VIỆN HN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
LÊ ANH ĐỨC
TRANG PHỤC TRUYỀN THỐNG HIỆN NAY
CỦA NGƯỜI LÔ LÔ HOA Ở HUYỆN MÈO VẠC,
TỈNH HÀ GIANG
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÂN HỌC
Hà Nội - 2019
VIỆN HN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
LÊ ANH ĐỨC
TRANG PHỤC TRUYỀN THỐNG HIỆN NAY
CỦA NGƯỜI LÔ LÔ HOA Ở HUYỆN MÈO VẠC,
TỈNH HÀ GIANG
Chuyên ngành: Nhân học
Mã số: 9 31 03 02
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÂN HỌC
Người hướng dẫn khoa học:
1. TS. Lý Hành Sơn
2. PGS.TS. Phạm Văn Dương
Hà Nội - 2019
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các số liệu được nêu và trích dẫn trong luận án là chính xác và trung
thực. Những kết quả nghiên cứu của luận án chưa từng được ai công
bố trong các công trình khác.
Tác giả luận án
Lê Anh Đức
ii
LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tôi bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đến TS. Lý Hành Sơn và
PGS.TS. Phm Văn Dương đã hướng dẫn, gip đ tận tình cho tôi trong suốt
quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án này.
Tôi xin trân trọng cám ơn Khoa Dân tộc học và Nhân học, Học viện
Khoa học xã hội, các giảng viên trong và ngoài Khoa đã quan tâm, tham gia
đóng góp ý kiến và hỗ trợ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn
thiện luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn đến chính quyền địa phương huyện Mèo
Vc và huyện Đồng Văn tỉnh Hà Giang, huyện Bảo Lc tỉnh Cao Bằng và
người dân Lô Lô nơi đây đã luôn quan tâm, gip đ và to mọi điều kiện cung
cấp tài liệu, thông tin về trang phục truyền thống của người Lô Lô, làm cơ sở
quan trọng cho tôi nghiên cứu và hoàn thành luận án.
Tôi cũng gửi lời cám ơn trân trọng tới cơ quan nơi tôi công tác là Bảo
tàng Dân tộc học Việt Nam đã quan tâm hỗ trợ, to điều kiện tốt nhất cho tôi
trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận án.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cám ơn những người thân trong gia đình,
bn bè và các đồng nghiệp đã luôn quan tâm, cổ vũ, động viên, tiếp thêm nghị
lực cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thiện luận án.
Tác giả luận án
Lê Anh Đức
iii
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
Chương 1. TNG QUAN TNH HNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ THUYẾT
VÀ KHÁI QUÁT VỀ NGƯỜI LÔ LÔ HOA Ở HUYỆN MÈO VẠC........................ 13
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về người Lô Lô ở Việt Nam và về trang phục .... 13
1.2. Cơ sở lý thuyết ........................................................................................................ 23
Chương 2. QUY TRÌNH LÀM RA TRANG PHỤC ................................................. 45
2.1. Nguồn nguyên liệu để sản xuất vải ......................................................................... 45
2.2. Chế biến sợi và dệt vải ............................................................................................ 50
2.3. Trồng chàm, chế biến cao chàm và nhuộm vải, sợi ................................................ 55
2.4. Kỹ thuật cắt may y phục và trang trí ....................................................................... 58
2.5. Kỹ thuật chế tác đồ trang sức .................................................................................. 61
Chương 3. CÁC THÀNH TỐ VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRANG PHỤC ............... 67
3.1. Các thành tố của bộ trang phục truyền thống .......................................................... 67
3.2. Hoa văn, màu sắc trên trang phục truyền thống và ý nghĩa .................................... 87
3.3. So sánh trang phục truyền thống hiện nay của hai nhóm Lô Lô Hoa và Lô Lô
Đen ................................................................................................................................. 95
3.4. Chức năng của trang phục truyền thống ............................................................... 104
Chương 4. GIÁ TRỊ CỦA TRANG PHỤC TRUYỀN THỐNG, SỰ BIẾN ĐI
VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA ................................................................................................ 117
4.1. Giá trị trang phục truyền thống hiện nay của người Lô Lô Hoa ........................... 117
4.2. Sự biến đổi trang phục truyền thống hiện nay ...................................................... 126
4.3. Vấn đề đặt ra và một số kiến nghị góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị trang
phục truyền thống của người Lô Lô ............................................................................. 141
KẾT LUẬN ................................................................................................................. 148
DANH MỤC CC CÔNG TRNH NGHIÊN CỨU Đ CÔNG BỐ CỦA
NGHIÊN CỨU SINH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN...................................... 152
DANH MỤC TI LIỆU THAM KHẢO .................................................................. 153
MỤC LỤC PHỤ LỤC ................................................................................................ 163