i
LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả. Kết quả nêu trong
luận văn là trung thực, không sao chép từ bất kỳ một nguồn nào và dưới bất kỳ hình
thức nào và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào trước đây. Các
thông tin, tài liệu trích dẫn trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc tài liệu tham khảo
đúng quy định.
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Tác giả
Chu Văn Hải
ii
LỜI CÁM ƠN
Được sự giúp đỡ của các thầy, cô giáo trường Đại học Thủy lợi, đặc biệt là PGS.TS.
Nguyễn Bá Uân cùng với sự nỗ lực của bản thân. Đến nay, tác giả đã hoàn thành luận
văn thạc sĩ, chuyên ngành Quản lý kinh tế.
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS. Nguyễn Bá Uân, đã hướng dẫn, chỉ
bảo tận tình và cung cấp các kiến thức khoa học cần thiết trong quá trình thực hiện
luận văn. Xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo thuộc Khoa Kinh tế và Quản lý,
phòng Đào tạo Đại học và Sau Đại học trường Đại học Thủy lợi đã tạo mọi điều kiện
thuận lợi cho tác giả hoàn thành tốt luận văn thạc sĩ của mình.
Tác giả chân thành cảm ơn lãnh đạo Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và PTNT Lạng Sơn,
Chi cục Thủy lợi Lạng Sơn, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Lạng
Sơn, các anh chị, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã động viên, khích lệ tác giả học
tập và thực hiện luận văn này.
Tuy nhiên, trong khuôn khổ luận văn, do điều kiện thời gian và trình độ có hạn nên
không thể tránh khỏi những thiếu sót, tác giả rất mong tiếp tục nhận được sự chỉ
bảo của các thầy cô cũng như những ý kiến đóng góp quý báu của bạn bè và đồng
nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Tác giả
Chu Văn Hải
iii
MỤC LỤC
DANH MỤC HÌNH VỄ .................................................................................................. v
DANH MỤC BẢNG BIỂU ............................................................................................ vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ ....................... viii
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA
CÔNG TRÌNH THỦY LỢI ............................................................................................. 3
1.1. Tổng quan về hệ thống công trình thuỷ lợi ........................................................ 3
1.1.1. Khái niệm về hệ thống công trình thủy lợi (CTTL) ................................... 3
1.1.2. Phân loại hệ thống công trình thủy lợi (CTTL) .......................................... 3
1.1.3. Các giai đoạn của một dự án đầu tư xây dựng công trình thủy lợi ............ 4
1.1.4. Vai trò của hệ thống công trình thuỷ lợi .................................................... 5
1.2. Phương pháp và chỉ tiêu đánh giá đến hiệu quả kinh tế của hệ thống công trình
thủy lợi ...................................................................................................................... 8
1.2.1. Khái niệm về hiệu quả kinh tế .................................................................... 8
1.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế của CTTL .................................... 11
1.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của CTTL trong giai đoạn
quản lý khai thác ..................................................................................................... 18
1.3.1. Nhóm nhân tố chủ quan ............................................................................ 18
1.3.2. Nhóm nhân tố khách quan ........................................................................ 20
1.4. Hiện trạng hệ thống công trình thủy lợi ở nước ta ........................................... 20
1.4.1. Hiện trạng các hệ thống công trình thủy lợi ............................................. 20
1.4.2. Tình hình quản lý khai thác các hệ thống công trình thủy lợi .................. 21
1.4.3. Các mặt hiệu quả mà công trình thủy lợi mang lại .................................. 22
1.5. Kinh nghiệm thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả CTTL trong giai đoạn
quản lý khai thác ..................................................................................................... 24
1.6. Tổng quan những công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài .................... 25
1.6.1. Kết quả điều tra về quản lý, khai thác và sử dụng công trình thủy lợi ..... 26
1.6.2. Đề án nâng cao hiệu quả quản lý khai thác công trình thủy lợi hiện có ban
hành kèm theo quyết định số 784/QĐ-BNN-TCTL ngày 21/4/2014 của Bộ
Nông nghiệp & PTNT ........................................................................................ 26
iv
1.6.3. Các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trong nước.................. 26
1.6.4. Các luận văn các các thạc sĩ ..................................................................... 27
Kết luận chương 1 ................................................................................................... 28
CHƯƠNG 2. PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ KINH TẾ CÁC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI
TRONG QUẢN LÝ VẬN HÀNH ................................................................................ 29
2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội tỉnh Lạng Sơn ........................................... 29
2.1.1. Đặc điểm tự nhiên .................................................................................... 29
2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội ......................................................................... 32
2.2. Hiện trạng các công trình thuỷ nông trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn .................... 33
2.2.1. Hiện trạng đầu tư xây dựng và phân cấp quản lý ..................................... 33
2.2.2. Hiện trạng thủy lợi phục vụ nông nghiệp và dân sinh kinh tế ................. 34
2.3. Nghiên cứu hiệu quả kinh tế của công trình thuỷ lợi trong giai đoạn quản lý
khai thác - áp dụng cho công trình Tà Keo. ............................................................ 38
2.3.1 Giới thiệu khái quát về công trình ............................................................. 38
2.3.2. Hiệu quả kinh tế theo thiết kế .................................................................. 38
2.3.3. Hiệu quả kinh tế thực tế của các công trình ............................................. 43
2.4. Phân tích những thành công và hạn chế trong việc phát huy hiệu quả kinh tế
của hệ thống các CTTL trong giai đoạn quản lý vận hành ..................................... 50
2.4.1. Những thành công .................................................................................... 50
2.4.2. Những hạn chế cần khắc phục và nguyên nhân ....................................... 52
Kết luận chương 2 ......................................................................................................... 59
CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ
KINH TẾ CỦA CÁC CTTL TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LẠNG SƠN TRONG GIAI
ĐOẠN QUẢN LÝ VẬN HÀNH .................................................................................. 60
3.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Lạng Sơn ................................ 60
3.1.1. Định hướng chung .................................................................................... 60
3.1.2. Định hướng trong quản lý khai thác các công trình thủy lợi ................... 62
3.2. Những cơ hội và thách thức trong đầu tư xây dựng và quản lý vận hành các
CTTL trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn ........................................................................... 64
3.2.1. Những cơ hội ............................................................................................ 64
3.2.2. Những thức thức ....................................................................................... 65
v
3.3. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế các công trình thủy
lợi trong quá trình quản lý vận hành ....................................................................... 66
3.3.1. Hoàn thiện công tác quy hoạch các hệ thống trên cơ sở quy hoạch phát
triển kinh tế xã hội của địa phương .................................................................... 66
3.3.2. Đầu tư hoàn chỉnh, nâng cấp, cải tạo hệ thống công trình ....................... 67
3.3.3. Tăng cường công tác nghiên cứu bảo vệ và khai thác công trình trong
điều kiện biến đổi khí hậu. ................................................................................. 69
3.3.4. Hoàn thiện công tác quản lý khai thác công trình .................................... 70
3.3.5 Giải pháp chuyển đổi cơ cấu cây trồng ..................................................... 73
3.3.6. Hoàn thiện việc phân cấp quản lý khai thác hệ thống công trình ............ 74
3.3.7. Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của cộng đồng .................... 79
3.3.8. Đẩy mạnh xã hội hóa trong đầu tư xây dựng và quản lý vận hành CTTL81
Kết luận chương 3 ................................................................................................... 84
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................................................................... 85
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................... 87
