BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
LÝ THỊ NGỌC DUNG
VAI TRÒ CỦA CỘNG ĐỒNG TRONG HOẠT ĐỘNG
TRƯNG BÀY BẢO TÀNG
(Từ thực tiễn Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HOÁ
HÀ NỘI - 2023
BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
LÝ THỊ NGỌC DUNG
VAI TRÒ CỦA CỘNG ĐỒNG TRONG HOẠT ĐỘNG
TRƯNG BÀY BẢO TÀNG
(Từ thực tiễn Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam)
Chuyên ngành: Quản lý văn h
Mã số: 9229042
LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HOÁ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Duy Thiệu
HÀ NỘI - 2023
LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan đây công trình nghiên cứu độc lập của bản thân tác
giả. Các kết quả nghiên cứu kết luận trong Luận án trung thực, chưa được bảo
vệ một học vị hay nghiên cứu nào. Việc tham khảo các tài liệu, kết quả nghiên cứu
trước đều được trích dẫn và ghi nguồn theo quy định.
Tác giả Luận án
Lý Thị Ngọc Dung
1
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LC ................................................................................................................................... 1
DANH MỤC BNG, SƠ Đ .................................................................................................... 2
DANH MỤC CH CÁI VIẾT TT ......................................................................................... 3
MỞ ĐẦU ..................................................................................................................................... 4
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH NH NGHIÊN CỨU, QUAN ĐIỂM CH TIẾP
CẬN CA LUẬN ÁN ............................................................................................................... 9
1.1 Tng quan tình hình nghiên cu ................................................................................ 9
1.3. Khái quát vBo ng Dân tộc học Việt Nam ....................................................... 41
Tiu kết Cơng 1 .......................................................................................................... 45
Chương 2: VAI T CỦA CỘNG ĐỒNG TRONG HOẠT ĐỘNG TRƯNG BÀY
THƯỜNG XUYÊN .................................................................................................................. 46
2.1. Xây dng trưng bày t thông tin cộng đng chia s .............................................. 46
2.2. Cng đng trực tiếp tư vấn và chnh lý nội dung trưng bày ................................. 58
2.3. Cng đng cùng thực hiện tng bày Vườn kiến trúc ....................................... 59
2.4. Mô nh hoá vai trò ca cng đng trong tng y thưng xuyên ti bo tàng . 73
Tiu kết cơng 2 ........................................................................................................... 74
Chương 3: VAI TRÒ CỦA CỘNG ĐỒNG TRONG HOẠT ĐỘNG TRƯNG BÀY NHẤT
THỜI ......................................................................................................................................... 75
3.1. Quan điểm thực hiện trưng bày nhất thời ti Bảo tàng n tộc học Việt
Nam ................................................................................................................................. 75
3.2. Quá trình phát trin các d án trưng bày nhất thời ................................................ 82
3.3. Cng đng gii thiệu di sn văn hoá phi vật thti bo tàng ............................... 88
3.4. Bo ng h tr cộng đồng chđng thực hin các d án trưng bày ................... 94
3.5. Mô nh hoá vai trò ca cng đng trong tng y nht thi ............................. 98
Tiu kết cơng 3 ........................................................................................................... 98
Chương 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA CỘNG ĐỒNG TRONG HOẠT
ĐỘNG TRƯNG BÀY BẢO TÀNG ..................................................................................... 100
4.1. Đánh g vai trò của cộng đồng trong hoạt đông trưng bày tại Bảong Dân tc
hc Việt Nam ................................................................................................................ 100
4.2. Mt skinh nghim Quốc tế ................................................................................. 117
4.3. Nhìn nhn s tham gia ca cộng đồng ti mt s Bo ng Vit Nam ........... 125
4.4. Gii pp đề xut nhm nâng cao vai trò của cng đng trong hoạt động trưng
bày .................................................................................................................................. 133
Tiu kết Cơng 4 ........................................................................................................ 147
KẾT LUẬN ............................................................................................................................. 149
DANH MỤC NG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GI ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN
QUAN ĐẾN ĐỀI LUẬN ÁN .......................................................................................... 151
I LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................................... 152
PHỤ LỤC ................................................................................................................................ 160
2
DANH MC BNG, SƠ ĐỒ
Bảng số 01: So sánh cách thể hiện thông tin giữa trưng y truyền thống trưng y
có sự tham gia của cộng đồng .......................................................................................... 8
Bảng số 1.1: Chức năng quản lý của bảo tàng ............................................................... 32
Bảng số 1.2: Các mức độ tham gia của cộng đồng trong hoạt động trưng bày .............. 37
Bảng số 3.1: Các hoạt động trình diễn văn nghệ dân gian và nghề thủ công truyền thống
tại bảo tàng Dân tộc học Việt Nam ................................................................................ 90
Bảng số 4.1. Tổng số phiếu phát ra thu về trong các sự kiện lựa chọn nghiên cứu
đánh giá cảm nhận khách tham quan ............................................................................ 109
Bảng số 4.2. Tổng số phiếu phát ra thu về trong các sự kiện lựa chọn nghiên cứu
đánh giá cảm nhận cộng đồng/chủ thể văn hoá. ........................................................... 112
Bảng số 4.3. So sánh nội dung quản chung, hoạt động trưng y và sự tham gia của
cộng đồng tại các bảo tàng ........................................................................................... 125
Sơ đồ 1.1: Mô hình bảo tàng học truyền thống và bảo tàng học mới ............................ 29
Sơ đồ 1.1: Mô hình hoá các giai đoạn trao quyền cho cộng đồng ................................. 38
đồ 1.2. hình thể hiện sự chuyển dịch vai trò, nhiệm vụ của cán bộ cán bộ bảo
tàng trong hoạt động trưng bày có cộng đồng tham gia ................................................. 39
Sơ đồ 1.3: Mô hình khung phân tích luận án ................................................................. 40
Sơ đồ 2.1: Thứ bậc của chú thích (bài viết) trong trưng bày .......................................... 54
Sơ đồ 4.1: Các giai đoạn đánh giá trưng bày ................................................................ 107
Sơ đồ 4.1. Mô hình trưng bày dựa vào cộng đồng ....................................................... 122
đồ 4.2. Các vấn đề chính của bảo tàng khi phát triển các dự án sự tham gia của
cộng đồng ..................................................................................................................... 136