1
Mt S Bnh Gia Súc, Gia Cm
Mc Lc
I- Bnh Gia cm:
3.Bnh thương hàn gà.
16. Bnh cúm gà
34. Bnh ñu gà
41. Bnh dch t gà (NEWCASTLE)
47. Bnh dch t vt
60. Bnh Gumboro
66. Bnh hô hp mãn tính
97. Bnh nm phi gia cm
100. Bnh Marek
139. Bnh viêm ph qun truyn nhim
143. Bnh viêm thanh khí qun truyn nhim
II- Bnh Gia cm:
8.Bnh bò ñiên
11.Bnh cúm heo
19. Bnh di (Rabies)
23. Bnh ñu heo ( Variola suilla Swine pox )
2
27. Bnh du son (Erysipepelas suum)
49. Bnh dch t heo ( Hog Cholera - Classical Swine Fever - Swine
Pest)
71. Bnh t huyt trùng trâu bò (Pasteurellosis bovium)
79. Bnh lao
85. Bnh l mm long móng
92. Bnh nhit thán (Anthrax)
105. Bnh phó thương hàn heo (Salmonellosis of swine Swine typhoid -
Swine Entoritis Swine paratyphoid)
111. Bnh ri lon sinh sn do Parvovirus (Porcine Parvovirus
Infection)
116. Bnh sy thai truyn nhim bò (Bovine brucellosis)
121. Bnh tiêu chy heo con do E.coli
124. Bnh t huyt trùng heo
130. Bnh un ván (Tetanus)
133. Bnh viêm phi ña phương heo ( suyn heo ) Swine Enzootic
Pneumonia (SEP)
147. Bnh viêm mũi - khí qun truyn nhim bò (Infectious Bovine
Rhinotracheitis – IBR)
150. Bnh xon khun (Leptospirosis)
3
Bnh thương hàn gà
(Typhus avium - Avian Salmonellosis)
ðây là bnh truyn nhim gà do vi khun Salmonella gallinarum pullotum gây ra.
Bnh thưng xy ra th cp tính gà con và th mãn tính gà ln.
ðc ñim ca bnh là viêm, hoi t niêm mc ñưng tiêu hóa và các cơ quan ph tng.
1. LCH S VÀ ðA DƯ BNH LÝ
Lch s
Ln ñu tiên Anh, Klein ñã ghi nhn nhng trn dch ln xy ra gà.
1900, Rettger (M) phân lp và ñnh type mm bnh.
Lúc ñu ngưi ta chia bnh thành 2 bnh:
- Bnh thương hàn gà ln (Typhus avium)
- Bnh l gà con (Pullorosis avium)
Ngày nay ngưi ta chng minh mm bnh bch l và bnh thương hàn có nhng ñc
ñim hình thái tính cht gây bnh, tính cht nuôi cy rt ging nhau nên ñưc x p chung
m!t loài Salmonella và g"i tên chung là thương hàn gà.
ða dư bnh lý
Bnh thương hàn gà có tt c các nưc trên th gii. Bnh gây thit hi ñáng k trên gà
nuôi tp trung.
# Vit Nam b$ng nhng kim tra huy t thanh h"c cho thy các ñàn gà ñu nhim bnh
nhng mc ñ! khác nhau.
2. TRUY%N NHI&M H'C
Mm bnh
Bnh do vi khun Salmonella gallinarum và Salmonella pullorum, g"i chung là
Salmonella gallinarum pullorum.
Tr(c khun nh), Gram âm, có nhng ñc ñim chung ca vi khun h" salmonella nhưng
chúng không có lông nên không di ñ!ng.
Trong t( nhiên vi khun có sc ñ kháng cao, trong phân vi khun có th sng 3 tháng,
trong ñt, nn chu*ng vi khun sng 2 năm nhưng vi khun li có sc ñ kháng kém vi
nhit ñ! và cht sát trùng: # 55oC vi khun b tiêu dit sau 20 phút.
Các cht sát trùng thông thưng như sud, acid phenic, formol tiêu dit căn bnh nhanh
chóng.
Loài vt cm th
Gà, gà tây, ng,ng, ngan, các loài chim hoang ñu có th m-c.
4
Trong phòng thí nghim ngưi ta dùng th) ñ tiêm truyn.
Cách lây lan
- Lây tr(c ti p:
Gà m. m-c bnh truyn căn bnh cho trng, gà trng m-c bnh làm trng th/ tinh b
nhim bnh.
Gà trng m-c bnh làm lây bnh cho gà mái qua giao phi.
- Lây gián ti p: qua ñưng tiêu hóa.
Cơ ch sinh bnh
Sau khi xâm nhp vào cơ th vi khun gây nhim trùng huy t làm cho lách sưng, viêm
ru!t và xut huy t, m!t s gà b ch t trong giai ñon này (gà con).
M!t s gà còn li tr nên mang trùng hoc có th lành triu chng nhưng trong ph tng
có bnh tích viêm mãn tính, bài xut mm bnh ra ngoài theo phân và truyn căn bnh
cho bào thai, bnh có th chuyn thành cp tính n u vì nguyên nhân nào ñó làm sc ñ
kháng ca cơ th gim sút như lnh ñ!t ng!t, mt do vn chuyn, thay ñ0i thc ăn ñ!t
ng!t….Trong trưng hp này bu*ng trng hoc dch hoàn, gan, lách gà bnh viêm hoi
t nng. Niêm mc và m!t s ph tng có th b xut huy t.
3. TRIU CH1NG
Thi gian nung bnh t2 vài ngày ñ n vài tun.
Th cp tính
M!t s ln trng gà mang trùng ñ n ngày n, gà con không làm v3 ñưc v) trng ñ
chui ra nên b ch t ngt.
Trng nhim bnh có th b ch t phôi, thai ch t trưc khi n, s còn li n ra m y u và
phát bnh ngay sau ñó.
Gà bnh m y u, tr"ng lưng thp, b/ng tr xung do lòng ñ) không tiêu nhưng n u
bnh nng kéo dài 1 ¸ 2 tun, trong trưng hp này con vt suy y u trm tr"ng, viêm ru!t
nng th khó dn r*i ch t.
Th mãm tính.
Gà gy y u, rũ, xù lông.
Niêm mc và mào, y m nht nht do thi u máu, b/ng tích nưc trương to, tiêu chy,
phân có màu tr-ng b t hu môn.
Gà mái gim ñ5, v) trng xù xì, lòng ñ) có máu.
# gà ln ñôi khi bnh cũng xy ra th cp tính (nhim trùng huy t), gà ñ!t nhiên rũ
b) ăn, tiêu chy nng và có th ch t ñ!t ng!t do viêm các ph tng trong cơ th.
5
Hình 1.31.: Lông xung quanh hu môn b bn do tiêu chy kéo dài
4. BNH TÍCH
gà con
Gà con ch t lòng ñ) v6n chưa tiêu, có màu vàng xám, hôi thi, ñây là bnh tích ñc
trưng ca bnh.
Hình 1.32: Các thương tn ñm trng trên gan ñưc phát hin gà cht.