MÓN NGON
VIỆT NAM
Được đề cử kỷ lục Châu Á
(Sưu tầm trên Internet)
11/24/15 Nguy n Minh Trí t ng con ễ ặ
gái Y n Linhế1
Phở
•Phở là m t món ăn truy n th ng c a Vi t Nam, cũng có th ộ ề ố ủ ệ ể
xem là m t trong nh ng món ăn đc tr ng nh t cho m th c ộ ữ ặ ư ấ ẩ ự
Vi t Nam. ệ
•Thành ph n chính c a ph là bánh ph và n c dùng (hay ầ ủ ở ở ướ
n c lèo theo cách g i mi n Nam) cùng v i th t bò ho c gà ướ ọ ề ớ ị ặ
c t lát m ng. Ngoài ra còn kèm theo các gia v nh : t ng, ắ ỏ ị ư ươ
tiêu, chanh, n c m m, t,... Nh ng gia v này đc thêm ướ ắ ớ ữ ị ượ
vào tùy theo kh u v c a t ng ng i dùng. Ph thông ẩ ị ủ ừ ườ ở
th ng dùng làm món ăn đi m tâm, ho c ăn t i. các t nh ườ ể ặ ố Ở ỉ
phía Nam Vi t Nam, ph đc bày bi n v i nh ng thành ệ ở ượ ệ ớ ữ
ph n ph g i là rau th m nh hành, giá và nh ng lá cây rau ầ ụ ọ ơ ư ữ
mùi, rau húng, trong đó ngò gai là lo i lá đc tr ng c a ph . ạ ặ ư ủ ở
Ph th ng là ph bò, nh ng cũng có ph gà, ph heo, ph ở ườ ở ư ở ở ở
tôm,...
•N c dùng nói chung đc làm b ng vi c h m x ng bò, ướ ượ ằ ệ ầ ươ
th t dùng cho món ph là th t bò ho c gà và gia v bao g m ị ở ị ặ ị ồ
qu , h i, g ng, th o qu , đinh h ng, h t mùi,... ế ồ ừ ả ả ươ ạ
•"Bánh ph ", theo truy n th ng, đc làm t b t g o, tráng ở ề ố ượ ừ ộ ạ
thành t m m ng r i c t thành s i. ấ ỏ ồ ắ ợ
•Ph luôn ph i ăn nóng m i ngon, tuy nhiên, đ có đc ở ả ớ ể ượ
nh ng bát ph ngon còn tùy thu c vào kinh nghi m và bí ữ ở ộ ệ
quy t truy n th ng c a ngh n u ph .ế ề ố ủ ề ấ ở
11/24/15 Nguy n Minh Trí t ng con ễ ặ
gái Y n Linhế2
Bún chả
•Bún chả là món ăn Hà N i, m t ph ng di n nào đó khá t ng t món ộ ở ộ ươ ệ ươ ự
bún th t n ng Hu . Bún ch th ng có có cùng m t lúc hai lo i ch : Ch ị ướ ế ả ườ ộ ạ ả ả
viên và ch mi ng. Ch viên đc làm t th t n c vai l n băm th t nhuy n ả ế ả ượ ừ ị ạ ợ ậ ễ
n n viên, p tr n v i mu i, tiêu, n c m m trên 35 đ đm, đng, hành ặ ướ ộ ớ ố ướ ắ ộ ạ ườ
khô băm th t nhuy n, d u th c v t ho c m n c. Th t sau khi p đc ậ ễ ầ ự ậ ặ ỡ ướ ị ướ ượ
x p vào xiên ho c v , n ng trên than c i. Khi th t chín th m và ng y mùi, ế ặ ỉ ướ ủ ị ơ ậ
cho vào bát n c m m pha loãng có đy đ gia v ng t, chua, cay, cùng v i ướ ắ ầ ủ ị ọ ớ
su hào (ho c đu đ xanh), cà r t tr n d m. Có th v a ăn v a húp đc, ăn ặ ủ ố ộ ấ ể ừ ừ ượ
cùng v i bún và rau s ng (g m rau xà lách, rau th m, húng Láng, kinh gi i, ớ ố ồ ơ ớ
tía tô, rau giá). Ngày nay, bún trong bún ch là bún r i. Nh ng bún con (t ng ả ố ư ừ
v t bún nh cu n ch t, v a m t l n g p) m i là nguyên li u truy n th ng. ắ ỏ ộ ặ ừ ộ ầ ắ ớ ệ ề ố
•Khi ăn, ng i ta th ng d m b m t ph n ch trong chén n c m m, cho ườ ườ ầ ể ộ ầ ả ướ ắ
nên chén n c m m s l n m và ít th t v n. Món ăn đc ăn t ng mi ng ướ ắ ẽ ề ỡ ị ụ ượ ừ ế
nh b ng cách cho m t l n bún nh vào chén bún, vài nhánh rau, chan n c ỏ ằ ộ ọ ỏ ướ
m m có đ chua và th t v n vào, thêm mi ng th t n ng, mi ng ch còn ắ ồ ị ụ ế ị ướ ế ả
l i... Chính vì v y mà n c m m khi chan vào bún có m t h ng v riêng ạ ậ ướ ắ ộ ươ ị
mà không món bún th t n ng nào khác có đc. ị ướ ượ
•V i cách ăn t ng mi ng nh này cho nên khi c t th t và làm ch ng i ta ớ ừ ế ỏ ắ ị ả ườ
c t và vo th t sao cho v a đ ăn trong m t mi ng ch không làm mi ng th t ắ ị ừ ủ ộ ế ứ ế ị
quá l n. Xin l u ý cho m t chi ti t n a là ng i ta hay n ng qua cho th t ớ ư ộ ế ữ ườ ướ ị
v a chín thôi, r i khi b t đu ra món ăn, th t s đc n ng nhanh l i cho ừ ồ ắ ầ ị ẽ ượ ướ ạ
v a nóng, đ khi trút ph n th t còn đang nóng h i vào m i chén n c m m, ừ ể ầ ị ổ ỗ ướ ắ
mùi th m c a th t n c s b c lên, quy n v i mùi n c m m chua ng t ơ ủ ị ướ ẽ ố ệ ớ ướ ắ ọ
làm cho món ăn có h ng v r t đc tr ng. ươ ị ấ ặ ư
11/24/15 Nguy n Minh Trí t ng con ễ ặ
gái Y n Linhế3
Chả cá Lã Vọng
•Ch cá Lã V ngả ọ là tên c a m t đc s n Hà N i. Đây là món cá t m ủ ộ ặ ả ộ ẩ
p, n ng trên than r i rán l i trong ch o m , do gia đình h Đoàn ướ ướ ồ ạ ả ỡ ọ
t i s nhà 14 ph Ch Cá (tr c đây là ph Hàng S n) trong khu ạ ố ố ả ướ ố ơ
ph c gi bí quy t kinh doanh và đt tên cho nó nh trên.ố ổ ữ ế ặ ư
•Cá làm ch th ng là cá lăng t i, lo i cá ít x ng, ng t th t và ả ườ ươ ạ ươ ọ ị
th m. Không có cá lăng thì có th dùng đn cá nheo, cá qu , nh ng ơ ể ế ả ư
không ngon b ng cá lăng. Th t cá đc l c theo ki u l ng t hai bên ằ ị ượ ọ ể ạ ừ
s n, thái m ng, p v i n c ri ng, ngh , m , h t tiêu, n c ườ ỏ ướ ớ ướ ề ệ ẻ ạ ướ
m m theo m t ph ng cách bí truy n đc bi t ít nh t 2 gi đng ắ ộ ươ ề ặ ệ ấ ờ ồ
h , r i k p vào c p tre (ho c v n ng ch có qu t m t l p m cho ồ ồ ẹ ặ ặ ỉ ướ ả ế ộ ớ ỡ
đ dính). Chu n b ăn, ng i ta m i mang nh ng k p ch n ng đã ỡ ẩ ị ườ ớ ữ ẹ ả ướ
chín trút vào ch o m - lo i m chó sôi đt trên b p than hoa đt ả ỡ ạ ỡ ặ ế ặ
trên bàn ăn, cùng v i rau thì là và hành hoa c t khúc.ớ ắ
•Ch ph i ăn nóng. Khi ăn, g p t ng mi ng cá ra bát, r i n c m ả ả ắ ừ ế ướ ướ ỡ
đang sôi lên trên, ăn kèm v i bánh đa n ng hay bún r i, l c rang, ớ ướ ố ạ
rau mùi, húng Láng, thì là, hành c t i ch nh ch m v i m m tôm ủ ươ ẻ ỏ ấ ớ ắ
đc pha ch b ng cách v t chanh t i, thêm t, đánh s i lên r i ượ ế ằ ắ ươ ớ ủ ồ
thêm chút tinh d u cà cu ng, thêm vài gi t r u tr ng, m t ít n c ầ ố ọ ượ ắ ộ ướ
m và đng) ỡ ườ
•Có hai cách ăn ph bi n: Cho cá đã n ng vào ch o m , b hành và ổ ế ướ ả ỡ ỏ
rau thì là vào. Khi rau chín tái thì g p ra ăn v i bún, rau th m, đu ắ ớ ơ ậ
ph ng rang và m m tôm đã pha ch theo cách cho m t ít bún vào bát, ộ ắ ế ộ
cho rau và m t vài mi ng ch cá lên trên, r c ít l c rang, r i chút ộ ế ả ắ ạ ướ
m m tôm r i tr n ăn. Khi ăn mùi m m tôm quy n v i v ng t c a ắ ồ ộ ắ ệ ớ ị ọ ủ
cá, mùi rau và v bùi c a l c rang. Do có nhi u m nên khi ăn ph i ị ủ ạ ề ỡ ả
kèm theo cu ng hành t i ch nh ngâm qua d m pha loãng.ố ươ ẻ ỏ ấ
11/24/15 Nguy n Minh Trí t ng con ễ ặ
gái Y n Linhế4
Bún Thang Hà Nội
•Bún thang là m t đc s n m th c c a ng i Hà N i. Ch thang ộ ặ ả ẩ ự ủ ườ ộ ữ ở
đây là canh, nghĩa là bún chan t m t th n c canh đc bi t b i vì ừ ộ ứ ướ ặ ệ ở
n i n c dùng là linh h n c a món bún thang. ồ ướ ồ ủ
•Làm bún thang là m t quá trình c u k , t ph n chu n b đn n u. ộ ầ ỳ ừ ầ ẩ ị ế ấ
c tính ph i c n đn 20 nguyên li u m i đ đ làm bún thang.Ướ ả ầ ế ệ ớ ủ ể
•Bún thang ngon quan tr ng nh t ph i n c dùng. Đây cũng chính là ọ ấ ả ở ướ
nguyên nhân khi n bún thang không đc ph bi n nh các món bún ế ượ ổ ế ư
khác. Nó đc ninh th t k b ng x ng gà, x ng l n và tôm he khô. ượ ậ ỹ ằ ươ ươ ợ
Trong khi ninh ph i trông ch ng đ v t h t b t cho n c th t trong. ả ừ ể ớ ế ọ ướ ậ
•M t bát bún thang g m bún r i tr ng tinh v i tr ng tráng th t m ng, ộ ồ ố ắ ớ ứ ậ ỏ
thái ch t . Th t gà có l n tr ng, đùi nâu, da vàng óng, xé nh . Giò ỉ ơ ị ườ ắ ỏ
l a thái ch , đt m t góc kèm theo m t chút c c i khô đã ngâm k ụ ỉ ặ ở ộ ộ ủ ả ỹ
và t m n c m m, d m cho v a ăn. Trên cùng là rau răm, rau mùi, ẩ ướ ắ ấ ừ
hành hoa, hành c . Và có l không nên thi u m t chút xíu m m tôm ủ ẽ ế ộ ắ
cho đm đà.ậ
•Thêm m t l u ý khi th ng th c món bún này là cà cu ng. Ch c n 1, ộ ư ưở ứ ố ỉ ầ
2 gi t cà cu ng, bát bún thang tr nên ngây ng t, quy n rũ ng i ăn ọ ố ở ấ ế ườ
đn t ng gi t cu i cùng.ế ừ ọ ố
•Bún thang khác h n v i các lo i bún, ph khác là không nên dùng ẳ ớ ạ ở
chung v i rau s ng. Rau s ng d làm cho bát bún chóng ngu i nên ớ ố ố ễ ộ
cũng d m t đi mùi v b c lên t bát bún nghi ngút khói. V b ngoài ễ ấ ị ố ừ ẻ ề
b t m t c a tô bún có đc b i n n tr ng c a bún, s c vàng c a ắ ắ ủ ượ ở ề ắ ủ ắ ủ
tr ng, nhân gà và giò, đc tôn lên b i màu rau xanh bi c. ứ ượ ở ế
11/24/15 Nguy n Minh Trí t ng con ễ ặ
gái Y n Linhế5