BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
GIÁO TRÌNH
LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ
NGÀNH/NGHỀ:
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số:
/QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
của……………………………….
1
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình "Luật Tố tụng Dân sự Việt Nam" là tài liệu học tập quan trọng dành
cho sinh viên, những người hành nghề luật và bất kỳ ai quan tâm đến hệ thống pháp
luật của Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực tố tụng dân sự. Giáo trình cung cấp một cái
nhìn tổng thể về hệ thống pháp luật tố tụng dân sự của Việt Nam, bao gồm các nguyên
tắc cơ bản, quy trình, thủ tục và các quy định pháp lý liên quan đến việc giải quyết
tranh chấp dân sự tại tòa án, từ khi bắt đầu khởi kiện cho đến khi có bản án, quyết
định cuối cùng. Giáo trình sẽ đi sâu vào các vấn đề quan trọng như thẩm quyền của
tòa án, quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia tố tụng, các bước thực hiện thủ tục từ
khi khởi kiện cho đến khi có bản án, quyết định cuối cùng của tòa án.
Ngoài ra, giáo trình cũng chú trọng đến những sửa đổi, bổ sung và phát triển
trong Luật Tố tụng Dân sự qua các thời kỳ, giúp người học nhận thức được sự thay
đổi và phát triển của hệ thống pháp luật tố tụng dân sự trong bối cảnh hội nhập quốc
tế và yêu cầu thực tiễn hiện nay. Bên cạnh việc trang bị kiến thức lý thuyết, giáo trình
còn cung cấp các tình huống pháp lý thực tế, giúp sinh viên có cơ hội vận dụng những
kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề thực tiễn thể hiện phương châm học đi đôi
với hành.
ThS. Trần Đình Khánh
2
MỤC LỤC
Trang
LỜI GIỚI THIỆU...........................................................................................................1
CHƯƠNG I....................................................................................................................9
KHÁI NIỆM VÀ NGUYÊN TẮC CỦA LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM......9
1. Khái niệm Luật tố tụng dân sự Việt Nam..............................................................9
1.1. Khái niệm, đối tượng và phương pháp điều chỉnh của Luật tố tụng dân sự
Việt Nam................................................................................................................9
1.2. Quan hệ pháp luật của Luật tố tụng dân sự.....................................................9
2. Các nguyên tắc cơ bản của Luật tố tụng dân sự Việt Nam..................................11
2.1. Khái niệm nguyên tắc cơ bản của Luật tố tụng dân sự Việt Nam.................11
2.2. Nội dung các nguyên tắc cơ bản của Luật tố tụng dân sự.............................11
CHƯƠNG II.................................................................................................................13
THẨM QUYỀN DÂN SỰ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN............................................13
1. Khái quát chung về thẩm quyền dân sự của Tòa án............................................13
1.1 Khái niệm thẩm quyền dân sự của Tòa án.....................................................13
1.2. Căn cứ xác định thẩm quyền dân sự của Tòa án...........................................13
2. Những quy định của pháp luật về thẩm quyền dân sự của Tòa án......................13
2.1. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân theo vụ việc............................................13
2.2. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân các cấp....................................................20
2.3. Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ..........................................................21
2.4 Thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của Nguyên đơn, người yêu cầu..25
3) Chuyển vụ việc dân sự cho Tòa án khác giải quyết, giải quyết tranh chấp về
thẩm quyền..............................................................................................................26
3.1. Chuyển vụ việc dân sự cho Tòa án khác.......................................................26
3.2. Giải quyết tranh chấp về thẩm quyền............................................................26
3
CHƯƠNG III...............................................................................................................28
CƠ QUAN TIẾN HÀNH TỐ TỤNG, NGƯỜI TIẾN HÀNH TỐ TỤNG VÀ NGƯỜI
THAM GIA TỐ TỤNG................................................................................................28
I. Cơ quan tiến hành tố tụng....................................................................................28
1. Khái niệm, thành phần cơ quan tiến hành tố tụng...............................................28
1.1. Khái niệm cơ quan tiến hành tố tụng............................................................28
1.2. Thành phần cơ quan tiến hành tố tụng..........................................................28
2. Người tiến hành tố tụng.......................................................................................30
2.1. Khái niệm người tiến hành tố tụng................................................................30
2.2. Thành phần người tiến hành tố tụng.............................................................30
2.3. Việc thay đổi người tiến hành tố tụng...........................................................31
3. Người tham gia tố tụng........................................................................................32
3.1. Đương sự trong vụ việc dân sự.....................................................................32
3.2. Người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự.......................................34
3.3. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự................................34
3.4. Người làm chứng trong tố tụng dân sự.........................................................35
3.5. Người giám định trong tố tụng dân sự..........................................................35
3.6. Người phiên dịch trong tố tụng dân sự..........................................................35
CHƯƠNG IV...............................................................................................................36
CHỨNG CỨ VÀ CHỨNG MINH TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ..............................36
1. Những vấn đề chung về chứng cứ và chứng minh trong tố tụng dân sự.............36
1.1. Khái quát chung về chứng cứ........................................................................36
1.2. Khái quát về chứng minh..............................................................................37
2. Trách nhiệm của các chủ thể trong việc cung cấp, thu thập chứng cứ và chứng
minh.........................................................................................................................39
2.1. Quyền và nghĩa vụ của đương sự..................................................................39
2.2. Trách nhiệm của Tòa án nhân dân.................................................................40
2.3. Trách nhiệm, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân...................................40
4
CHƯƠNG V.................................................................................................................42
BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI; TỐNG ĐẠT,.................................................42
THÔNG BÁO VĂN BẢN TỐ TỤNG; THỜI HẠN TỐ TỤNG,................................42
THỜI HIỆU KHỞI KIỆN, THỜI HIỆU YÊU CẦU....................................................42
I. Biện pháp khẩn cấp tạm thời................................................................................42
1. Khái niệm và ý nghĩa biện pháp khẩn cấp tạm thời............................................42
1.1. Khái niệm:.....................................................................................................42
1.2. Ý nghĩa..........................................................................................................42
2. Quyền yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.........................................43
2.1. Chủ thể co quyền yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.................43
2.2. Thời điểm thực hiện yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.............43
3. Các biện pháp khẩn cấp tạm thời.........................................................................43
3.1. Các biện pháp khẩn cấp tạm thời buộc tạm ứng trước một số tiền nhất định.
..............................................................................................................................43
3.2. Nhóm các biện pháp khẩn cấp tạm thời được áp dụng đối với tài sản tranh
chấp......................................................................................................................44
3.3. Nhóm các biện pháp khẩn cấp tạm thời được áp dụng đối với tài sản của
người có nghĩa vụ.................................................................................................44
3.4. Các biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm hoặc buộc thực hiện hành vi nhất định
..............................................................................................................................44
4. Thẩm quyền, thủ tục áp dụng, thay đổi và hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời 45
4.1. Thẩm quyền giải quyết, quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp khẩn
cấp tạm thời..........................................................................................................45
4.2. Thủ tục áp dụng, thay đổi, áp dụng bổ sung, hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm
thời.......................................................................................................................45
5. Cơ chế đảm bảo thực hiện các biện pháp khẩn cấp tạm thời..............................47
5.1. Buộc thực hiện biện pháp đảm bảo khi yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp
tạm thời................................................................................................................47
5.2. Trách nhiệm do áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời không đúng..............48