tng địa phương hoặc thông qua thương mi, buôn bán trao
đi. Tác gi Trn Quốc Vượng định nghĩa về văn ha m thc như sau:
“Văn hoá ẩm thực là lối ăn uống, cách ăn uống, hay cách ứng xử về ẩm thực
tuỳ theo môi trường sống” (Nguyễn & Trn, 2010, tr. 31).
TRAINING AND USING CULTURAL TOURISM HUMAN RESOURCES... 547
Văn hoá m thc không chỉ đơn thun đề cp đến các mn ăn, thức
uống mà còn đề cp đến cách thức la chn ngun nguyên liệu để
chế biến, nghệ thut nấu ăn, pha chế, cách thức bày biện và cách ăn
uống hay lối ăn uống. T đây hình thành thi quen, s thch ăn uống
riêng ca tng dân tộc và chứa đng những giá trị mang ý nghĩa sâu
sc. “Văn hóa ẩm thực là tổng hợp các thói quen, truyền thống, và thực hành
liên quan đến thực phẩm, từ cách chọn lựa và chuẩn bị món ăn đến cách thức
thưởng thức và chia sẻ. Văn hóa ẩm thực phản ánh đặc trưng lịch sử, địa lý và
xã hội của một cộng đồng, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì
và phát triển bản sắc văn hóa. (Nguyễn, 2013, tr. 55). Như vy, văn ha m
thc được hiểu là nền văn ha ăn uống ca một dân tộc, một khu vc,
hay ca một đất nưc đ tr thành tp tục, thi quen quy định cách
thức ăn uống ca cộng đng. Mi hot động liên quan đến cách con
ngưi nấu ăn, pha chế đ uống và cách thức ăn uống đều c ý nghĩa và
thuộc về văn hoá m thc.
1.1.2. Khi nim v du lịch văn ha m thc ch đêm
Khái niệm về du lịch m thc là khái niệm xuất hiện nhiều vào đu
thế k XX. Các hc gi nghiên cứu về văn ha m thc đ đưa các
thut ngữ như “Gastronomic Tourism” (Wilbur Zelinsky – 1985) vi ý
nghĩa là du lịch tri nghiệm m thc, hay “Culinary Tourism” (Lucy M.
Long – 1998), nghĩa là du lịch khám phá cách chế biển m thc, hay
“Food Tourism” (Colin Michael Hall và Richard Michell, 2001), để chỉ
hình thức du lịch thông qua tham gia lễ hội m thc, ni chuyện vi
ngưi chế biến thc phm và thưng thức các mn ăn, đ uống ti địa
phương. Hiện nay, thut ngữ “Food Tourism” được sử dụng ph biến
để chỉ s kết hợp giữa các yếu tố m thc và du lịch, m thc không chỉ
là một phn ca hot động du lịch mà còn là phương tiện để du khách
tìm hiểu, khám phá về các giá trị văn ha m thc ca địa phương:
“Điều này bao gồm việc thưởng thức các món ăn đặc trưng, tham gia vào các
hoạt động ẩm thực, và tìm hiểu về lịch sử cũng như nguồn gốc của các món
ăn” (Nguyễn, 2016, tr. 105).
Du lịch văn ha m thc được hiểu như sau: “Là việc kết hợp giữa hoạt
động du lịch và trải nghiệm ẩm thực, giúp du khách hiểu biết sâu hơn về các
giá trị văn hóa thông qua thực phẩm. Nó bao gồm việc khám phá món ăn địa
ĐÀO TẠO VÀ SỬ DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH VĂN HÓA TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ548
phương, cách chế biến, và các phong tục tập quán ăn uống đặc trưng của khu
vực mà du khách đang thăm quan”. (Richards, Greg. 2007, tr. 95). Hay “Văn
hóa du lịch ẩm thực là sự kết hợp giữa du lịch và khám phá ẩm thực, giúp du
khách trải nghiệm sâu sắc về các món ăn truyền thống và phong tục ăn uống
của địa phương. Nó phản ánh sự đa dạng và phong phú của văn hóa ẩm thực
và đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên những trải nghiệm du lịch độc
đáo và đáng nhớ. (Trn, 2015, tr. 77). Như vy, du lịch văn ha m thc là
loi hình du lịch và hưng dn du khách đến các địa điểm để tìm hiểu,
thưng thức, tri nghiệm các mn ăn và đ uống đặc trưng ca các địa
phương, vùng miền, quốc gia lnh th.
Loại hình du lịch văn hóa ẩm thực tại chợ đêm là việc du khách ri nơi 
ca mình đến một tỉnh thành khác hoặc một quốc gia khác để du lịch
và kết hợp thưng thức các mn ăn đưng phố ti chợ đêm nhằm tìm
hiểu và khám phá t nhiên, văn ha, lịch sử, con ngưi ti nơi h đến.
Chợ đêm là một loi hình chợ diễn ra vào bui tối hằng ngày, thông
thưng t 18 gi đến 12 gi đêm. Chợ đêm là nơi cung cấp các sn
phm và dịch vụ đa dng, bao gm thc phm, đ uống, quà lưu niệm,
và các mặt hàng đa dng khác. Tuy nhiên, ni bt nhất là các quy m
thc. m thc chợ đêm thưng ni bt vi các mn ăn đặc sn địa
phương rất đa dng và đặc sc được chế biến và phục vụ ti ch, giúp
du khách tri nghiệm s đa dng ca m thc Việt Nam trong một
không gian tp trung.
Các mn ăn và thức uống trong chợ đêm được bày bán  các ăn nhỏ
lẻ trên vỉa hè, lề đưng các đưng phố hoặc những nơi công cộng
đng ngưi như: công viên, khu du lịch, siêu thị, điểm gii tr, khu phố
ăn uống ngoài tri… Ngoài ra, giá c ti chợ đêm thưng bình dân,
không gian rộng ri, thoáng mát, mặt hàng phong phú và đa dng.
Ti các khu vc chợ đêm thưng c không kh sm uất, vui vẻ và náo
nhiệt, to ra một không gian vui chơi gii tr thú vị để mi ngưi đến
tham quan mua sm, ăn uống và hòa chung vào các hot động văn ha
đặc thù ca địa phương.
Chợ đêm c vai trò quan trng trong việc giữ gìn truyền thống văn
ha và m thc ca dân tộc, giúp du khách trong và ngoài nưc hiểu
biết nhiều hơn về phong tục và khu vị ca ngưi dân địa phương.