1
BỘ Y TẾ
CỤC PHÒNG, CHỐNG HIV/AIDS
HƯỚNG DẪN
TƯ VẤN CHO TRẺ EM NHIỄM HIV
Hà Nội, năm 2013
2
CHỦ TRÌ XÂY DỰNG TÀI LIỆU: CỤC PHÒNG, CHỐNG
HIV/AIDS - BỘ Y TẾ
TÀI LIỆU ĐƯỢC THỰC HIỆN BỞI SỰ HỖ TRỢ KỸ
THUẬT VÀ TÀI CHÍNH CỦA QUỸ NHI ĐỒNG LIÊN HIỆP QUỐC.
3
BIÊN SOẠN TÀI LIỆU
A. Chủ biên
1. PGS. TS. Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Bộ Y tế, Kiêm Cục trưởng Cục
Phòng, chống HIV/AIDS
B. Phó Chủ biên
1. ThS. Chu Quốc Ân, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS
2. PGS. TS. Bùi Đức Dương, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS
C. Tham gia biên soạn
1. ThS. Chu Quốc Ân, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS
2. ThS. Đỗ Hữu Thủy, Trưởng phòng Truyền thông và Huy động cộng đồng, Cục
Phòng, chống HIV/AIDS
3. TS. Lê Thị Hường, Phó trưởng phòng Điều trị và chăm sóc HIV/AIDS, Cục
Phòng, chống HIV/AIDS
4. ThS. Nguyễn Hữu Hải, Phó trưởng phòng Điều trị và chăm sóc HIV/AIDS, Cục
Phòng, chống HIV/AIDS
5. ThS. Lương Thu Oanh, Cán bộ phòng Điều trị và chăm sóc HIV/AIDS, Cục
Phòng, chống HIV/AIDS
6. CN. Trần Tuấn Cường, Cán bộ phòng Điều trị và chăm sóc HIV/AIDS, Cục
Phòng, chống HIV/AIDS
7. PGS. TS. Bùi Vũ Huy, Phó trưởng bộ môn Truyền nhiễm, Trường Đại học Y
Hà Nội
8. ThS. Đỗ Thiện Hải, Phó trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi Trung ương
9. ThS. Thành Ngọc Minh, Trưởng khoa Tâm thần, Bệnh viện Nhi Trung ương
10. BS. Phạm Ngọc Thanh, Đơn nguyên tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 1 thành phố
Hồ Chí Minh
11. BS. Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 1
thành phố Hồ Chí Minh
12. ThS. Đoàn Thị Thùy Linh, Chuyên viên phòng Điều trị và chăm sóc
HIV/AIDS, Cục Phòng, chống HIV/AIDS
4
D. Thư ký biên soạn
1. TS. Lê Thị Hường, Phó trưởng phòng Điều trị và chăm sóc HIV/AIDS, Cục
Phòng, chống HIV/AIDS
2. CN. Trần Tuấn Cường, Cán bộ phòng Điều trị và chăm sóc HIV/AIDS, Cục
Phòng, chống HIV/AIDS
E. Với sự tham gia hỗ trợ chuyên môn và kỹ thuật của chuyên gia thuộc các
chương trình, tổ chức quốc tế:
1. Ông Tadashi Yasuda, Chuyên gia phòng, chống HIV/AIDS, Văn phòng
UNICEF Việt Nam
2. Ông Nguyễn Ngọc Triệu, Cán bộ chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ
sang con, Văn phòng UNICEF Việt Nam
3. Đại diện của các tổ chức, chương trình, dự án quốc tế: Tổ chức Sức khỏe gia
đình Quốc tế (FHI), Quỹ Clinton Sáng kiến tiếp cận y tế, Chương trình AIDS
của Trường Đại học Y Harvard tại Việt Nam (HAIVN), Dự án Dự phòng và
chăm sóc HIV/AIDS tại Việt Nam (LIFE-GAP).
5
LỜI NÓI ĐẦU
Mặc dù trong những năm gần đây số người nhiễm mới HIV ở Việt Nam có xu
hướng giảm nhưng dịch HIV/AIDS ở Việt Nam vẫn đang diễn biến rất phức tạp và
tiềm ẩn nguy cơ bùng phát. Một trong những diễn biến đáng lưu ý là sự lây truyền
HIV qua quan hệ tình dục đang gia tăng, từ đó số người nhiễm HIV là nữ giới cũng gia
tăng và số trẻ em nhiễm HIV từ mẹ sẽ gia tăng nếu không có các biện pháp can thiệp
thích hợp.
Xuất phát từ thực tế đó, trong nhiều năm qua, đặc biệt là trong những năm gần
đây, Việt Nam đã triển khai mạnh mẽ các hoạt động dự phòng lây truyền HIV từ mẹ
sang con (bao gồm dự phòng sớm lây nhiễm HIV cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ;
chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình cho phụ nữ nhiễm HIV; phát
hiện sớm và điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cho phụ nữ mang thai
nhiễm HIV và phụ nữ nhiễm HIV mang thai), chăm sóc, điều trị cho mẹ và con sau
sinh. Bộ Y tế cũng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo và hướng dẫn quan trọng về
thực hiện các hoạt động chuyên môn trong Chương trình Dự phòng lây truyền HIV từ
mẹ sang con như: tư vấn, xét nghiệm, chăm sóc và điều trị, tuy nhiên vấn đề tư vấn
cho trẻ em nhiễm HIV là một trong những nội dung quan trọng nhưng vẫn chưa được
cả người quản lý cũng như những người cung cấp dịch vụ quan tâm và thực hiện tốt.
Nhằm giúp cho các cán bộ quản lý cũng như các cán bộ, nhân viên cung cấp dịch
vụ chăm sóc sức khỏe liên quan đến trẻ em và HIV/AIDS thực hiện tốt việc tư vấn cho
trẻ em nhiễm HIV, được sự hỗ trợ của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), Cục
Phòng, chống HIV/AIDS tổ chức biên soạn cuốn tài liệu "Hướng dẫn tư vấn cho trẻ
em nhiễm HIV”.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình biên soạn, nhưng đây là lần đầu tiên
Cục Phòng, chống HIV/AIDS biên soạn tài liệu này, cùng với sự thay đổi nhanh chóng
của các can thiệp phòng, chống HIV/AIDS, trong khi đến nay trên thế giới vẫn chưa
có một hướng dẫn chuyên biệt nào về bộc lộ tình trạng nhiễm HIV cho trẻ em,... nên
chắc chắn tài liệu không tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được các
ý kiến đóng góp của bạn đọc để lần tái bản sau được tốt hơn.