BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
HỨA THANH THUỶ
KẾT QUẢ TRIỂN KHAI MÔ HÌNH THÍ ĐIỂM
QUẢN LÝ RỐI LOẠN TỰ KỶ Ở TRẺ EM TẠI CỘNG ĐỒNG
Ở HAI TỈNH HÒA BÌNH VÀ THÁI BÌNH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG
MÃ SỐ CHUYÊN NGÀNH: 9720701
HÀ NỘI, NĂM 2021
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
HỨA THANH THUỶ
KẾT QUẢ TRIỂN KHAI MÔ HÌNH THÍ ĐIỂM
QUẢN LÝ RỐI LOẠN TỰ KỶ Ở TRẺ EM TẠI CỘNG ĐỒNG
Ở HAI TỈNH HÒA BÌNH VÀ THÁI BÌNH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG
MÃ SỐ CHUYÊN NGÀNH: 9720701
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. PGS.TS. Nguyễn Thanh Hương
2. TS. Nguyễn Thị Hương Giang
HÀ NỘI, NĂM 2021
iii
Lời cam đoan
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi và nhóm nghiên cứu thực
hiện tại hai tỉnh Hòa Bình và Thái Bình từ năm 2016 đến năm 2019.
Các số liệu và kết quả trình bày trong luận án là trung thực và chưa được công bố
trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác ngoài các công bố trong khuôn khổ của
đề tài nghiên cứu này.
Nghiên cứu sinh
Hứa Thanh Thủy
iv
LỜI CẢM ƠN
Luận án này được thực hiện gắn kết với nghiên cứu cấp nhà nước “Nghiên
cứu đặc điểm dịch tễ học, phương pháp chẩn đoán và can thiệp sớm rối loạn tự kỷ
ở trẻ em tại cộng đồng” do trường Đại học Y tế công cộng làm chủ trì. Trong quá
trình thực hiện và hoàn thành luận án này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, hỗ trợ tận
tình cũng như sự quan tâm động viên từ nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu, Phòng Quản lý Đào tạo Sau đại
học, GS.TS. Bùi Thị Thu Hà – chủ nhiệm đề tài cấp Nhà nước và các thầy cô giáo
trường Đại học Y tế công cộng đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình học
tập và làm việc tại Trường.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới PGS.TS. Nguyễn Thanh
Hương và TS. Nguyễn Thị Hương Giang. – những người thầy tâm huyết đã tận tình
hướng dẫn, động viên khích lệ, dành nhiều thời gian trao đổi và định hướng cho tôi
trong suốt quá trình thực hiện luận án.
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới toàn bộ thành viên trong nhóm nghiên
cứu đã triển khai việc thu thập số liệu, tiến hành can thiệp tại thực địa; đặc biệt là
ThS. Nguyễn Thái Quỳnh Chi đã chia sẻ kinh nghiệm và có nhiều ý kiến đóng góp
quý báu cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài.
Luận án này sẽ không thể hoàn thành nếu thiếu đi sự hỗ trợ, hợp tác và tham
gia của các đơn vị, cá nhân như: Sở Y tế, Ủy ban nhân dân tỉnh/huyện/xã, cán bộ y
tế, giáo viên mầm non, người chăm sóc trẻ tại hai tỉnh Hòa Bình và Thái Bình; cán
bộ y tế tại Bệnh viện Nhi trung ương cùng nhiều chuyên gia y tế… Tôi thực sự trân
trọng và biết ơn những đóng góp quý báu này.
Cuối cùng, tôi xin gửi tấm lòng ân tình tới Gia đình thân yêu của tôi: bố mẹ,
anh chị, chồng và các con tôi – nguồn động viên vô cùng lớn lao và bền bỉ trong
suốt quá trình tôi học tập và hoàn thành luận án.
Trân trọng!
Nghiên cứu sinh
Hứa Thanh Thủy
v
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT................................................................................... x
DANH MỤC CÁC HÌNH ....................................................................................... xi
DANH MỤC CÁC BẢNG ..................................................................................... xii
ĐẶT VẤN ĐỀ ........................................................................................................... 1
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .................................................................................... 3
Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ..................................................................... 4
1.1. Rối loạn tự kỷ .................................................................................................... 4
1.1.1. Khái niệm ...................................................................................................... 4
1.1.2. Nguyên nhân và một số yếu tố nguy cơ ........................................................ 4
1.1.3. Những dấu hiệu nghi ngờ và chẩn đoán trẻ mắc rối loạn tự kỷ .................... 5
1.1.4. Tỷ lệ trẻ mắc rối loạn tự kỷ trên thế giới và Việt Nam ................................. 6
1.2. Quản lý rối loạn tự kỷ ở trẻ em tại cộng đồng ................................................ 7
1.2.1. Một số thuật ngữ liên quan ............................................................................ 7
1.2.2. Sự cần thiết của quản lý rối loạn tự kỷ ở trẻ em ........................................... 8
1.2.3. Khuyến cáo của các tổ chức quốc tế về quản lý rối loạn tự kỷ ở trẻ em ....... 9
1.2.4. Một số mô hình quản lý rối loạn tự kỷ ở trẻ em trên thế giới ..................... 12
1.2.5. Các thành tố quan trọng của mô hình quản lý rối loạn tự kỷ ở trẻ em ........ 17
1.2.6. Quản lý rối loạn tự kỷ ở trẻ em tại Việt Nam .............................................. 19
1.3. Kiến thức, thái độ, thực hành của NCST, GVMN và NVYT về rối loạn tự
kỷ ở trẻ em .............................................................................................................. 19
1.3.1. Một số thang đo đánh giá kiến thức cơ bản, thái độ và thực hành cơ bản về
rối loạn tự kỷ ở trẻ em ........................................................................................... 24
1.3.2. Kiến thức, thái độ, thực hành của người chăm sóc trẻ, giáo viên và nhân
viên y tế về rối loạn tự kỷ ở trẻ em trên thế giới ................................................... 26
1.3.3. Kiến thức, thái độ, thực hành của người chăm sóc trẻ, giáo viên và cán bộ y
tế về rối loạn tự kỷ tại Việt Nam ........................................................................... 34
1.4. Đánh giá kết quả triển khai quản lý rối loạn tự kỷ ở trẻ em tại cộng đồng
.................................................................................................................................. 36
