Luận án Tiến sĩ: Giá trị của phương pháp học máy trong chẩn đoán và xác định tỷ lệ bệnh viêm quanh chóp răng

Trong bối cảnh công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, ngành y tế đang bước vào một giai đoạn chuyển mình quan trọng, đặc biệt trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh. Viêm quanh chóp răng là một bệnh lý phổ biến nhưng thường bị bỏ sót, có thể dẫn đến mất răng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Chẩn đoán truyền thống dựa vào phim X-quang phụ thuộc lớn vào kinh nghiệm lâm sàng và thiết bị, dẫn đến bỏ sót tổn thương và điều trị chưa triệt để, đặc biệt tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm khắc phục những hạn chế đó bằng cách khai thác tiềm năng của học máy để cung cấp công cụ chẩn đoán viêm quanh chóp tin cậy, khách quan, giảm phụ thuộc vào chuyên môn cá nhân, và có thể áp dụng rộng rãi trong cộng đồng.

Các nhà khoa học, bác sĩ nha khoa (đặc biệt trong lĩnh vực nội nha và chẩn đoán hình ảnh), chuyên gia AI trong y tế, sinh viên và nghiên cứu sinh Răng Hàm Mặt, và các nhà quản lý y tế công cộng.

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá giá trị của phương pháp học máy trong chẩn đoán và xác định tỷ lệ bệnh viêm quanh chóp răng, một thách thức lớn trong nha khoa do tính phổ biến và nguy cơ bỏ sót chẩn đoán. Logic chính của nghiên cứu là tận dụng các thuật toán học sâu, đặc biệt là các mô hình như Faster R-CNN và YOLOv4, để phân tích hình ảnh X-quang cận chóp và toàn cảnh, từ đó cải thiện độ chính xác và tốc độ phát hiện tổn thương. Phương pháp tiếp cận bao gồm ba mục tiêu chính: thứ nhất, xây dựng một bộ dữ liệu chuẩn hóa, chất lượng cao gồm các phim X-quang và chẩn đoán của chuyên gia để huấn luyện mô hình học máy; thứ hai, phát triển và đánh giá hiệu năng của mô hình học máy trong chẩn đoán viêm quanh chóp dựa trên các chỉ số lâm sàng như độ nhạy, độ đặc hiệu và độ chính xác tổng thể, cũng như phân loại mức độ viêm theo chỉ số PAI; cuối cùng, áp dụng mô hình đã phát triển vào thực tiễn tại Viện Đào tạo Răng Hàm Mặt để xác định tỷ lệ viêm quanh chóp trong nhóm bệnh nhân đến khám. Giá trị ứng dụng và hàm ý của nghiên cứu là vô cùng lớn, không chỉ cung cấp một công cụ hỗ trợ chẩn đoán hiệu quả, khách quan, giảm thiểu sai sót do yếu tố con người, mà còn đóng góp dữ liệu dịch tễ học quan trọng về viêm quanh chóp tại Việt Nam, làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách y tế và các biện pháp phòng ngừa.