TRƯỜNG THPT HỒ NGHINH
TỔ NGỮ VĂN
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I MÔN: NGỮ VĂN 11
NĂM HỌC 2021-2022
Thời gian: 90 phút ( Không kể thời gian phát đề)
I. ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích:
…Bản lĩnh là khi bạn dám nghĩ, dám làm và có thái độ sống tốt. Muốn có bản
lĩnh bạn cũng phải kiên trì luyện tập. Chúng ta thường yêu thích những người có bản
lĩnh sống. Bản lĩnh đúng nghĩa chỉ có được khi bạn biết đặt ra mục tiêu và phương
pháp để đạt được mục tiêu đó. Nếu không có phương pháp thì cũng giống như bạn
đang nhắm mắt chạy trên con đường có nhiều ổ gà.
Cách thức ở đây cũng rất đơn giản. Đầu tiên, bạn phải xác định được hoàn
cảnh và môi trường để bản lĩnh được thể hiện đúng lúc, đúng nơi, không tùy tiện. Thứ
hai bạn phải chuẩn bị cho mình những tài sản bổ trợ như sự tự tin, ý chí, nghị lực,
quyết tâm… Điều thứ ba vô cùng quan trọng chính là khả năng của bạn. Đó là những
kỹ năng đã được trau dồi cùng với vốn tri thức, trải nghiệm. Một người mạnh hay yếu
quan trọng là tùy thuộc vào yếu tố này.
Bản lĩnh tốt là vừa phục vụ được mục đích cá nhân vừa có được sự hài lòng từ
những người xung quanh. Khi xây dựng được bản lĩnh, bạn không chỉ thể hiện được
bản thân mình mà còn được nhiều người thừa nhận và yêu mến hơn.
(Trích Tuổi trẻ.vn – Xây dựng bản lĩnh cá nhân)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1: Chỉ ra thao tác lập luận chính trong đoạn trích.
Câu 2: Theo tác giả, những cách thức nào giúp bạn xây dựng được bản lĩnh sống?
Câu 3. Em hiểu như thế nào về quan điểm của tác giả:“Bản lĩnh tốt là vừa phục vụ
được mục đích của cá nhân vừa có được sự hài lòng từ những người xung quanh”?
Câu 4: Em rút ra bài học gì trong việc rèn luyện bản thân?
II. Làm văn (7.0 điểm)
Quanh năm buôn bán ở mom sông,
Nuôi đủ năm con với một chồng.
Lặn lội thân cò khi quãng vắng,
Eo sèo mặt nước buổi đò đông.
Một duyên hai nợ âu đành phận,
Năm nắng mười mưa dám quản công.
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc,
Có chồng hờ hững cũng như không.
(Trích Thương vợ, Trần Tế Xương Ngữ văn 11, tập một,
NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr 30)
Anh/ chị hãy cảm nhận bài thơ trên.
---Hết---
HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần
Câu
Nội dung
Điểm
I
Đọc hiểu
3,0
1
Thao tác lập luận chính: phân tích
0.5
2
Theo tác giả, cách thức xây dựng bản lĩnh sống là:
Đầu tiên, bạn phải xác định được hoàn cảnh và môi trường
để bản lĩnh được thể hiện đúng lúc, đúng nơi, không tùy tiện.
Thứ hai bạn phải chuẩn bị cho mình những tài sản bổ trợ
như sự tự tin, ý chí, nghị lực, quyết tâm… Điều thứ ba vô
cùng quan trọng chính là khả năng của bạn.
0.5
3
- Người có bản lĩnh sẽ thực hiện được mục đích, ước mơ,
hoài bão và tự chủ được cuộc sống của mình;
- Đồng thời góp phần bảo vệ và giúp đỡ những người xung
quanh, mang lại niềm vui, hạnh phúc cho người thân, gia
đình và xã hội.
1.0
4
Những bài học rút ra phải lành mạnh, không vi phạm pháp
luật. HS có thể rút ra một số bài học khi sử dụng ngôn ngữ
trong giao tiếp như:
- Có ý thức rèn luyện bản lĩnh;
- Xác định được cách thức để rèn luyện bản lĩnh;
- Thể hiện bản lĩnh cần phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện...
* Chấm điểm tối đa khi HS nêu được từ hai bài học.
1,0
Làm văn
7.0
II
a. Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận
0,5
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Cảm nhận được hình ảnh
bà Tú và tình cảm thương yêu, quý trọng người vợ cùng
những tâm sự của nhà thơ.
0,5
c. Triển khai các luận điểm nghị luận: vận dụng tốt các thao
tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.
4.5
Học sinh có thể sắp xếp các luận điểm theo nhiều cách
nhưng về cơ bản, cần đảm bảo những yêu cầu sau:
* Giới thiệu tác giả Trần Tế Xương, tác phẩm Thương vợ.
* Cảm nhận nỗi vất vả, gian truân của bà Tú:
- Hoàn cảnh làm ăn, buôn bán của bà Tú;
- Hình ảnh bà Tú tảo tần, vật lộn với công cuộc buôn bán
ngược xuôi;
- Đức tính cao đẹp của bà Tú:đảm đang, tháo vát, chu đáo
với chồng con, giàu đức hi sinh;
- Hình ảnh ông Tú qua nỗi lòng thương vợ: yêu thương, quý
trọng, tri ân vợ; con người có nhân cách qua lời tự trách.
- * Đánh giá:
- Bài thơ thể hiện hình ảnh bà Tú tiêu biểu cho người phụ nữ
Việt Nam trong xã hội cũ với tất cả nỗi gian truân nhưng có
0.5
3.0
1.0
những đức tính cao cả; tâm sự và vẻ đẹp nhân cách của ông
Tú.
- Tài năng của Trần Tế Xương trong nghệ thuật sử dụng từ
ngữ giản dị, giàu sức biểu cảm, vận dụng sáng tạo hình ảnh,
ngôn ngữ văn học dân gian, ngôn ngữ đời sống.
-
d. Sáng tạo: có cách diễn đạt độc đáo; cảm nhận sâu sắc về
giá trị của đoạn thơ.
1.0
e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp,
ngữ nghĩa tiếng Việt.
0,5