ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ PHƯƠNG THÚY
ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ HỌC SINH
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
TRÊN MÔI TRƯỜNG TRỰC TUYẾN
Chuyên ngành: ĐO LƯỜNG ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC
Mã số: 9140115
TÓM TẮT
LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐO LƯỜNG VA ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2025
CÔNG TRÌNH ĐƯC HOÀN TNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HC GIÁO DỤC, ĐI HỌC QUỐC GIA HÀ NI
Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS Nguyễn Vũ Bích Hiền
2. PGS.TS Trần Văn Công
Phản biện 1:……………………………………….
Phản biện 2:………………………………………
Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án thạc sĩ họp tại
Trường Đại học Giáo Dục – Đại học Quốc Gia Hà Nội
Vào hồi giờ ngày tháng năm 2025
Có thể tìm hiểu luận án tại:
- Thư viện Quốc gia Việt Nam
-Trung tâm Thông tin – Thư viện , Đại học Quốc gia Hà Nội.
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã mở ra một kỷ nguyên phát triển mới. Dưới sự
bùng nổ như bão của mạng Internet sphát triển vượt bậc của công nghthông tin
(CNTT), mọi nh vực, ngành nghề, mọi khía cạnh trong đời sống đều thay đổi từng ngày,
từng giờ. giáo dục cũng không nằm ngoài sthay đổi đó. Cùng với yêu cầu đổi mới căn
bản, toàn diện Giáo dục Đào tạo theo Nghị quyết 29-NQ/TW (Hội nghị Trung ương 8
(khóa XI)), việc đẩy mạnh ng dụng CNTT trong giáo dục dạy học trở thành yêu cầu
tất yếu. Môi trường trực tuyến và công nghệ không chỉ mang lại những lợi ích đối với c
nhà quản lý hay giáo viên, mà nó còn mang lại những tác động tích cực cho người học.
Thách thức lớn nhất đối nền giáo dục trong thế kỷ 21, không thể không nhắc đến dịch
bệnh Covid-19. Dạy học trực tuyến lúc này được xem như giải pháp duy nhất giúp duy
trì nền giáo dục cho các quốc gia. Tuy nhiên, học trực tuyến chỉ một trong srất nhiều
hoạt động người học thực hiện trên môi trường trực tuyến phục vụ cho mục đích học
tập. Thế hệ trẻ được sinh ra lớn lên cùng với sự phát triển của Internet và công nghệ, đặc
biệt lứa tuổi học sinh Trung học phổ thông (THPT), việc truy cập, sử dụng Internet
công nghệ như công cụ hỗ trợ quá trình học tập ngày càng trở nên phổ biến. Do những thay
đổi đặc thù trong nội dung, tính chất chương trình môn học, đòi hỏi học sinh phải tự học,
tự tìm kiếm, mở rộng nguồn tri thức và học tập thông qua nhiều kênh, nhiều hình thức khác
nhau, vượt ra khỏi khuôn khổ của trường lớp. m của học sinh THPT trong hoạt động
học tập trên môi trường trực tuyến nhiều đặc điểm giống với tâm trong hoạt động học
tập môi trường trực tiếp nhưng cũng sẽ những đặc điểm khác biệt gắn với đặc trưng
công nghệ.
Tại Việt Nam, các nghiên cứu về tâm học sinh trong hoạt động học tập những
vấn đề liên quan đa phần tìm hiểu những đặc điểm riêng lẻ và trong hoạt động học tập
trực tiếp. Đthể thúc đẩy việc học tập của học sinh trên môi trường trực tuyến Việt
Nam, cần nhiều các nghiên cứu đhiểu những đặc điểm m lý của học sinh trong bối
cảnh tác động bởi công nghệ. Nhiều thang đo các đặc điểm tâm trong học tập đã được
thích ứng chuẩn a tại Việt Nam như: Thang đo stress trong học tập (Education Stress
Scale for Adolescents ESSA (Truc cộng sự, 2015); thang đo lo âu MASC
(Multidimensional Anxiety Scale for Children) (được trích dẫn bởi Nguyễn Thanh Tâm và
cộng sự, 2016); thang đo trầm cảm CES-D (The Center for Epidemiological Studies
Depression Scale) (Nguyễn Thanh Hương cộng sự, 2007); trắc nghiệm trí thông minh
WISC-V (Viện Tâm học lâm ng được trích dẫn bởi Đào Minh Đức, 2020) .v.v. Việc
nghiên cứu, đánh giá về các đặc điểm tâm của học sinh trong hoạt động học tập trên môi
2
trường trực tuyến đặc biệt tiến hành xây dựng bộ công cụ để đo lường, đánh giá các
đặc điểm m lý của lứa tuổi này trong hoạt động học tập trên môi trường trực tuyến còn
một khoảng trống.i cách khác, hiện nay chưa có nhiều nghiên cứu tiến hành xây dựng và
đánh giá chất lượng thanh đo, công cđo về đặc điểm tâm lý học sinh khi tham gia các hoạt
động học tập trên môi trường trực tuyến. N vậy, việc y dựng công cđánh giá đặc
điểm tâm học sinh THPT trong hoạt động học tập trên môi trường trực tuyến ý nghĩa
khoa học thực tiễn cao, mang tính cấp thiết, đáp ứng nhu cầu thực tiễn trong bối cảnh
hiện nay. Chính vì những do trên, tôi đã lựa chọn đề tài nghiên cứu "Đánh gđặc điểm
tâm học sinh Trung học phổ thông trong hoạt động học tập trên môi trường trực
tuyến".
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu xây dựng bộ công cụ nhằm đánh giá đặc điểm m của học sinh
THPT trong hoạt động học tập trên i trường trực tuyến, làm sở cho việc đánh giá và
định hướng quá trình học tập trên môi trường trực tuyến của học sinh THPT an toàn, hiệu
quả, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục.
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Xây dựng bộ công cụ đánh giá đặc điểm tâm của học sinh THPT trong hoạt động học
tp tni trường trực tuyến.
3.2. Khách thể nghiên cứu
Đặc điểm tâm lý học sinh THPT trong hoạt động học tập trên môi trường trực tuyến.
4. Câu hỏi nghiên cứu
Để thực hiện mục đích nghiên cứu, luận án cần trả lời các câu hỏi sau:
4.1. Những đặc điểm nào phản ánh m của học sinh THPT trong hoạt động học tập trên
môi trường trực tuyến?
4.2. Bộ công cụ đánh giá đặc điểm tâm của học sinh THPT trong hoạt động học tập trên
môi trường trực tuyến được xây dựng như thế nào?
4.3. Bộ công cụ đánh giá đặc điểm tâm lý học sinh THPT trong hoạt động học tập trên môi
trường trực tuyến được sử dụng như thế nào để góp phần nâng cao hiệu quả học tập trên môi
trường trực tuyến cho học sinh THPT?
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
(i) Tổng quan nghiên cứu hệ thống a sở luận về đánh giá đặc điểm tâm học
sinh THPT trong hoạt động học tập trên môi trường trực tuyến.
(ii) Thiết kế bộ công cụ đánh giá đặc điểm m của học sinh THPT trong hoạt động học tập
trên môi trường trực tuyến dựa trên khung lý thuyết mà đề tài đề xuất.
3
(iii) Khảo sát thử nghiệm chuẩn a bộ công cụ đánh giá đặc điểm tâm lý học sinh THPT
trong hoạt động học tập trên môi trường trực tuyến.
(iv) Xây dựng hướng dẫn sử dụng bcông cụ đề xuất một số kiến ngh gp định ng
q trình học tập của học sinh THPT trêni trưng trực tuyến hiệu quả hơn.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn nội dung nghiên cứu: Đề tài tp trung xây dựng bộ công c đánh giá những đặc điểm
tâm lý nhân mang nh phổ quát của học sinh THPT trong hoạt động học tập trên môi trường
trực tuyến: Nhiễu tâm, Tận tâm, ớng ngoi, Cởi mở và Đồng thuận; hai đặc điểm m
gắn chặt với hot động học tập trên môi trường trực tuyến : Động lực học tập và Sự tự tin vào
năng lực công ngh; Tham gia học tập trực tuyến
- Giới hạn địa bàn nghiên cứu: 6 trường THPT trên địa bàn thành phNội. Trong đó,
3 trường THPT nội thành: THPT Nguyễn Trãi Ba Đình, THPT Đông, THPT Phúc Lợi
Long Biên; và 3 trường THPT ngoại thành: THPT Sơn Tây, THPT Cao Quát Gia
Lâm, THPT Minh Quang – Ba Vì.
- Giới hạn thời gian nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu được thực hiện tại thời điểm 2021-2024.
7. Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thành luận án, tác giả đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu kết hợp, kết
hợp giữa nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng.
7.1 Phương pháp nghiên cứu định tính
Nghiên cứu tài liệu để phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa lý thuyết
qua các nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước. Từ đó, xác định khoảng trống
nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý luận và khung lý thuyết cho đề tài.
Phỏng vấn bán cấu trúc với đối tượng học sinh THPT tại địa bàn thành phố Hà Nội
nhằm thu thập thêm thông tin về quan điểm, tư tưởng, thái độ của các em trong quá trình
học tập trên không gian mạng.
Ngoài ra, phương pháp chuyên gia nhằm tham khảo ý kiến của các chuyên gia trong
lĩnh vực đo lường đánh giá, các chuyên gia trong lĩnh vực tâm lý, các nhà sư phạm. Thông
qua trao đổi, góp ý, tiếp thu ý kiến cho định hướng nghiên cứu, xây dựng công cụ đo lường
để đề tài được thực hiện hiệu quả.
7.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
Phương pháp nghiên cứu định ợng của luận án được thực hiện thông qua hình thức
điều tra bằng bảng hỏi nhằm thu thập các thông tin nhân khẩu học của đối tượng khảo sát,
tần suất sử dụng trực tuyến, các đặc điểm tâm học sinh THPT trong hoạt động học tập
trên môi trường trực tuyến. Bảng câu hỏi nghiên cứu được kiểm chứng đảm bảo độ gtrị,
độ tin cậy và tính thực tiễn. Số liệu định lượng được xử lý bằng thống kê toán học thông qua