ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ 1 MÔN NGỮ VĂN LỚP 11
I. MA TRẬN
TT
Kĩ
năng
Nội dung/đơn vị kiến
thức
Mức độ nhận thức
Tổng
%
điểm
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng
Vận dụng
cao
TNKQ
TL
TL
TL
TNKQ
TL
1
Đọc
hiểu
Thơ
4
0
1
1
0
1
60
2
Viết
Viết văn bản nghị luận về
một tác phẩm thơ
0
1*
1*
1*
0
1*
40
Tỉ lệ %
20
10
25
20
0
10
100
30%
40%
20%
10%
Tổng
70%
30%
II. ĐỀ KIỂM TRA
Phần I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản:
Trên dòng Hương Giang
Em buông mái chèo
Trời trong veo,
Nước trong veo
Em buông mái chèo
Trên dòng Hương Giang
Trăng lên trăng đứng, trăng tàn
Đời em ôm chiếc thuyền nan xuôi dòng
Thuyền em rách nát mà em chưa chồng
Em đi với chiếc thuyền không
Khi mô vô bến rời dòng dâm ô
Trời ơi em biết khi mô
Thân em hết nhục dày vò năm canh
Tình ôi gian dối là tình
Thuyền em rách nát còn lành được không
Răng không cô gái trên sông
Ngày mai cô sẽ từ trong tới ngoài
Thơm như hương nhuỵ hoa lài
Sạch như nước suối ban mai giữa rừng
Ngày mai gió mới ngàn phương
Sẽ đưa cô tới một vườn đầy xuân
Ngày mai trong giá trắng ngần
Cô thôi sống kiếp đày thân giang hồ
Ngày mai bao lớp đời dơ
Sẽ tan như đám mây mờ đêm nay
Cô ơi tháng rộng ngày dài
Mở lòng ra đón ngày mai huy hoàng.
Tháng 8-1938
(Tiếng hát sông Hương, Tố Hữu, Từ ấy, NXB Văn học, 1959)
Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1. Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?
A. Bảy chữ. C. Tự do
B. Song thất lục bát. D. Lục bát
Câu 2. Văn bản viết về đề tài gì
A. Người phụ nữ
B. Cô gái giang hồ
C. Thiên nhiên
D. Đất nước
SỞ GD&ĐT Bắc Giang
TRƯỜNG THPT Bố Hạ
(Đề thi gồm có 02 trang)
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
Môn: NGỮ VĂN 11
(Thời gian làm bài: 90 phút)
Câu 3. Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
A. Chàng trai
B. Tác giả
C. Cô gái
D. Người khách trên sông
Câu 4. Hình ảnh cô gái trên sông Hương được ví với hình ảnh nào sau đây?
A. Chiếc thuyền nan
B. Dòng nước
C. Hương hoa lài
D. Trăng tàn
Câu 5. Dòng nào sau đây diễn đạt không đúng về tâm trạng của chủ thể trữ tình trong bài thơ?
A. Tủi nhục, đau khổ
B. Xót xa, ê chề
C. Buồn tủi, đau đớn
D. Hạnh phúc, tự hào
Câu 6. Dòng nào nêu đúng cảm hứng chủ đạo của bài thơ?
A. Tình yêu, lòng cảm thông của nhà thơ với những kiếp người trong xã hội cũ
B. Tấm lòng ưu ái của nhà thơ trước sự thức tỉnh của một cuộc đời bị giày xéo, chà đạp
C. Cảm hứng về cuộc đời đau khổ, tủi nhục của cô gái trên dòng sông Hương
D. Cảm hứng lãng mạn cách mạng về sự thắng lợi tất yếu trong tương lai của cách mạng
Câu 7. Phát biểu nào sau đây nói về chủ đề chính của bài thơ?
A. Niềm tin lãng mạn về sự thắng lợi trong tương lai của phong trào cách mạng
B. Cuộc đời đau khổ, ô nhục của người kỹ nữ trên sông Hương
C. Niềm tin, khát vọng vào một tương lai êm đềm, bình yên cho cô gái.
D. Khát vọng hoàn lương, muốn làm lại cuộc đời của cô gái trên sông Hương
Trả lời câu hỏi:
Câu 8. Thông điệp có ý nghĩa nhất với anh/chị qua văn bản.
Câu 9. Hình ảnh con thuyền trôi trên sông gợi cho anh chị liên tưởng đến những con người nào trước cách
mạng?
Câu 10. Nhận xét của anh/ chị về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Phần II. LÀM VĂN (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận phân tích cấu tứ và hình ảnh của bài thơ “Tiếng hát sông Hương” (Tố Hữu).
------------Hết------------
III. ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần
Câu
Nội dung
Điểm
I
ĐỌC HIỂU
6,0
1
C
0,5
2
A
0,5
3
C
0,5
4
A
0,5
5
D
0,5
6
D
0,5
7
A
0,5
8
Thông điệp: gợi ý
- Niềm lạc quan, tin tưởng vào tương lai
- Cần sống có nghị lực
- Ý chí khắc phục khó khăn, thử thách
- Ý chí vươn lên trong cuộc sống
- Khó khăn nhào nặn nên con người…
1,0
9
Những con người nhỏ bé, tội nghiệp sống một cuộc đời vô định, buông
xuôi phó mặc số mệnh như chiếc thuyền nan xuôi dòng.
1.0
10
HS có thể đưa ra các nhận xét theo cách hiểu của mình đảm bảo sự thuyết
phục hợp lý, có thể nhận xét theo hướng:
- Tâm hồn nhân vật trữ tình: có ý thức về cuộc đời và nhân phẩm của
mình
- Cảm nhận sâu sắc nối tủi nhục của cuộc đời. Cô vùng vẫy muốn thoát
khỏi nghịch cảnh, muốn hoàn lương, làm lại cuộc đời
- Nhân phẩm bị trà đạp, nhấn chìm vào vũng bùn ô nhục nhưng tâm hồn
vẫn tràn đầy những khao khát,ước mơ trong sáng, lương thiện.
0.5
II
VIẾT
Viết bài văn nghị luận phân tích cấu tứ và hình ảnh của bài thơ “Tiếng
hát sông Hương” (Tố Hữu).
4.0
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái
quát được vấn đề
0.25
b. Xác định đúng yêu cầu của đề.
Cấu tứ và hình ảnh của bài thơ “Tiếng hát sông Hương” (Tố Hữu).
0.5
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
HS có thể viết bài nhiều cách trên cơ sở kết hợp được lí lẽ và dẫn chứng
để tạo tính chặt chẽ, logic của mỗi luận điểm; đảm bảo các yêu cầu sau:
2.5
- Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm
- Khái quát đặc điểm cấu tứ của bài thơ: Tác giả mượn hình ảnh con
thuyền làm phương tiện nghệ thuật để viết về cuộc đời đau khổ, ô nhục
của người kỹ nữ trên sông Hương, niềm tin về sự thắng lợi trong tương
lai của phong trào cách mạng sẽ giúp bao người thoát kiếp sống khổ nhục.
- Ý nghĩa nhan đề: Tiếng hát sông Hương gợi liên tưởng đến công
việc của những kĩ nữ trên sông Hương, đồng thời đó cũng là tiếng hát
được cất lên từ những mảnh đời đau khổ, tủi nhục.
- Phân tích những hình ảnh thơ có tính chất tượng trưng trong bài thơ:
+ Khổ 1:
• Điệp từ, điệp cấu trúc kết hợp phần “eo” è Cuộc sống như
teo lại, mà bầu trời, sông nước, trăng trong cũng đánh mất cái
mênh mang của nó.
• Cách kết cấu vòng trònè Cuộc đời quẩn quanh không lối
thoát của người kỹ nữ trên sông Hương thời ấy.
• Dòng Hương Giang là biểu tượng cho dòng đời, hành động
buông mái chèo có thể là thái độ buông xuôi, nghẹn ngào chấp
nhận số phận của cô gái.
+ Khổ 2:
• Hình ảnh thuyền nan rách nát gợi liên tưởng đến thân phận bé
nhỏ, tội nghiệp, nhục nhã, bị giày vò, chà đạp cả về thể chất
và tinh thần của người kỹ nữ trên sông Hương
• Cô cảm nhận sâu sắc nổi tủi nhục của cuộc đời "gian dối", cô
vùng vẫy muốn thoát ra khỏi "dòng dâm ô", muốn hoàn lương,
muốn làm lại cuộc đời của mình.
+ Khổ 3:
• Hình ảnh miêu tả sự thay đổi của cô gái: “thơm như hương
nhuỵ hoa nhài”, “sạch như nước suối ban mai giữa rừng”,
“trong giá trắng ngần” cũng là sự đổi đời của một kiếp người
bất hạnh.
• Hình ảnh “gió mới ngàn phương” và “một vườn đầy xuân”
diễn tả sự thay đổi của hoàn cảnh nhờ cơn gió cách mạng.
- Đánh giá chung: Bài thơ Tiếng Hát Sông Hương là một tác phẩm
vang danh của nhà thơ Tố Hữu. Mượn hình ảnh con thuyền để nói về thân
phận của cô gái trên sông Hương, từ đó nhấn mạnh vào sự đổi đời của cô
gái nhờ có cách mạng, nhà thơ đã bộc lộ khát vọng và niềm tin sâu sắc
vào sự thắng lợi của cách mạng. Cách mạng sẽ mang đến một tương lai
êm đềm và bình yên không chỉ dành cho cô gái trên dòng sông Hương mà
còn cho tất cả mọi người.
* Hướng dẫn chấm:
- Trình bày đầy đủ, sâu sắc: 2.5 điểm.
- Trình bày chưa đầy đủ hoặc chưa sâu: 1.0 điểm – 2,25 điểm.
- Trình bày chung chung, sơ sài: 0.25 điểm – 0.75 điểm.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
* Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính
tả, ngữ pháp.
0.25
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn
đạt mới mẻ.
Hướng dẫn chấm:Học sinh biết vận dụng lí luận văn học trong quá trình
phân tích, đánh giá; biết so sánh với các tác phẩm khác để làm nổi bật
nội dung phân tích, đánh giá; biết liên hệ vấn đề nghị luận với thực tiễn
đời sống; văn viết giàu hình ảnh, cảm xúc.
- Học sinh đáp ứng được 2 yêu cầu trở lên: 0.5 điểm.
- Học sinh đáp ứng được 1 yêu cầu: 0.25 điểm.
0.5
Tổng điểm
10.0