Y BAN DÂN TC
TÀI LIU
CHUYÊN ĐỀ 15
K NĂNG PHÁT TRIN CỘNG ĐỒNG BN VNG VÀ
CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIN CỘNG ĐỒNG CÓ
S THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN TRONG CÔNG TÁC
XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO
(Lưu hành nội bộ - Nhóm Cán bộ)
Hà Ni 2024
BN
PHÊ DUYT
LỜI NÓI ĐẦU
Phát triển cộng đồng đã được Đảng Nhà nước cũng như các tổ chức
trong ngoài nước hết sức quan tâm mục tiêu xóa đói giảm nghèo phát
triển cộng đồng nông thôn, cuốn tài liệu này được biên soạn với mong muốn giới
thiệu cho người học những khái niệm bản về cộng đồng, các phương pháp
tiếp cận trong phát triển cộng đồng các kỹ năng cần thiết nhằm tổ chức
nâng cao năng lực cho người dân, đặc biệt người dân nông thôn vùng đồng
bào dân tộc thiểu số và miền núi, đối tượng được quan tâm chính trong lĩnh vực
phát triển nông thôn, giúp người dân thể tham gia và tự quyết định mọi việc
liên quan đến đời sống của cộng đồng người dân.
Kỹ năng phát triển cộng đồng bền vững phương pháp phát triển cộng
đồng có sự tham gia của người dân trong công tác xóa đói giảm nghèo với 8 nội
dung cơ bản được kết cấu như sau.
I. Phát triển cộng đồng và vai trò của người làm phát triển cộng đồng.
II. Công cụ và kỹ năng bản của người làm công tác phát triển cộng đồng.
III. Xây dựng mối quan hệ với cộng đồng.
IV. Hiểu giá trị thực trạng và tiềm năng của cộng đồng.
V. Lựa chọn hoạt động phát triển cộng đồng.
VI. Lập kế hoạch và thực hiện hoạt động phát triển cộng đồng.
VII. Giám sát và đánh giá phát triển cộng đồng.
VIII. Thực hành, thảo luận nhóm, trình bày.
Chuyên đề đã được biên tập trên cơ sở kế thừa tối đa nội dung của các tài
liệu, sổ tay phát triển cộng đồng của các tổ chức như: JICA, các trường đại học
và các tổ chức quốc tế…
Do chuyên đề nội dung, phạm vi rộng, nên tài liệu này chỉ mang tính
chất tham khảo. vậy, trong quá trình biên soạn, biên tập chuyên đề, các chuyên
gia, giảng viên các cấp cần nghiên cứu, chắt lọc, cập nhật, bổ sung thông tin
chung, đồng thời, bổ sung thông tin về các lĩnh vực liên quan trên địa bàn, kết hợp
với hình ảnh minh họa, dụ thực tiễn,... để phù hợp với từng nhóm đối tượng,
địa bàn, quy mô, thời lượng và hình thức tổ chức của mỗi lớp tập huấn.
Trân trọng cảm ơn!
ỦY BAN DÂN TỘC
MC LC
I. PHÁT TRIN CỘNG ĐỒNG VAI TRÒ CA NGƯỜI LÀM PHÁT
TRIN CỘNG ĐỒNG……………………………..………………..………1
1. Nhng hiu biết cơ bn v phát trin cộng đng có s tham gia ca ni dân . 1
1.1. Khái nim cộng đồng ..................................................................................... 1
1.2. Phát trin cộng đồng có s tham gia của người dân ...................................... 1
1.3. Phát trin cộng đồng bn vng có s tham gia của ngưi dân ...................... 1
1.4. Mc tiêu ca phát trin cng đng có s tham gia ca ngưi dân Vit Nam ... 1
2. Vai trò ca người m pt trin cng đồng có s tham gia ca người dân ... 1
2.1. Vai trò ca cộng đồng có s tham gia của người dân .................................... 2
2.2. Vai trò ca các t chc, cá nhân ngoài cộng đồng ......................................... 2
2.3. Người làm phát trin cộng đồng có s tham gia của người dân .................... 2
II. CÔNG C VÀ K NG CƠ BẢN ............................................................ 3
1. Mt s công c trong phát trin cộng đồng có s tham gia của người dân3
1.1. Nhóm công c tìm hiểu ban đầu v cộng đồng .............................................. 3
1.2. Nhóm công c hiểu sâu hơn về thc trng ca cộng đồng ............................ 4
1.3. Nhóm công c xác định mức độ quan trng trong các vấn đề, gii pháp trong
phát trin cộng đồng ............................................................................................ 17
2. Mt s k năng phát triển cộng đồng có s tham gia của người dân ...... 26
2.1. K ng giao tiếp ......................................................................................... 26
2.2. K ng đặt câu hi ...................................................................................... 33
2.3. K ng thúc đẩy .......................................................................................... 37
2.4. K ng lắng nghe........................................................................................ 40
2.5. K ng tổ chc cuc hp ............................................................................ 43
2.6. K ng quan sát .......................................................................................... 47
3. Thái độ của người làm phát trin cộng đồng.............................................. 48
3.1. Va làm va hc .......................................................................................... 48
3.2. Người dân hiu biết nhiều, ít cơ hội ............................................................. 48
3.3. Hành vi, thái độ ca bn ............................................................................... 49
III. XÂY DNG MI QUAN H VI CỘNG ĐỒNG ................................. 49
1. Mi quan h vi cộng đồng .......................................................................... 49
2. Nhng nguyên tc xây dng mi quan h vi cộng đồng s tham gia ca
người dân ............................................................................................................ 49
3. Ni dung xây dng mi quan h vi cng đng có s tham gia ca ngưi dân.50
4. Các bưc xây dng mi quan h vi cng đng có s tham gia ca ngưi dân..50
5. Những khó khăn khi xây dựng mi quan h vi cộng đồng có s tham gia
của người dân..................................................................................................... 51
6. Mt s gi ý khi xây dng mi quan h vi cộng đồng có s tham gia ca
người dân ............................................................................................................ 52
IV. HIU GIÁ TR THC TRNG VÀ TIM NG CA CNG ĐNG..53
1. Mục đích tìm hiểu thc trng và tiềm năng của cộng đồng có s tham gia
của người dân..................................................................................................... 53
2. Các nguyên tc bản tìm hiu gtr ca cộng đồng có s tham gia ca
người dân ............................................................................................................ 53
3. Các bước tìm hiu giá tr và tiềm năng của cộng đồng có s tham gia ca
người dân ............................................................................................................ 53
V. LA CHN HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIN CỘNG ĐỒNG .................... 55
1. Tham gia chẩn đoán ...................................................................................... 55
2. Các bước chẩn đoán ...................................................................................... 56
3. Phát trin cộng đồng da vào ni lc .......................................................... 60
3.1. Người công dân và các t chc t nguyn ................................................... 61
3.2. Nhu cu và ni lc ....................................................................................... 63
3.3. Mt s công c s dụng để xác định các ngun lc cộng đồng .................. 68
3.4. Phát trin kinh tế cng đồng thông qua c t chc da tn quyn hi viên ... 80
3.5. Vai trò của Nhà nước, doanh nghip và T chc Phi Chính ph ................ 82
3.6. Những khó khăn khi xây dựng phát trin cộng đồng ................................... 83
VI. LP K HOCH THC HIN HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIN
CỘNG ĐỒNG .................................................................................................... 84
1. Ý tưởng, ni dung phát trin cộng đồng có s tham gia của người dân .. 84
2. Lp xây dng kế hoch, t chc thc hin, qun lý kế hoch .................. 87
2.1. Lp kế hoch ................................................................................................ 87
2.2. Thc hin kế hoch phát trin cộng đồng .................................................... 89
3. Qun lý thc hin kế hoch .......................................................................... 91
4. Các ni dung cn thiết ca vic lp kế hoch và thc hin hoạt động phát
trin cộng đồng có s tham gia của người dân ............................................... 91
4.1. Hiu giá tr thc trng và tiềm năng của cộng đồng .................................... 91
4.2. La chn hoạt động phát trin cộng đồng có s tham gia của người dân ... 95
VII. GIÁM SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG .............. 112
1. Giám sát phát trin cộng đồng có s tham gia của người dân ............... 112
2. Đánh giá phát trin cộng đồng có s tham gia của người dân ............... 114
2.1. Đánh giá phát triển cộng đồng có s tham gia của ngưi dân là gì? ......... 114
2.2. Các loại đánh giá ........................................................................................ 114
3. Giám sát đánh giá phát triển cộng đng có s tham gia của người dân 115
3.1. Mt s đim gia giám sát và đánh giá...................................................... 115
3.2. Các bước tiến hành ..................................................................................... 116
3.3. Ai tham gia vào giám sát, đánh giá và khi nào? ........................................ 118
3.4. Nhng ni dung cần đánh giá .................................................................... 119
VIII. TRAO ĐỔI THO LUN VÀ GIẢI ĐÁP .......................................... 121
1. u cu khi thc hành tho lun nhóm .................................................... 121
2. Nhng câu hi tho lun nhóm .................................................................. 121
3. Phương pháp thực hành, tho lun nhóm, trình bày .............................. 122
3.1. Chia nhóm tho lun .................................................................................. 122
3.2. Trình bày kết qu tho lun nhóm ............................................................. 123
3.3. Ging viên tng hp thng nht các ý kiến tho lun ca các nhóm......... 123
TÀI LIU THAM KHO .............................................................................. 124