
HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
---------------------------------------
TRƯƠNG KHÁNH TÙNG
NGHIÊN CỨU CÁC GIẢI PHÁP CHỐNG NHIỄU CHO MÁY
THU ĐỊNH VỊ VỆ TINH
CHUYÊN NGÀNH : KỸ THUẬT VIỄN THÔNG
MÃ SỐ: 8.52.02.08
LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT
(Theo định hướng ứng dụng)
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. NGUYỄN TIẾN BAN
HÀ NỘI-2021

i
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ, CHỮ VIẾT TẮT ................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................. vi
DANH MỤC CÁC HÌNH ............................................................................. vii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ............................................................................. 1
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu ............................................................... 2
3. Mục đích nghiên cứu ................................................................................. 3
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................................. 3
5. Phương pháp nghiên cứu ........................................................................... 3
6. Bố cục luận văn ......................................................................................... 3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG ĐỊNH VỊ VỆ TINH ............. 4
1.1. Giới thiệu ................................................................................................ 4
1.2. Nguyên lý hoạt động của hệ thống định vị vệ tinh ................................. 6
1.3. Cấu trúc hệ thống định vị vệ tinh ........................................................... 9
1.4. Các hệ thống định vị vệ tinh hiện nay .................................................. 10
1.4.1. Hệ thống GPS ................................................................................. 10
1.4.2. Hệ thống GLONASS ...................................................................... 11
1.4.3. Hệ thống Galileo ............................................................................ 12
1.4.4. Hệ thống Beidou ............................................................................. 12
1.4.5. Hệ thống định vị vệ tinh khu vực ................................................... 13
1.4.6. Các hệ thống định vị vệ tinh mở rộng ............................................ 14

ii
1.5. Tín hiệu hệ thống định vị vệ tinh .......................................................... 15
1.5.1. Cấu trúc tín hiệu GPS ..................................................................... 16
1.5.2. Cấu trúc tín hiệu GLONASS .......................................................... 18
1.6. Ứng dụng của hệ thống định vị vệ tinh ................................................ 19
1.7. Kết luận chương .................................................................................... 20
CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỄU TỚI CHẤT LƯỢNG
TÍN HIỆU CỦA HỆ THỐNG ĐỊNH VỊ VỆ TINH ........................................... 22
2.1. Các dạng nhiễu, nguồn gây nhiễu trong hệ thống định vị vệ tinh ........ 22
2.1.1. Hiệu ứng đa đường ......................................................................... 23
2.1.2. Nhiễu khí quyển ............................................................................. 23
2.1.3. Can nhiễu ........................................................................................ 24
2.1.4. Tín hiệu giả mạo ............................................................................. 24
2.1.5. Sai số vệ tinh .................................................................................. 24
2.1.6. Tấn công mạng ............................................................................... 25
2.2. Kiến trúc máy thu định vị vệ tinh ......................................................... 25
2.2.1. Biến đổi và lấy mẫu tín hiệu .......................................................... 25
2.2.2. Thu nhận ......................................................................................... 26
2.2.3. Theo dõi và giải điều chế dữ liệu ................................................... 27
2.2.4. Tính toán định vị ............................................................................ 29
2.3. Ảnh hưởng của nhiễu tới máy thu định vị vệ tinh ................................ 29
2.4. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng chống nhiễu ...................................... 30
2.5. Mô hình nhiễu và chuẩn hóa các tín hiệu và nhiễu .............................. 30

iii
2.5.1. Mô hình nhiễu ................................................................................ 31
2.5.2. Chuẩn hóa các tín hiệu và nhiễu .................................................... 31
2.6. Mô hình hoá tín hiệu ăng-ten mảng trong máy thu GNSS ................... 34
2.6.1. Mô hình chung của tín hiệu nhận được trong máy thu GNSS ....... 35
2.6.2. Can nhiễu ........................................................................................ 40
2.6.3. Hiệu ứng đa đường ......................................................................... 40
2.6.4. Tạp âm ............................................................................................ 41
2.7. Kết luận chương .................................................................................... 41
CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP CHỐNG NHIỄU HIỆU QUẢ CHO MÁY
THU ĐỊNH VỊ VỆ TINH ............................................................................. 43
3.1. Các giải pháp chống nhiễu hiệu quả cho máy thu định vị vệ tinh ........ 43
3.1.1. Kỹ thuật xử lý tín hiệu trên ăng-ten mảng ..................................... 45
3.1.2. Các kỹ thuật dựa trên xử lý tín hiệu số và giao diện người dùng .. 49
3.1.3. Kỹ thuật xử lý tín hiệu trên bộ tương quan / theo dõi và khối định vị
PVT........................................................................................................... 50
3.2. Kỹ thuật sử dụng ăng-ten mảng cho máy thu GNSS............................ 51
3.2.1. Giải pháp được đề xuất để đồng bộ hóa các phần tử riêng biệt của
ăng-ten mảng ............................................................................................ 52
3.2.2. Đề xuất một ăng-ten mảng chi phí thấp ......................................... 59
3.2.3. Kết quả mô phỏng giao diện người dùng ăng-ten mảng đề xuất ... 60
3.3. Kết luận chương .................................................................................... 62
KẾT LUẬN .................................................................................................... 63
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 64

iv
DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt
Tiếng Anh
Tiếng Việt
a
Vector
Vectơ
Re(.)
Real
Phần thực
Im (.)
Imaginary
Phần ảo
exp
Exponential function
Hàm mũ
ADC
Analog-to-Digital Converter
Chuyển đổi tương tự sang số
Beidou
Hệ thống định vị vệ tinh của
Trung Quốc
C/A
Coarse/Acquisition Code
Mã bám/thô
CDMA
Code Division Multiple Access
Đa truy nhập phân chia theo mã
DLL
Delay Lock Loop
Vòng khoá trễ
FDMA
Frequency Division Multiple
Access
Đa truy nhập phân chia theo tần số
GAGAN
GPS and GEO Augmented
Navigation System
Hệ thống định vị mở rộng GPS và
GEO
GALILEO
Hệ thống định vệ tinh của liên
minh Châu Âu
GEO
Geosynchronous Earth Orbit
Quỹ đạo địa tĩnh
GLONASS
Globalnaya Navigatsionnaya
Sputnikovaya Sistema
Hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu
của Liên bang Nga
GNSS
Global Navigation Satellite System
Hệ thống vệ tinh dẫn đường toàn
cầu
GPS
Global Positioning System
Hệ thống định vị toàn cầu
IGSO
Inclined Geosynchronous Orbit
Quỹ đạo đồng bộ trái đất nghiêng
IRNS
Indian Regional Navigational
Satellite System
Hệ thống định vị vệ tinh khu vực
Ấn Độ
J/S
Jammer to Signal
Tỷ số tạp âm trên tín hiệu

