1
Lêi Më ®Çu
Tiªu thô hµng ho¸ vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô lµ mèi quan t©m hµng ®Çu
cña tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp nãi chung vµ c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i nãi
riªng. Thùc tiÔn cho thÊy thÝch øng víi mçi c¬ chÕ qu¶n lý, c«ng t¸c tiªu thô vµ
x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô ®îc thùc hiÖn b»ng c¸c h×nh thøc kh¸c nhau. Trong
nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung Nhµ níc qu¶n lý kinh tÕ chñ yÕu b»ng mÖnh
lÖnh. C¸c c¬ quan hµnh chÝnh kinh tÕ can thiÖp s©u vµo nghiÖp vô s¶n xuÊt kinh
doanh cña c¸c doanh nghiÖp nhng l¹i kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ c¸c quyÕt ®Þnh
cña m×nh. Ho¹t ®éng tiªu thô s¶n phÈm, hµng ho¸ trong thêi kú nµy chñ yÕu lµ
giao nép s¶n phÈm, hµng ho¸ cho c¸c ®¬n vÞ theo ®Þa chØ vµ gi¸ c¶ do Nhµ níc
®Þnh s½n. Tãm l¹i, trong nÒn kinh tÕ tËp trung khi mµ ba vÊn ®Ò trung t©m: S¶n
xuÊt c¸i g× ? B»ng c¸ch nµo? Cho ai ? ®Òu do Nhµ níc quyÕt ®Þnh th× c«ng t¸c
tiªu thô hµng ho¸ vµ x¸c ®Þnh kÕt qutiªu thô chØ lµ viÖc tæ chøc b¸n s¶n phÈm,
hµng ho¸ s¶n xuÊt ra theo kÕ ho¹ch vµ gi¸ c¶ ®îc Ên ®Þnh tõ tríc. Trong nÒn
kinh tÕ thÞ trêng , c¸c doanh nghiÖp ph¶i tù m×nh quyÕt ®Þnh ba vÊn ®Ò trung
t©m th× vÊn ®Ò nµy trë nªn v« cïng quan träng v× nÕu doanh nghiÖp nµo tæ chøc
tèt nghiÖp vô tiªu thô s¶n phÈm, hµng ho¸ ®¶m b¶o thu håi vèn, bï ®¾p c¸c chi
phÝ ®· bá ra vµ x¸c ®Þnh ®óng ®¾n kÕt qu¶ kinh doanh sÏ cã ®iÒu kiÖn tån t¹i vµ
ph¸t triÓn. Ngîc l¹i, doanh nghiÖp nµo kh«ng tiªu thô ®îc hµng ho¸ cña m×nh,
x¸c ®Þnh kh«ng chÝnh x¸c kÕt qu¶ b¸n hµng sÏ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng “ l·i gi¶, lç
thËt” th× sím muén còng ®i ®Õn chç ph¸ sn. Thùc tÕ nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®· vµ
®ang cho thÊy râ ®iÒu ®ã.
§Ó qu¶n lý ®îc tèt nghiÖp vô tiªu thô hµng ho¸ th× kÕ to¸n víi t c¸ch lµ
mét c«ng cô qu¶n lý kinh tÕ còng ph¶i ®îc thay ®æi vµ hoµn thiÖn h¬n cho phï
hîp víi t×nh h×nh míi.
NhËn thøc ®îc ý nghÜa quan träng cña vÊn ®Ò trªn, qua qu¸ tr×nh thùc tËp
ë C«ng ty TNHH Phó Th¸i ®îc sù híng dÉn tËn t×nh cña c« gi¸o híng dÉn
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
2
TiÕn sÜ_Ph¹m BÝch Chi cïng víi sù gióp ®ì cña c¸c c¸n bé kÕ to¸n trong phßng
KÕ to¸n c«ng ty , em ®· thùc hiÖn chuyªn ®Ò tèt nghiÖp cña m×nh víi ®Ò tµi:
“Hoµn thiÖn kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty
TNHH Phó Th¸i”. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp gåm 3 ch¬ng:
Ch¬ng I : Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n b¸n hµngvµ x¸c ®Þnh
kÕt qu¶ kinh doanh trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i.
Ch¬ng II : Thùc tr¹ng vÒ kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh
doanh t¹i c«ng ty TNHH Phó Th¸i.
Ch¬ng III : Mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn kÕ to¸n b¸n hµng vµ
x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty TNHH Phó Th¸i.
Do thêi gian cã h¹n nªn chuyªn ®Ò nµy kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt
vµ khiÕm khuyÕt . KÝnh mong sù chØ b¶o, ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thÇy c« gi¸o
vµ c¸c b¹n ®Ó chuyªn ®Ò nµy ®îc hoµn thiÖn h¬n .
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n!
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
3
Ch¬ng i
Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n b¸n
Hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh trong
doanh nghiÖp th¬ng m¹i
1.1. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh th¬ng m¹i vµ vai trß cña kÕ
to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh trong doanh nghiÖp
th¬ng m¹i
1.1.1.§Æc ®iÓm nÒn kinh tÕ thÞ trêng ViÖt Nam.
Kinh tÕ tù nhiªn vµ kinh tÕ hµng ho¸ lµ hai h×nh thøc tæ chøc kinh tÕ x· héi ®· tån
t¹i trong lÞch sö. Trong nÒn kinh tÕ tù nhiªn, ngêi s¶n xuÊt còng ®ång thêi lµ ngêi tiªu
dïng, c¸c quan hÖ kinh tÕ ®Òu mang h×nh th¸i hiÖn vËt, bíc sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng,
môc ®Ých cña sn xuÊt lµ trao ®æi ( ®Ó b¸n), sn xuÊt lµ ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu ngµy cµng
cao cña thÞ trêng. ChÝnh nhu cÇu ngµy cµng cao cña thÞ trêng, ®· lµm h×nh thµnh ®éng
lùc m¹nh mÏ cho sù ph¸t triÓn cña sn xuÊt hµng ho¸. Trong nÒn kinh tÕ hµng ho¸ do x·
héi ngµy cµng ph¸t triÓn quan hÖ hµng ho¸, tiÒn tÖ ngµy cµng më réng cho nªn sn phÈm
hµng ho¸ ngµy cµng phong phó vµ ®a d¹ng gãp phÇn giao lu v¨n ho¸ gi÷a c¸c vïng vµ
c¸c ®Þa ph¬ng.
Dung lîng thÞ trêng vµ c¬ cÊu thÞ trêng ®îc më réng vµ hoµn thiÖn h¬n. Mäi
quan hÖ kinh tÕ trong x· héi ®îc tiÒn tÖ ho¸. Hµng ho¸ kh«ng chØ bao gåm nh÷ng s¶n
phÈm ®Çu ra cña sn xuÊt mµ cßn bao hµm cc¸c yÕu tè ®Çu vµo cña s¶n xuÊt.
Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, ngêi ta tù do mua vµ b¸n, hµng hãa. Trong ®ã
ngêi mua chän ngêi b¸n ,ngêi b¸n t×m ngêi mua hä gÆp nhau ë gi¸ c thÞ trêng.
Gi¸ c¶ thÞ trêng võa lµ sù biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña gi¸ thÞ trêng vµ chÞu sù t¸c ®éng cña
quan hÖ c¹nh tranh vµ quan hÖ cung cÇu hµng ho¸ vµ dÞch vô. Kinh tÕ thÞ trêng t¹o ra
m«i trêng tù do d©n chñ trong kinh doanh, bo vÖ lîi Ých chÝnh ®¸ng cu ngêi tiªu
dïng. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, ho¹t ®éng kinh doanh th¬ng m¹i nèi liÒn gi÷a s¶n
xuÊt víi tiªu dïng.Dßng vËn ®éng cña hµng ho¸ qua kh©u th¬ng m¹i ®Ó tiÕp tôc cho
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
4
sn xuÊt hoÆc tiªu dïng c¸ nh©n. ë vÞ trÝ cÊu thµnh cña t¸i s¶n xuÊt, kinh doanh th¬ng
m¹i ®îc coi nh hÖ thèng dÉn lu ®m bo tÝnh liªn tôc cña qu¸ tr×nh sn xuÊt. Kh©u
nµy nÕu bÞ ¸ch t¾c sÏ dÉn ®Õn khñng hong cña sn xuÊt vµ tiªu dïng.
Kinh doanh th¬ng m¹i thu hót trÝ lùc vµ tiÒn cña c¸c nhµ ®Çu t ®Ó ®em l¹i lîi
nhuËn. Kinh doanh th¬ng m¹i cã ®Æc thï riªng cña nã, ®ã lµ quy luËt hµng ho¸ vËn
®éng tõ n¬i gi¸ thÊp ®Õn n¬i gi¸ cao, quy luËt mua rÎ b¸n ®¾t, quy luËt mua cña ngêi
cã hµng ho¸ b¸n cho ngêi cÇn. Kinh doanh th¬ng m¹i lµ ®iÒu kiÖn tiÒn ®Ò ®Ó thóc ®Èy
sn xuÊt hµng ho¸ ph¸t triÓn. Qua ho¹t ®éng mua b¸n t¹o ra ®éng lùc kÝch thÝch ®èi víi
ngêi s¶n xuÊt, thóc ®Èy ph©n c«ng lao ®éng x· héi, tæ chøc t¸i sn xuÊt h×nh thµnh nªn
c¸c vïng chuyªn m«n ho¸ s¶n xuÊt hµng ho¸. Th¬ng m¹i ®Çu vµo ®m b¶o tÝnh liªn tôc
cña qu¸ tr×nh sn xuÊt. Th¬ng m¹i ®Çu ra quy ®Þnh tèc ®é vµ quy m« t¸i s¶n xuÊt më
réng cña doanh nghiÖp.
Kinh doanh th¬ng m¹i kÝch thÝch nhu cÇu vµ lu«n t¹o ra nhu cÇu míi, th¬ng
m¹i lµm nhu cÇu trªn thÞ trêng trung thùc víi nhu cÇu, mÆt kh¸c nã lµm béc lé tÝnh ®a
d¹ng vµ phong phó cña nhu cÇu.
1.1.2. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh th¬ng m¹i.
Ho¹t ®éng kinh doanh th¬ng m¹i lµ ho¹t ®éng lu th«ng ph©n phèi hµng ho¸
trªn thÞ trêng bu«n b¸n hµng ho¸ cña tõng quèc gia riªng biÖt hoÆc gi÷a c¸c quèc gia
víi nhau . Néi th¬nglµ lÜnh vùc ho¹t ®éng th¬ng m¹i trong tõng níc , thùc hiÖn qu¸
tr×nh lu chuyÓn hµng ho¸ tõ n¬i s¶n xuÊt , nhËp khÈu tíi n¬i tiªu dïng . Ho¹t ®éng
th¬ng m¹i cã ®Æc ®iÓm chñ yÕu sau :
- LuchuyÓn hµng ho¸ trong kinh doanh th¬ng m¹i bao gåm hai giai ®o¹n : Mua
hµng vµ b¸n hµng qua kh©u chÕ biÕn lµm thay ®æi h×nh th¸i vËt chÊt cña hµng .
- §èi tîng kinh doanh th¬ng m¹i lµ c¸c lo¹i hµng ho¸ ph©n theo tõng nghµnh
hµng :
+Hµng vËt t , thiÕt bÞ (t liÖu sn xuÊt – kinh doanh );
+ Hµng c«ng nghÖ phÈm tiªu dïng ;
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
5
+ Hµng l¬ng thùc , thùc phÈm chÕ biÕn.
-Qu¸ tr×nh lu chuyÓn hµng ho¸ ®îc thùc hiÖn theo hai ph¬ng thøc b¸n bu«n vµ
b¸n lÎ , trong ®ã : B¸n bu«n lµ b¸n hµng ho¸ cho c¸c tæ chøc b¸n lÎ tæ chøc x¶n xuÊt ,
kinh doanh , dÞch vô hoÆc c¸c ®¬n vÞ xuÊt khÈu ®Ó tiÕp tôc qu¸ tr×nh lu chuyÓn cña hµng
; b¸n lÎ lµ b¸n hµng cho ngêi tiªu dïng cuèi cïng .
B¸n bu«n hµng ho¸ vµ b¸n lÎ hµng ho¸ cã thÓ thùc hiÖn b»ng nhiªï h×nh thøc :
b¸n th¼ng , b¸n qua kho trùc tiÕp, göi b¸n qua ®¬n vÞ ®¹i lý , ký göi , b¸n tr gãp, hµng
®æi hµng ...
Tæ chøc ®¬n vÞ kinh doanh th¬ng m¹i cã thÓ theo mét trong c¸c m« h×nh : Tæ
chøc b¸n bu«n , tæ chøc b¸n lÎ ; chuyªn doanh hoÆc kinh doanh tæng hîp ; hoÆc chuyªn
m«i giíi ... ë c¸c quy m« tæ chøc: QuÇy,cöa hµng , c«ng ty , tæng c«ng ty...vµ thuéc mäi
thµnh phÇn kinh tÕ kinh doanh trong lÜnh vùc th¬ng m¹i .
Trong kinh doanh th¬ng m¹i nãi chung vµ ho¹t ®éng néi th¬ng nãi riªng , cÇn
xuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm quan hÖ th¬ng m¹i vµ thÕ kinh doanh víi c¸c b¹n hµng ®Ó t×m
ph¬ng thøc giao dÞch , mua , b¸n thÝch hîp ®em l¹i cho ®¬n vÞ lîi Ých lín nhÊt .
Th¬ng m¹i lµ kh©u trung gian nèi liÒn gi÷a s¶n suÊt víi tiªu dïng. Ho¹t
®éng th¬ng m¹i lµ viÖc thùc hiÖn mét hay nhiÒu hµnh vi th¬ng m¹i cña th¬ng
nh©n lµm ph¸t sinh quyÒn vµ nghÜa vô gi÷a c¸c th¬ng nh©n víi nhau hay gi÷a
th¬ng nh©n víi c¸c bªn cã liªn quan bao gåm viÖc mua b¸n hµng ho¸, cung øng
dÞch vô th¬ng m¹i nh»m môc ®Ých lîi nhuËn hay thùc hiÖn chÝnh s¸ch kinh tÕ
x· héi.
Th¬ng nh©n cã thÓ lµ c¸ nh©n cã ®ñ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ, hay c¸c
hé gia ®×nh, tæ hîp t¸c hoÆc c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ
thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh cña ph¸p luËt ( ®îc c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn
cÊp giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh). Kinh doanh th¬ng m¹i cã mét sè
®Æc ®iÓm chñ yÕu sau:
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.