LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn ThÞ Quúnh Ph¬ng – K35 D5
1
Lêi më ®Çu
Nãi ®Õn nÒn kinh tÕ thÞ trêng lµ nãi ®Õn tÝnh c¹nh tranh gay g¾t, c¸c
doanh nghiÖp khi tham gia vµo nÒn kinh tÕ thÞ trêng ph¶i ®éc lËp tù chñ, t×m
cho m×nh mét híng ®i riªng nh»m thÝch nghi ®îc víi thÞ trêng ®ång thêi
còng ph¶i tèi ®a ho¸ lîi nhuËn cña doanh nghiÖp. Bªn c¹nh viÖc tèi thiÓu ho¸ ®Çu
vµo doanh nghiÖp cÇn ph¶i chó ý, quan t©m ®Õn kh©u tiªu thô nh»m tèi ®a ho¸
®Çu ra. Cã thÓ nãi tiªu thô lµ mét trong nh÷ng kh©u quan träng nhÊt cña ho¹t
®éng s¶n xuÊt kinh doanh nãi chung vµ cña chu kú s¶n xuÊt kinh doanh nãi
riªng. Nh ¡ng-ghen ®· nãi “ Tiªu thô kh«ng chØ ®¬n thuÇn lµ kÕt qu¶ cña s¶n
xuÊt, ®Õn lît nã, nã còng t¸c ®éng trë l¹i s¶n xuÊt ” bëi v× chØ cã th«ng qua tiªu
thô, môc tiªu lîi nhuËn cña doanh nghiÖp míi ®îc thùc hiÖn, doanh nghiÖp cã
doanh thu ®Ó mét mÆt bï ®¾p nh÷ng chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh ®· bá ra, mÆt
kh¸c cã tÝch luü ®Ó ®Çu t vµo t¸i s¶n xuÊt ë chu kú sau. Chu kú sau quy m« s¶n
xuÊt ®îc quyÕt ®Þnh më réng, gi¶n ®¬n hay thu hÑp th× ®îc c¨n cø trùc tiÕp
vµo s¶n lîng tiªu thô cña kú tríc. Cã thÓ nãi r»ng ho¹t ®éng tiªu thô lµ thíc
®o sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp ®¨ch biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp s¶n trong ®iÒu
kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ trêng nh hiÖn nay.
KÕ to¸n nghiÖp vô tiªu thô cung cÊp c¸c nguån th«ng tin, sè liÖu vÒ t×nh
h×nh tiªu thô s¶n phÈm gióp c¸c nhµ qu¶n lý cña doanh nghiÖp n¾m ®îc t×nh
h×nh tiªu thô trªn c¬ së ®ã ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh ®óng ®¾n vµ phï
hîp nh»m mang l¹i hiÖu qu¶ kinh doanh cao nhÊt cho doanh nghiÖp.
C«ng ty Liªn Hîp Thùc PhÈm Hµ T©y lµ c«ng ty s¶n xuÊt l¬ng thùc
thùc phÈm ®Çu ngµnh cña Së C«ng nghiÖp tØnh Hµ t©y. Do ®Æc trng vÒ s¶n phÈm
lµ c¸c mÆt hµng b¸nh kÑo, bia, rîu ... cã thêi gian sö dông ng¾n, thÞ trêng c¹nh
tranh cao nªn c«ng t¸c tiªu thô vµ qu¶n lý tiªu thô lu«n ®îc quan t©m chó
träng, kÕ to¸n tiªu thô thµnh phÈm lµ mét trong nh÷ng phÇn hµnh chÝnh cña c«ng
t¸c kÕ to¸n cña c«ng ty.
NhËn thøc ®îc tÇm quan träng cña kÕ to¸n tiªu thô thµnh phÈm trong
viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, kÕt
hîp gi÷a lý luËn vÒ qu¸ tr×nh h¹ch to¸n nghiÖp vô tiªu thô thµnh phÈm vµ t×nh
h×nh thùc tÕ vÒ h¹ch to¸n nghiÖp vô tiªu thô thµnh phÈm t¹i C«ng ty Liªn Hîp
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn ThÞ Quúnh Ph¬ng – K35 D5
2
Thùc PhÈm Hµ T©y em ®· chän nghiªn cøu ®Ò tµi: “Hoµn thiÖn kÕ to¸n nghiÖp
vô tiªu thô thµnh phÈm t¹i C«ng ty Liªn Hîp Thùc PhÈm Hµ T©y ”.
Néi dung luËn v¨n tèt nghiÖp cña em gåm c¸c ch¬ng sau:
Ch¬ng I: Lý luËn chung vÒ kÕ to¸n nghiÖp vô tiªu thô thµnh phÈm t¹i
c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt.
Ch¬ng II: Thùc tr¹ng kÕ to¸n tiªu thô thµnh phÈm t¹i C«ng ty Liªn Hîp
Thùc PhÈm Hµ T©y.
Ch¬ng III: Mét sè biÖn ph¸p nh»m hoµn thiÖn kÕ to¸n nghiÖp vô tiªu
thô thµnh phÈm ë C«ng ty Liªn Hîp Thùc PhÈm Hµ T©y.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn ThÞ Quúnh Ph¬ng – K35 D5
3
ch¬ng I
lý luËn chung vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n tiªu thô thµnh phÈm
t¹i c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt
I/ Lý luËn chung vÒ kÕ to¸n tiªu thô thµnh phÈm ë c¸c doanh nghiÖp s¶n
xuÊt kinh doanh trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng.
1. §Æc ®iÓm nÒn kinh tÕ thÞ trêng:
LÞch sö ra ®êi vµ ph¸t triÓn thÞ trêng lu«n g¾n liÒn víi viÖc xuÊt hiÖn vµ
ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt hµng ho¸, tøc lµ lu«n g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ
lu th«ng hµng ho¸, ë ®©u cã s¶n xuÊt hµng ho¸ th× ë ®ã cã thÞ trêng. ThÞ
trêng lµ n¬i thÓ hiÖn tËp trung nhÊt c¸c m©u thuÉn cña s¶n xuÊt hµng ho¸, lµ
môc tiªu khëi ®iÓm cña qu¸ tr×nh kinh doanh vµ còng lµ n¬i kÕt thóc cña qu¸
tr×nh kinh doanh . ThÞ trêng còng cã thÓ hiÓu lµ lÜnh vùc trao ®æi, mua b¸n mµ ë
®ã c¸c chñ thÓ kinh tÕ c¹nh tranh víi nhau víi môc ®Ých lµ ®Ó t×m kiÕm lîi nhuËn
vµ giµnh u thÕ vÒ m×nh theo c¸c quy luËt cña s¶n xuÊt vµ lu th«ng.
Mçi h×nh th¸i kinh tÕ cã c¬ chÕ ho¹t ®éng t¬ng øng, nÒn kinh tÕ thÞ
trêng lµ nÒn kinh tÕ ®îc vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ trêng ë ®ã s¶n xuÊt c¸i g×,
s¶n xuÊt nh thÕ nµo, s¶n xuÊt cho ai ®îc quy ®Þnh th«ng qua thÞ trêng. Trong
thÞ trêng gi¸ c¶ thÞ trêng lµ ph¹m trï trung t©m, lµ bµn tay v« h×nh ®iÒu tiÕt
nÒn s¶n xuÊt x· héi kÝch thÝch s¶n xuÊt, th«ng qua gi¸ c¶ thÞ trêng thùc hiÖn
chøc n¨ng ®iÒu tiÕt vµ kÝch thÝch cña m×nh. Cung cÇu lµ ph¹m trï kinh tÕ lín bao
trïm thÞ trêng, quan hÖ cung cÇu trªn thÞ trêng lµ yÕu tè quan träng nhÊt vµ
trùc tiÕp quyÕt ®Þnh gi¸ c¶ thÞ trêng. Kinh tÕ thÞ trêng chÝnh lµ h×nh thøc ph¸t
triÓn cao cña kinh tÕ hµng ho¸, kinh tÕ hµng ho¸ ph¸t triÓn ®iÒu ®ã cã nghÜa lµ
ph¹m trï hµng ho¸, ph¹m trï tiÒn tÖ vµ thÞ trêng ®îc ph¸t triÓn vµ më réng.
Hµng ho¸ kh«ng chØ bao gåm nh÷ng s¶n phÈm ®Çu ra cña s¶n xuÊt mµ
cßn bao gåm c¶ c¸c yÕu tè ®Çu vµo cña s¶n xuÊt. Dung lîng thÞ trêng vµ c¬
cÊu thÞ trêng ®îc më réng vµ hoµn thiÖn, mäi ho¹t ®éng kinh tÕ trong thÞ
trêng ®Òu ®îc tiÒn tÖ ho¸ khi ®ã ngêi ta gäi kinh tÕ hµng ho¸ lµ kinh tÕ thÞ
trêng. Kinh tÕ thÞ trêng cã c¸c ®Æc trng c¬ b¶n sau:
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn ThÞ Quúnh Ph¬ng – K35 D5
4
Mét lµ : TÝnh tù chñ cña c¸c chñ thÓ kinh tÕ rÊt cao. C¸c chñ thÓ kinh tÕ
trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng bao gåm c¸c doanh nghiÖp, c¸c hé kinh doanh, c¸c
c¸ nh©n vµ c¶ Nhµ níc, hä tham gia vµo thÞ trêng vµ ph¶i tù bï ®¾p nh÷ng chi
phÝ vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm ®èi víi kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh. C¸c
chñ thÓ kinh tÕ ®îc tù do liªn kÕt liªn doanh, tù do tæ chøc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt
theo luËt ®Þnh. §©y chÝnh lµ ®Æc trng quan träng nhÊt cña kinh tÕ thÞ trêng.
Hai lµ : Gi¸ c¶ ®îc x¸c ®Þnh ngay trªn thÞ trêng. Theo lý luËn cña M¸c
th× gi¸ c¶ lµ sù biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña gi¸ trÞ hµng ho¸, mµ gi¸ trÞ hµng ho¸ l¹i lµ
sù kÕt tinh cña hao phÝ lao ®éng x· héi cÇn thiÕt. Song trªn thùc tÕ, gi¸ c¶ ngoµi
sù quyÕt ®Þnh cña gi¸ trÞ hµng ho¸ ra cßn chÞu ¶nh hëng kh¸ lín bëi quan hÖ
cung cÇu, sù biÕn ®éng cña quan hÖ cung cÇu kÐo theo sù biÕn ®éng cña gi¸ c
vµ ngîc l¹i. Nh vËy, trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng gi¸ c¶ lµ ph¹m trï kinh tÕ
trung t©m, võa lµ chiÕc “phong vò biÓu” ph¶n ¸nh t×nh tr¹ng cña thÞ trêng, l¹i
võa lµ c«ng cô th«ng qua cung cÇu ®Ó ®iÒu tiÕt ho¹t ®éng cña c¸c chñ thÓ kinh tÕ.
Ba lµ : Kh¸ch hµng gi÷ mét vai trß quan träng trong nÒn kinh tÕ thÞ
trêng. C¸c doanh nghiÖp muèn b¸n ®îc nhiÒu hµng ho¸ vµ thu ®îc nhiÒu lîi
nhuËn th× tríc hÕt ph¶i híng vµo kh¸ch hµng, ph¶i coi “kh¸ch hµng lµ thîng
®Õ ”, ph¶i t×m hiÓu nhu cÇu thÞ hiÕu cña hä, s¶n xuÊt vµ b¸n c¸i mµ kh¸ch hµng
cÇn chø kh«ng ph¶i c¸i mµ m×nh cã. §Ó thu hót ®îc ngµy cµng nhiÒu kh¸ch
hµng vÒ phÝa m×nh th× doanh nghiÖp còng cÇn ph¶i thêng xuyªn c¶i tiÕn thay
®æi mÉu m· s¶n phÈm, n©ng cao chÊt lîng hµng ho¸ cho phï hîp víi nhu cÇu
ngµy cµng cao cña kh¸ch hµng
Bèn lµ : C¹nh tranh lµ mét yªu cÇu tÊt yÕu cña kinh tÕ thÞ trêng. Trong
nÒn kinh tÕ thÞ trêng mäi ®éng lùc cña c¹nh tranh suy ®Õn cïng ®Òu xuÊt ph¸t
tõ lîi Ých kinh tÕ, nã tån t¹i trªn c¬ së nh÷ng ®¬n vÞ s¶n xuÊt hµng ho¸ ®éc lËp vµ
kh¸c nhau vÒ lîi Ých kinh tÕ, trong cuéc c¹nh tranh ®ã tÊt yÕu cã ngêi ®îc kÎ
thua. NÕu lîi nhuËn thóc ®Èy c¸c c¸ nh©n th× c¹nh tranh l¹i b¾t buéc hä thóc ®Èy
hä ph¶i ®iÒu hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh sao cho cã hiÖu
qu¶ tèt nhÊt. Tríc yªu cÇu ®ã, muèn thu ®îc nhiÒu lîi nhuËn buéc c¸c ®¬n vÞ
s¶n xuÊt vµ kinh doanh ph¶i ®ua nhau tèi u ho¸ ®Çu vµo, c¶i tiÕn kÜ thuËt, ¸p
dông c«ng nghÖ míi vµo s¶n xuÊt ®Ó n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng nh»m h¹ gi¸
thµnh s¶n phÈm, hµng ho¸, dÞch vô xuèng nhng kh«ng vît ra khái khu«n khæ
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn ThÞ Quúnh Ph¬ng – K35 D5
5
cña ph¸p luËt. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng c¹nh tranh lµ mét yªu cÇu tÊt yÕu,
doanh nghiÖp nÕu kh«ng thÝch øng ®îc víi quy luËt c¹nh tranh th× sÏ bÞ lo¹i bá
vµ dÉn ®Õn ph¸ s¶n.
Tuy nhiªn bªn c¹nh nh÷ng ®Æc ®iÓm trªn cã thÓ coi lµ nh÷ng u ®iÓm
cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng th× vÉn cßn tån t¹i mét sè nhîc ®iÓm ®ã lµ t×nh tr¹ng
ph©n ho¸ giÇu nghÌo, l¹m ph¸t, khñng ho¶ng nÒn kinh tÕ, thÊt nghiÖp ...ngµy
cµng t¨ng, do ch¹y theo lîi nhuËn nªn viÖc khai th¸c vµ sö dông tµi nguyªn mét
c¸ch v« téi v¹, ph¸ huû m«i trêng. C¹nh tranh lµ ®éng lùc cña nÒn kinh tÕ song
b¶n th©n c¹nh tranh l¹i còng chøa ®ùng nh÷ng nh©n tè t¹o ra sù ®èi lËp víi nã,
®ã lµ ®éc quyÒn, mµ ®éc quyÒn chÝnh lµ c¬ së ®Ó lµm n¶y sinh nh÷ng quan hÖ
c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh, g©y thiÖt h¹i cho ngêi tiªu dïng vµ x· héi. ChÝnh
v× nh÷ng nhîc ®iÓm nµy nªn rÊt cÇn cã sù can thiÖp, ®iÒu tiÕt vÜ m« cña Nhµ
níc ®èi víi nÒn kinh tÕ.
HiÖn nay Nhµ níc ta ®ang x©y dùng mét nÒn kinh tÕ thÞ trêng theo
®Þnh híng x· héi chñ nghÜa, ®ã lµ mét yªu cÇu kh¸ch quan nh»m ph¸t triÓn lùc
lîng s¶n xuÊt qua ®ã phï hîp víi xu thÕ cña thêi ®¹i vµ phï hîp víi nguyÖn
väng cña nh©n d©n ta.
2. §Æc ®iÓm kÕ to¸n nghiÖp vô tiªu thô thµnh phÈm trong c¸c doanh
nghiÖp s¶n xuÊt.
Tiªu thô thµnh phÈm lµ giai ®o¹n cuèi cïng cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh
doanh trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt, lµ giai ®o¹n cã tÝnh quyÕt ®Þnh tíi sù tån t¹i
vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp . Thµnh phÈm mµ doanh nghiÖp s¶n xuÊt ra b¸n
®îc nhiÒu sÏ bï ®¾p ®îc nh÷ng chi phÝ doanh nghiÖp bá ra, gióp doanh nghiÖp
thu håi l¹i vèn ®Ó tiÕp tôc t¸i s¶n xuÊt s¶n phÈm ®em l¹i hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh
doanh vµ lîi nhuËn cho doanh nghiÖp. Trªn c¬ së ®ã doanh nghiÖp míi cã ®iÒu
kiÖn ®Ó n©ng cao vµ ph¸t triÓn s¶n xuÊt c¶ vÒ chiÒu réng lÉn chiÒu s©u. Ngîc
l¹i, nÕu s¶n phÈm s¶n xuÊt ra kh«ng ®îc thÞ trêng chÊp nhËn , kh«ng b¸n ®îc
sÏ g©y ø ®äng vèn, dÉn ®Õn s¶n xuÊt bÞ ngng trÖ, quay vßng vèn chËm, kh«ng
cã vèn ®Ó tiÕp tôc qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt ... NÕu t×nh tr¹ng ®ã kh«ng ®îc kh¾c
phôc, l©u ngµy sÏ dÉn doanh nghiÖp ®Õn bê vùc cña sù ph¸ s¶n. Do vËy, víi bÊt
kú mét doanh nghiÖp nµo muèn ®øng v÷ng trªn thÞ trêng ph¶i lu«n x¸c ®Þnh
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.