BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
VŨ THỊ TRÀ MI
ẨN DỤ Ý NIỆM VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH VÀ
TÌNH YÊU LỨA ĐÔI TRONG CA DAO NGƯỜI VIỆT
LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ
ĐẮK LẮK, NĂM 2026
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
VŨ THỊ TRÀ MI
ẨN DỤ Ý NIỆM VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH VÀ
TÌNH YÊU LỨA ĐÔI TRONG CA DAO NGƯỜI VIỆT
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Ngôn ngữ học
Mã số : 8229020
Người hướng dẫn khoa học: TS. Vũ Hoàng Cúc
ĐẮK LẮK, NĂM 2026
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề án này là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân
tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Vũ Hoàng Cúc.
Kết quả và số liệu của công trình nghiên cứu là trung thực, chưa từng công
bố dưới bất cứ hình thức nào.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về các số liệu công bố trong đề án.
Đắk Lắk, ngày … tháng ..... năm 2026
Tác giả
Vũ Thị Trà Mi
ii
LỜI CẢM ƠN
Đề án này được thực hiện tại Trường Đại học Tây Nguyên, dưới sự hướng
dẫn, giúp đỡ tận tình của các cấp lãnh đạo, các đơn vị chuyên môn và cá nhân có
liên quan. Nhân dịp hoàn thành đề án, tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn tới
quý Thầy, Cô thuộc Bộ môn Ngôn ngữ, Bộ môn Văn học Khoa Ngữ văn, cùng
Phòng Đào tạo Trường Đại học Tây Nguyên đã tận tình giảng dạy, hỗ trợ chuyên
môn và đóng góp nhiều ý kiến quý báu trong suốt quá trình tôi thực hiện đề tài
nghiên cứu.
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới giảng viên hướng dẫn khoa học
của tôi là TS. Vũ Hoàng Cúc người đã dành nhiều thời gian, tâm huyết hướng dẫn
tôi trong suốt quá trình xây dựng và hoàn thiện đề án. Những định hướng khoa
học, góp ý chuyên môn kịp thời và sự động viên chân thành của Cô đã giúp tôi
từng bước vượt qua khó khăn và hoàn thiện công trình này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, các khoa, phòng ban chức năng
của Trường Đại học Tây Nguyên, cùng tập thể lớp Cao học Ngôn ngữ học khóa
2023- 2025 đã tạo điều kiện thuận lợi và môi trường học tập nghiêm túc để tôi có
thể tập trung nghiên cứu và hoàn thành đề án đúng tiến độ.
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp đã luôn quan tâm, chia
sẻ, động viên và hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Sự đồng hành và
khích lệ của mọi người chính là nguồn động lực quan trọng giúp tôi hoàn thành
đè án này.
Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, những người luôn
là điểm tựa tinh thần vững chắc, đồng thời là nguồn động viên to lớn giúp tôi kiên
trì theo đuổi và hoàn thành đề án.
Đắk Lắk, ngày … tháng ..... năm 2026
Tác giả
Vũ Thị Trà Mi
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................................................ ii
MỤC LỤC .............................................................................................................................................. ii
DANH MỤC KÍ HIỆU VIẾT TẮT ....................................................................................................... v
DANH MỤC BẢNG BIỂU ................................................................................................................... vi
DANH MỤC SƠ ĐỒ ........................................................................................................................... vii
MỞ ĐẦU ................................................................................................................................................. 1
1. Lí do chọn đề án ...................................................................................................................................1
2. Lịch sử nghiên cứu ...............................................................................................................................2
3. Mục tiêu nghiên cứu .............................................................................................................................9
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................................................9
5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................................................9
6. Đóng góp của đề án ............................................................................................................................10
7. Cấu trúc của đề án ..............................................................................................................................10
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN ......................................................................................................... 11
1.1. Ẩn dụ ý niệm và những vấn đề quan yếu ........................................................................................11
1.1.1. Những vấn đề lý thuyết liên quan đến ẩn dụ ý niệm ....................................................................11
1.1.2. Ẩn dụ ý niệm ................................................................................................................................15
1.2. Khái quát ca dao ..............................................................................................................................27
1.2.1. Khái niệm ca dao ..........................................................................................................................27
1.2.2. Đặc điểm nội dung, hình thức ca dao ...........................................................................................28
Tiểu kết chương 1...................................................................................................................................34
CHƯƠNG 2: ẨN DỤ Ý NIỆM TÌNH CẢM GIA ĐÌNH TRONG CA DAO NGƯỜI VIỆT ........ 36
2.1. Các ẩn dụ ý niệm về tình cảm vợ chồng .........................................................................................36
2.1.1. Ẩn dụ ý niệm TÌNH CẢM VỢ CHỒNG LÀ SỰ ĐỒNG HÀNH ................................................36
2.1.2. Ẩn dụ ý niệm TÌNH CẢM VỢ CHỒNG LÀ SỰ GẮN KẾT ......................................................41
2.1.3. Ẩn dụ ý niệm TÌNH CẢM VỢ CHỒNG LÀ SỰ NHẪN NHỊN .................................................45
2.1.4. Ẩn dụ ý niệm TÌNH CẢM VỢ CHỒNG LÀ SỰ CHUNG THUỶ ..............................................48
2.2. Các ẩn dụ ý niệm về tình cảm cha mẹ và con cái ............................................................................51
2.2.1. Ẩn dụ ý niệm tình cảm cha mẹ dành cho con cái .........................................................................52
2.2.1.1. Ẩn dụ ý niệm TÌNH CẢM CHA MẸ LÀ SỰ HI SINH ............................................................52
2.2.1.2. Ẩn dụ ý niệm TÌNH CẢM CHA MẸ LÀ SỰ YÊU THƯƠNG ................................................55
2.2.2. Ẩn dụ ý niệm tình cảm con cái dành cho cha mẹ .........................................................................58
2.2.2.1. Ẩn dụ ý niệm TÌNH CẢM CON CÁI LÀ SỰ BIẾT ƠN ..........................................................58
