
LIÊN KẾT GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ DOANH NGHIỆP TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO SINH VIÊN…
302
LIÊN KẾT NHÀ TRƯỜNG VÀ DOANH NGHIỆP: NGUYÊN NHÂN,
LỢI ÍCH, MỘT SỐ KIẾN NGHỊ TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ LIÊN KẾT
ThS. Chung Ngọc Quế Chi
Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật TP.HCM
TÓM TẮT
Bài viết nêu những nguyên nhân và lợi ích của việc liên kết nhà trường và doanh
nghiệp trong hoạt động đào tạo tại các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, đồng thời đề
xuất một số kiến nghị hướng đến tăng cường hiệu quả mối liên kết này. Trong bài viết tác
giả sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính: thực hiện phân tích tổng hợp dữ liệu thứ
cấp từ nguồn số liệu thống kê – Tổng cục thống kê, một số văn bản các Bộ ngành, sách
báo, Internet liên quan đến vấn đề liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong hoạt
động đào tạo. Kết quả phân tích đưa ra một số nguyên nhân cần thiết phải có mối liên kết
giữa nhà trường và doanh nghiệp, những lợi ích mà mối liên kết này mang lại, qua đó đề
xuất các kiến nghị tăng cường hiệu quả liên kết nhà trường và doanh nghiệp trong bối cảnh
nước ta hiện nay.
Từ khóa: liên kết nhà trường và doanh nghiệp.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia phụ thuộc
vào nhiều yếu tố, trong đó một yếu tố quan trọng không thể thiếu đó chính là cạnh tranh
nguồn nhân lực. Cạnh tranh nguồn lực lao động đòi hỏi người lao động không những có
kiến thức chung mà còn phải có kỹ năng nghề nghiệp, năng lực thực hành nghề nghiệp, tác
phong và thái độ làm việc chuyên nghiệp. Nhằm đáp ứng đòi hỏi về đào tạo nguồn nhân
lực đáp ứng yêu cầu nêu trên, thời gian qua nền giáo dục Việt Nam chú trọng phát triển
giáo dục đào tạo theo định hướng nghề nghiệp ứng dụng. Giáo dục định hướng ứng dụng
cung cấp các chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, tập trung mạnh vào việc đào tạo
sinh viên có khả năng đáp ứng nhu cầu của nhà tuyển dụng ngay sau khi tốt nghiệp ra
trường, đáp ứng được những nhu cầu nguồn lực lao động của xã hội. Một trong những giải
pháp hiệu quả triển khai giáo dục định hướng ứng dụng chính là xây dựng mối liên kết
giữa nhà trường và doanh nghiệp. Tại sao phải có mối liên kết này? Điều này mang lại lợi
ích gì? Giải pháp tăng cường hiệu quả của mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp?
Những nội dung này sẽ được tác giả trình bày trong bài viết.

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC
303
2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
2.1. Lý do cần có mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp
Thứ nhất: Bối cảnh kinh tế, xã hội quốc tế, Việt Nam hiện nay
Cách mạng công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0) tác động mạnh mẽ đến kinh tế, môi trường,
xã hội và trực tiếp có tác động đến chính phủ, doanh nghiệp, người dân, đến việc làm và
phân cực lực lượng lao động trên thế giới. Cũng như nhiều nước đang phát triển khác, Việt
Nam đang bước vào CMCN 4.0. Những bước nhảy vọt của CMCN 4.0 đặt ra nhiều thách
thức và thêm nhiều ngành nghề mới trên thị trường lao động. Sự thay đổi này đòi hỏi giáo
dục qua hoạt động đào tạo phải cung cấp cho người học những kiến thức kỹ năng mới, khả
năng sáng tạo, thích ứng với thách thức và những yêu cầu mới, trang bị các thiết bị hiện
đại cho từng ngành nghề. Trong bối cảnh này, Nhà trường là nơi cung cấp nguồn nhân lực
nhưng khó khăn trong việc trang bị các thiết bị hiện đại. Doanh nghiệp phát sinh các nhu
cầu mới thích ứng với thời đại, doanh nghiệp có khả năng trang bị thiết bị mới nhưng thiếu
nguồn nhân lực. Từ đây cho thấy, rất cần sự liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp để
tận dụng cái mình có, trang bị cái mình đang thiếu để nhà trường và doanh nghiệp có thể
thích ứng nhanh với môi trường thời đại.
Hiện nay, Việt Nam đã bước vào một giai đoạn hội nhập quốc tế sâu sắc và toàn diện,
chúng ta đã có quan hệ ngoại giao với 179 quốc gia, gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới
(WTO) năm 2007 đã đưa quá trình hội nhập của đất nước từ cấp độ khu vực (ASEAN năm
1995) và liên khu vực (ASEM năm 1996, APEC năm 1998) lên đến cấp độ toàn cầu. Hội
nhập quốc tế mang lại cho nước ta nhiều cơ hội, song song đó cũng không ít những thách
thức. Một trong những thách thức tạo ra nhiều khó khăn cần giải quyết cấp bách đó chính
là nguồn lực lao động. Hội nhập sâu rộng sẽ là cơ hội tự do di chuyển lao động giữa các
quốc gia, tạo nhiều việc làm hơn, song cũng đặt ra những thách thức, khó khăn cho người
lao động do có những yêu cầu, đòi hỏi khó khăn hơn, cạnh tranh gay gắt hơn trong mọi
lĩnh vực. Năng lực lao động là một yếu tố quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh các
doanh nghiệp. Trong khi đó, các trường đại học, cao đẳng có sứ mệnh đào tạo và cung cấp
nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu lao động của doanh nghiệp và xã hội.
Như vậy, doanh nghiệp và nhà trường rất cần có mối liên kết trong đào tạo và sử dụng
nguồn nhân lực, qua đó tận dụng được thế mạnh của nhau, gia tăng khả năng cạnh tranh
cho chính mình.
Thứ hai: ở Việt Nam, liên kết Nhà trường – Doanh nghiệp đã có tiền lệ
Thời kỳ vận hành nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, sinh viên được phân công thực
tập tại các doanh nghiệp quốc doanh; sau khi tốt nghiệp, được Nhà nước bố trí công tác.
Trong mối quan hệ này, Nhà nước với vai trò là trung tâm kế hoạch hóa và chỉ đạo toàn bộ
nền kinh tế quốc dân đã trở thành một chủ thể trung gian có vai trò chủ đạo, trực tiếp điều
tiết, can thiệp sâu rộng vào cả hoạt động đào tạo của Nhà trường và hoạt động kinh doanh
của Doanh nghiệp, hướng cả hai bên đạt tới mục tiêu phát triển chung mà Nhà nước đã

LIÊN KẾT GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ DOANH NGHIỆP TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO SINH VIÊN…
304
đề ra.
Hiện nay, trong quá trình vận hành nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, một lần nữa vấn đề mối liên hệ
giữa nhà trường và doanh nghiệp được quan tâm thông qua các Nghị quyết của Quốc hội,
các quyết định, thông tư hướng dẫn của các bộ, ban ngành, cụ thể như:
Năm 2008, quy định nhằm thúc đẩy mối quan hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp,
tạo cơ sở pháp lý ban đầu cho quá trình liên kết: Quyết định số 42/2008/QĐ-BGDĐT ngày
28-7-2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định về “Liên kết đào tạo
trình độ trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học”
Thông tư số 29/2017/TT-BLĐTBXH, ngày 15/12/2017 của Bộ Lao động, Thương
binh và Xã hội quy định về liên kết tổ chức thực hiện chương trình đào tạo. Theo đó, nhà
trường và doanh nghiệp có thể liên kết tổ chức đào tạo, trong đó doanh nghiệp có thể đảm
nhận đến 40% chương trình đào tạo.
Thứ ba: liên kết nhà trường – Doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu của các bên, các
bên cùng có lợi
Có thể nói, hiện nhiều trường cao đẳng, đại học không đủ điều kiện để đầu tư về trang
thiết bị hiện đại phục vụ cho công tác giảng dạy, sinh viên khi ra trường thường yếu về kỹ
năng thực hành và vận hành các kỹ thuật tiên tiến, hiện đại. Do đó, nhà trường muốn dẫn
đầu về công nghệ thì phải liên kết với các doanh nghiệp. Việc liên kết này sẽ giúp nhà
trường sử dụng được các thiết bị sản xuất hiện đại, những thiết bị đắt tiền mà nhà trường
không thể có để học sinh thực hành; đồng thời đội ngũ giáo viên cũng được tiếp cận với
công nghệ và phương tiện sản xuất hiện đại... Các doanh nghiệp xây dựng các xưởng thực
hành, hỗ trợ cơ sở vật chất cho nhà trường, chính công ty cũng thuận lợi hơn khi mở các
lớp huấn luyện kỹ năng tay nghề cho nhân viên hàng năm. Việc này sẽ giúp chuẩn hóa đội
ngũ lao động, theo sát yêu cầu sản xuất thực tế.
Liên kết nhà trường - doanh nghiệp, doanh nghiệp không chỉ có một nguồn nhân lực
chất lượng để tuyển dụng mà còn có thể đặt hàng nhà trường làm những đề tài nghiên cứu
khoa học về những vấn đề khó khăn mà doanh nghiệp đang gặp phải. Từ đó, doanh nghiệp
có thể áp dụng những nghiên cứu vào thực tế để giải quyết những khó khăn của mình. Nhà
trường có nơi tiếp nhận sinh viên tốt nghiệp, nâng cao uy tín. Các đề tài nghiên cứu của
nhà trường có cơ hội ứng dụng vào thực tế và mang lại lợi ích kinh tế.
Liên kết nhà trường - doanh nghiệp giúp sinh viên của trường có được chỗ thực tập,
bên cạnh đó doanh nghiệp còn giúp nhà trường đào tạo giảng viên và tổ chức các khóa tập
huấn về cán bộ quản lý. Doanh nghiệp tạo điều kiện để sinh viên đến thực tập, thực hành
nghề, nhà trường đào tạo nghề doanh nghiệp cần thay vì đào tạo nghề mình có. Muốn có
sản phẩm nhân lực đáp ứng các tiêu chí tuyển dụng, doanh nghiệp phải chủ động đặt hàng
nhà trường... thông qua việc đánh giá của các doanh nghiệp, nhà trường sẽ có phương thức

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC
305
đào tạo phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp và doanh nghiệp sẽ góp phần vào kiểm định
chất lượng đào tạo của nhà trường. Từ đó, khi tuyển dụng doanh nghiệp sẽ không mất thời
gian, chi phí đào tạo lại; đồng thời đây cũng là một trong những hình thức quảng bá thương
hiệu cho doanh nghiệp.
2.2. Lợi ích từ mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp
Mối liên kết nhà trường và doanh nghiệp mang lại những lợi ích cho cả 2 phía
Về phía Nhà trường:
Các doanh nghiệp sẽ đóng vai trò là những nhà cung cấp thông tin để các cơ sở đào
tạo nắm được nhu cầu lao động mà thị trường cần qua đó hoàn thiện, đổi mới chương trình
giảng dạy và cơ cấu tuyển sinh, nâng cao vị thế của trường.
Doanh nghiệp cung cấp nhu cầu tuyển dụng nhân lực kèm theo những yêu cầu cụ thể
về chất lượng, từ đó nhà trường có thể giải được bài toán chất lượng đầu ra thông qua số
lượng sinh viên có việc làm, nâng cao uy tín của nhà trường.
Các doanh nghiệp sẽ là nơi cung cấp góp ý xây dựng các chương trình đào tạo nhằm
hướng đến tính thực tiễn, hiện đại và cập nhật những công nghệ mới nhất.
Tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên đến tham quan, thực tập, thực tế tại doanh
nghiệp. Đồng thời, có ý kiến đánh giá chất lượng học sinh, sinh viên định kỳ giúp trường
kịp thời điều chỉnh chương trình đào tạo, phát huy thế mạnh, khắc phục điểm yếu.
Tạo điều kiện cho giáo viên được tham quan học tập kinh nghiệm thực tế tại doanh
nghiệp, tiếp cận những công nghệ mới, hiện đại để cập nhật kiến thức phục vụ giảng dạy.
Hợp tác doanh nghiệp giúp nhà trường tiếp cận các nguồn tài chính bổ sung, tiếp cận
với những thành tựu khoa học kỹ thuật mới nhất. Hỗ trợ nhà trường các xưởng thực hành,
máy móc thiết bị phục vụ thực hành.
Về phía Doanh nghiệp:
Tạo điều kiện mở rộng, quảng bá thương hiệu và đăng các tin tuyển dụng miễn phí
tại trường. Đảm bảo nguồn cung cấp nhân lực.
Doanh nghiệp có cơ hội theo dõi và tuyển chọn được những sinh viên giỏi, có năng
lực thực tế phù hợp với yêu cầu của mình, doanh nghiệp không phải tốn nhiều thời gian để
đào tạo lại
Hợp tác sẽ giúp họ nâng cao khả năng nghiên cứu, làm tăng hiệu quả kinh doanh,
đồng thời cũng giúp hạn chế rủi ro khi trực tiếp tuyển lựa được những sinh viên có trình
độ cao; nâng cao danh tiếng của doanh nghiệp.
Nhà trường là một địa chỉ uy tín để công ty mở các lớp huấn luyện kỹ năng tay nghề
cho nhân viên hàng năm thông qua đội ngũ giảng viên. Việc này sẽ giúp chuẩn hóa đội ngũ
lao động, theo sát yêu cầu sản xuất thực tế.

LIÊN KẾT GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ DOANH NGHIỆP TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO SINH VIÊN…
306
Một số ví dụ về lợi ích đạt được từ mối liên kết nhà trường và doanh nghiệp
Đại học Công nghiệp Hà Nội: Theo báo cáo tổng kết của Trung tâm Hợp tác với
doanh nghiệp, năm 2017, số lượng các khóa học ngắn hạn do doanh nghiệp gửi tới Trường
đào tạo là 148 với số lượng học viên lên tới 1.795 người, tăng 174,78% so với năm trước.
Số lượng chương trình thực tập trải nghiệm tại doanh nghiệp là 26, với khoảng 1.938 sinh
viên tham gia tại các doanh nghiệp như: Samsung Việt Nam, Canon Việt Nam, Foxconn,
Toyo Denso, TNHH Gia Minh... Theo thống kê, tỷ lệ sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường
có việc làm ngay chiếm khoảng từ 58,6% - 65%, số lượng sinh viên có việc làm sau 01
năm tốt nghiệp chiếm khoảng 86,9%.
Đại học Điện lực Hà Nội: Theo Trung tâm Đào tạo thường xuyên của Nhà trường,
năm 2017, Trường đã liên kết với Tổng Công ty Điện lực miền Bắc mở các lớp đào tạo
ngắn hạn cho cán bộ, công nhân ngành Điện. Thông qua triển khai nhiều chương trình liên
kết đào tạo ngắn hạn cho các công ty điện lực mà nguồn thu tài chính của Đại học Điện lực
Hà Nội được củng cố. Với các doanh nghiệp điện lực, sau khi cán bộ, công nhân được đào
tạo lại, các cán bộ quản lý đã nâng cao được kiến thức mới, công nghệ mới và trình độ
quản lý, các công nhân đã nâng cao được trình độ tay nghề trong quá trình sản xuất. Năm
2017, Nhà trường tiếp tục ký kết hợp tác với Hiệp hội Kế toán công chứng Anh (ACCA)
triển khai chương trình chất lượng cao chuyên ngành kế toán - tài chính theo tiêu chuẩn
quốc tế, đào tạo trao đổi cán bộ giảng dạy và hỗ trợ tài chính đào tạo cho sinh viên. Thông
qua việc liên kết đào tạo trên, chất lượng sinh viên tốt nghiệp ra trường được các doanh
nghiệp đánh giá cao. Theo thống kê của Nhà trường, số lượng sinh viên tốt nghiệp có việc
làm chiếm 95,22%. Với ưu điểm trên, tỷ lệ tuyển sinh đầu vào hàng năm của nhà trường
giữ ở mức cao, đảm bảo nguồn thu để chi cho các hoạt động của nhà trường.
Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng đã có mối quan hệ chặt chẽ với hơn 200 doanh
nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn, tạo cầu nối vững chắc giữa nhà trường và doanh nghiệp trong
việc giới thiệu sinh viên thực tập và tạo việc làm sau khi tốt nghiệp. Doanh nghiệp trực tiếp
đặt hàng với nhà trường trong công tác đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực. Đồng thời,
các doanh nghiệp cũng rất tích cực tham gia vào quá trình xây dựng chương trình đào tạo
thông qua việc cung cấp ý kiến phản hồi, góp ý có giá trị về sinh viên cũng như chương
trình đào tạo của nhà trường.
Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, nhờ có sự gắn kết chặt chẽ, nhiều công
ty đã hỗ trợ trang thiết bị cho nhà trường. Chẳng hạn, Công ty Toyota Việt Nam đã hỗ trợ
xưởng thực hành với đầy đủ trang thiết bị, phụ tùng cơ khí ô tô để sinh viên làm quen với
máy móc, sửa chữa, lắp ráp phụ tùng ô tô... Trong khi đó, nhiều công ty khác đã đặt phòng
thí nghiệm tại trường với trang thiết bị hiện đại.
Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh đã có 120 xưởng thực hành được trang bị
hiện đại và trên 400 phòng thí nghiệm các loại, trong đó đã có sự đầu tư không nhỏ của các
doanh nghiệp.

