ChiÕn l−îc c¶i tiÕn c«ng t¸c khuyÕn n«ng
vµ ¸p dông kü thuËt n«ng nghiÖp
T.W.G.Graham, J.D.Bertram, B.M.Burns
Giíi thiÖu
Ho¹t ®éng khuyÕn n«ng cung cÊp th«ng tin vµ
kü thuËt cho ng−êi s¶n xuÊt b»ng viÖc b¾c cÇu
nèi kiÕn thøc hai chiÒu gi÷a c¸c nhµ nghiªn
cøu vµ n«ng d©n. KhuyÕn n«ng ®−îc ®Þnh
nghÜa ë ®©y nh− lµ viÖc sö dông c¸c qu¸ tr×nh
giao tiÕp ®Ó nhËn biÕt vµ hç trî nh÷ng thay ®æi
trong c¸c ngµnh s¶n xuÊt n«ng nghiÖp (Wythes
et al. 1990). Do ®ã cÇn cã mét kÕ ho¹ch truyÒn
th«ng cho c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng theo c¸c
môc tiªu - t¹o ra sù nhËn thøc th«ng qua truyÒn
t¶i c¸c th«ng tin, cho phÐp th¶o luËn vµ ®èi
tho¹i vÒ kü thuËt thÝch hîp vµ khuyÕn khÝch
häc tËp nh− lµ mét c¬ së cho viÖc thay ®æi c¸c
ho¹t ®éng qu¶n lý (Graham 1999). Mét vÝ dô
vÒ c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng nh»m ®¹t ®−îc
c¸c môc ®Ých trªn ®−îc ®−a ra ë B¶ng 1.
B¶ng 1. Môc tiªu truyÒn th«ng vµ c¸c ho¹t ®éng
khuyÕn n«ng
Môc tiªu truyÒn
th«ng
Ho¹t ®éng khuyÕn n«ng
1. T¹o nªn nhËn thøc §iÒu tra, Ên phÈm, tê r¬i
kü thuËt, Video, ph−¬ng
tiÖn truyÒn th«ng (TV,
Radio, b¸o, vv)
2. Gióp th¶o luËn vµ
trao ®æi1Lµm viÖc t¹i hiÖn tr−êng,
tham quan, héi th¶o, häp
nhãm, tr×nh diÔn hiÖn
tr−êng, pháng vÊn vµ ®iÒu
tra
3. Thóc ®Èy thay ®æi
trong thùc tÕ
Tr×nh diÔn s¸ng kiÕn cña
n«ng d©n, m« h×nh doanh
nghiÖp, dù ¸n n«ng tr¹i,
Nhãm ng−êi s¶n xuÊt liªn
kÕt tiÕp cËn thÞ tr−êng
Ghi chó: 1 Th¶o luËn ®−îc x¸c ®Þnh lµ mét cuéc ®µm
luËn ®Ó xem xÐt nh»m öng hé hay ph¶n ®èi l¹i mét dù
kiÕn. MÆt kh¸c, ®èi tho¹i lµ mét sù trao ®æi ý t−ëng
hoÆc quan ®iÓm vÒ mét vÊn ®Ò nh»m môc ®Ých ®¹t
®−îc tho¶ thuËn.
ChiÕn l−îc thóc ®Èy thay ®æi
Trong n«ng nghiÖp, c¸c thay ®æi trong qu¶n lý
rÊt khã thùc hiÖn bëi v× ®ã lµ sù th¸ch thøc c¸c
gi¸ trÞ cña con ng−êi hoÆc lµ sù ®¸nh gi¸ cña
hä vÒ c¸ch lµm viÖc. C¸c gi¶i ph¸p khuyÕn
n«ng tr−íc ®©y nh− m« h×nh chuyÓn giao thuËt
c«ng nghÖ (ToT) kh«ng cßn phï hîp víi nhiÖm
vô phøc t¹p nh− vËy (Blacket 1996) vµ chØ gi¶i
quyÕt mét phÇn cña ph−¬ng tr×nh “thay ®æi”.
M« h×nh (ToT) nµy lµ mét gi¶i ph¸p khuyÕn
n«ng ë ®ã c¸c th«ng tin do c¸c nhµ nghiªn cøu
®−a ra ®−îc ng−êi lµm c«ng t¸c khuyÕn n«ng
chuyÓn giao cho c¸c n«ng d©n ‘tiªn tiÕn’ vµ tõ
thùc tÕ ®ã tiÕp tôc lan réng tíi nh÷ng ng−êi
n«ng d©n kh¸c. §ã lµ mét kiÓu m« h×nh tuyÕn
tÝnh v× th«ng tin ®i xuèng mét thang bËc hay
nghÒ nghiÖp kü thuËt (Jinggins 1993) vµ ®−îc
m« t¶ chung lµ kiÓu truyÒn ®¹t tiÕn bé (Roger
1983) thÞnh hµnh ë Hoa Kú trong nh÷ng n¨m
1960 vµ nh÷ng n¨m 1970. C¸c ho¹t ®éng
khuyÕn n«ng nµy chñ yÕu mang tÝnh thuyÕt
phôc. §èi víi nh÷ng t×nh huèng phøc t¹p h¬n
trong ®ã nh÷ng vÊn ®Ò mµ ng−êi s¶n xuÊt ®ang
ph¶i ®èi mÆt ®an xen víi nh÷ng vÊn ®Ò th¸ch
thøc viÖc ®¸nh gi¸ gi¸ trÞ cña hä, lèi sèng vµ
niÒm tin, chiÕn l−îc khuyÕn n«ng nªn ®Þnh
h−íng tíi chç t¹o nªn c¬ héi häc tËp cho ng−êi
s¶n xuÊt vµ truyÒn kü n¨ng ph©n tÝch h¬n lµ
b¶o hä lµm c¸i g×. Cßn cã nhiÒu c¶n trë kh¸c
®èi víi viÖc tiÕp thu kü thuËt, th−êng lµ c¸c
nguyªn nh©n rÊt hîp lý, vµ ®ã lµ c¸c tãm t¾t
cña Vanclay vµ Lawrence (1995), Guerin
(1994). Mét trong nh÷ng c¸i ®ã cã liªn quan
tíi ngµnh ch¨n nu«i bß thÞt ë Australia ngµy
nay lµ kh«ng cã kh¶ n¨ng dù b¸o vÒ lîi Ých tµi
chÝnh cña c¸c thay ®æi qu¶n lý. Nãi chung,
nh÷ng chiÕn l−îc nh− lµm viÖc theo nhãm, ¸p
dông tiÕn tr×nh gi¶i quyÕt vÊn ®Ò vµ c¸c ®Ò ¸n
®ßi hái häc tËp qua c«ng viÖc cã thÓ n©ng cao
hiÖu qu¶ cña khuyÕn n«ng vµ viÖc ¸p dông
c«ng nghÖ míi.
Lµm viÖc theo nhãm
Lîi Ých tiÒm n¨ng n«ng d©n cã ®−îc tõ sù g¾n
kÕt hä trong nhãm (McIntosh et al. 1997) cã
thÓ bao gåm:
• Trao ®æi th«ng tin gi÷a c¸c n«ng d©n còng
nh− c¸c chuyªn gia.
198
• Mét c¬ héi ®Ó so s¸nh thùc hµnh qu¶n lý,
møc s¶n xuÊt vµ kü thuËt gi÷a c¸c trang tr¹i.
• Chia sÎ ý t−ëng trong mét m«i tr−êng häc
tËp tho¶i m¸i, cã tÝnh x©y dùng vµ cã ®−îc
sù hç trî tõ c¸c n«ng d©n kh¸c.
• Chia sÎ kü n¨ng vµ c¸c kinh nghiÖm thùc
hµnh cã ®−îc qua mét thêi gian dµi lµm
n«ng nghiÖp.
N«ng d©n th−êng häc tËp qua kinh nghiÖm vµ
b»ng c¸c c©u hái. Mét qu¸ tr×nh khuyÕn khÝch
ng−êi ta ®Æt ra c¸c c©u hái th¼ng th¾n vµ s©u
s¾c vÒ c¸c vÊn ®Ò hä ®ang tr¶i qua ®−îc gäi lµ
“häc tËp hµnh ®éng”. Häc tËp hµnh ®éng bao
gåm bèn b−íc trong mét chu tr×nh liªn tôc
gåm: - ho¹t ®éng, ph¶n håi, kh¸i qu¸t hãa vµ
lËp kÕ häach. Trong mét nhãm, chu tr×nh häc
tËp hµnh ®éng ®−îc t¨ng c−êng bëi v× cã c¸c ý
t−ëng, quan niÖm vµ kinh nghiÖm kh¸c nhau
(McIntosh et al. 1997).
TiÕn tr×nh gi¶i quyÕt vÊn ®Ò
Chia sÎ nh÷ng hiÓu biÕt vµ lµm chñ vÊn ®Ò lµ
mét chñ ®Ò lín ®èi víi c«ng t¸c khuyÕn n«ng.
Trõ khi tÊt c¶ ®Òu chÊp nhËn mét vÊn ®Ò, sÏ
cßn cã ng−êi ®Ò xuÊt vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt.
VÊn ®Ò nµy cã thÓ gi¶i quyÕt b»ng c¸ch sö
dông nhãm häc tËp gi¶i quyÕt vÊn ®Ò vµ c¸c
ho¹t ®éng tr×nh diÔn do ng−êi s¶n xuÊt thùc
hiÖn. M« h×nh gi¶i quyÕt vÊn ®Ò qua t−¬ng t¸c
(Ching 1991) lµ mét qu¸ tr×nh theo tõng b−íc
®Ó khuyÕn khÝch viÖc x¸c ®Þnh ®Çy ®ñ vµ ph©n
tÝch râ c¸i g× vµ t¹i sao l¹i cã vÊn ®Ò ®ã tr−íc
khi t×m gi¶i ph¸p. Th«ng th−êng ng−êi ta gÆp
ph¶i sai lÇm lµ nh¶y ngay vµo c¸c gi¶i ph¸p mµ
kh«ng cã sù ph©n tÝch ®Çy ®ñ vµ do vËy cã thÓ
®−a ra gi¶i ph¸p cho vÊn ®Ò ®−îc x¸c ®Þnh sai.
M« h×nh cña Ching bao gåm c¸c giai ®o¹n sau
(xem Phô lôc I):
a) NhËn thøc- c¸c ý t−ëng, c¸c suy nghÜ tõ c¸c
c¸ nh©n vÒ vÊn ®Ò ®Æt ra. §−a ra mét c©u hái
chung cho nhãm lµm viÖc, thÝ dô – Theo anh
chÞ nh÷ng vÊn ®Ò cÇn quan t©m ®Ó hiÓu ®−îc
nhu cÇu cña ng−êi d©n ®Þa ph−¬ng vµ t¨ng
c−êng viÖc ¸p dông kü thuËt n«ng nghiÖp vµ
dïng kü thuËt nhãm danh nghÜa ®Ó n¾m b¾t ý
t−ëng.
b) §Þnh nghÜa – nªu vÊn ®Ò nh− mét c©u hái.
Gi¶i thÝch râ rµng ý t−ëng vµ c¸c vÊn ®Ò th¶o
luËn vµ kh¸i qu¸t chóng thµnh mét vÊn ®Ò.
c) Ph©n tÝch - t¹i sao ®ã l¹i lµ mét vÊn ®Ò cÇn
gi¶i quyÕt, chia chóng thµnh c¸c ®¬n vÞ nhá ®Ó
cã thÓ gi¶i quyÕt. Sö dông kü thuËt ph©n tÝch
hiÖn tr−êng Force1 ®Ó x¸c ®Þnh c¸c nh©n tè tÝch
cùc vµ tiªu cùc t¸c ®éng tíi vÊn ®Ò vµ bá phiÕu
xÕp laäi (Rank Order1) ®Ó x¸c ®Þnh thø tù −u
tiªn vÒ c¸c yÕu tè ®ã. Khi nhãm cã sù nhÊt trÝ
vÒ c¸i g× vµ t¹i sao ®ã lµ mét vÊn ®Ò cÇn gi¶i
quyÕt, b©y giê cÇn t×m ra c¸c gi¶i ph¸p cã thÓ.
d) C¸c gi¶i ph¸p - t¹o ra nh÷ng gi¶i ph¸p thay
thÕ, ®−a ra c¸c ý t−ëng, ch−a ®−a ra ®¸nh gi¸.
Sö dông ph−¬ng ph¸p ®éng n·o tÝch cùc
(Brainstorming1) ®Ó ph¸t triÓn c¸c ý t−ëng s¸ng
t¹o tõ néi bé nhãm.
H×nh 1: Chu tr×nh häc tËp
LËp k
Õ
ho¹ch
Sö ®æi k
Õ
ho¹ch
Sö ®æi kÕ ho
¹
ch
Ph©n tÝch Hµnh ®éng e) C¸c ho¹t ®éng – lùa chän c¸c gi¶i ph¸p trªn,
cam kÕt thùc hiÖn mét ch−¬ng tr×nh hµnh
®éng, sö dông h×nh thøc bá phiÕu chèng ®Ó
lo¹i trõ c¸c gi¶i ph¸p cã thÓ tr¸i víi lßng tin
cña mäi ng−êi.
Ph©n tÝch
Ph©n tÝch Hµnh ®éng
Hµnh ®éng
Quan s¸
t
Quan s¸
t
Quan s¸
t
Häc tËp qua lµm viÖc
Qu¸ tr×nh häc tËp ®èi víi n«ng d©n th−êng
®−îc ch©m ngßi bëi c¸c mong muèn gi¶i quyÕt
vÊn ®Ò. Ph−¬ng ph¸p häc tËp th«ng dông nhÊt
®èi víi n«ng d©n bao gåm nh×n, nghe, hái vµ
lµm (Black 2000). ë Australia vµ c¸c n−íc
kh¸c gÇn ®©y ®· ph¸t triÓn mét qu¸ tr×nh gäi lµ
“ Nghiªn cøu hÖ thèng n«ng nghiÖp” (FSR).
Nh»m c¶i tiÕn sù phï hîp cña c¸c nghiªn cøu
n«ng nghiÖp vµ c¶i thiÖn viÖc tiÕp thu tiÕn bé
khoa häc kü thuËt FSR bao gåm nghiªn cøu vµ
cïng häc tËp nh»m n©ng cao kiÕn thøc vµ hiÓu
biÕt, vµ tõ ®ã ph¸t triÓn hÖ thèng n«ng nghiÖp
trªn c¬ së mong muèn cña c¸c thµnh viªn tham
gia (Pethram vµ Clack 1998). Tr−íc ®©y, FSR
ë Australia ®−îc coi nh− lµ hÖ thèng theo kiÓu
sinh häc hoÆc kinh tÕ. Tuy nhiªn hiÖn nay nã
®· tiÕn triÓn thµnh mét ph−¬ng ph¸p thèng
1 Carman K and Keith k (1994)
199
nhÊt vÒ ®iÒu tra, nghiªn cøu vµ ¸p dông kü
thuËt cho c¶ n«ng d©n vµ c¸c nhµ nghiªn cøu
tham gia. Qu¸ tr×nh nµy lµ “nghiªn cøu hÖ
thèng n«ng nghiÖp lùa chän (tù nhiªn, sinh häc
vµ kinh tÕ - x· héi) sau ®ã x¸c ®Þnh vµ gi¶i
quyÕt vÊn ®Ò cã sù tham gia cña n«ng d©n”
(Penthram vµ Clack 1998).
KÕt luËn
Kh«ng cã mét chiÕn l−îc khuyÕn n«ng ®¬n
thuÇn nµo lµ hoµn h¶o. Mét kÕ ho¹ch truyÒn
th«ng víi c¸c môc ®Ých râ rµng sÏ ®¶m b¶o cho
ho¹t ®éng khuyÕn n«ng ®¹t kÕt qu¶. Khi cã
yªu cÇu thay ®æi trong thùc tÕ s¶n xuÊt, thay v×
bæ sung c«ng nghÖ, c¸c qu¸ tr×nh häc tËp theo
nhãm gi¶i quyÕt vÊn ®Ò vµ c¸c ho¹t ®éng tr×nh
diÔn do ng−êi s¶n xuÊt thùc hiÖn sÏ ®−îc tiÕn
hµnh ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ khuyÕn n«ng.
Tµi liÖu tham kh¶o
Black, A.W. (2000). Extension theory and
practice: a review. Australian Journal of
Experimental Agriculture 40: 493-502.
Blacket, D. (1996). From teaching to learning:
Social systems research into mixed farming.
Queensland Department of Primary Industries,
Report Series QO96010, Brisbane.
Carman K and Keith K (1994). Community
consultation techniques: purposes, processes
and pitfalls. Department of Primary Industries,
Queensland, Information Series QI 94030
Ching, Donna (1991). Desigining Successful
Meetings. University of Hawaii, College of
Tropical Agriculture and Human Resources,
Information Text Series 040.
Graham, T.W.G. (1999). A communications
framework for beef extension activities in
Central Queensland. In (eds) Long, P.,
Donaghy, P., Grimes, J. 2020 Vision -
Extension into the new Millenium.
Proceedings 2nd Central Queensland Extension
Forum, Qld Department of Primary Industries,
Conf. and Workshop Series QC990002, p116-
120.
Guerin, L.J. and Guerin, T.F. (1994).
Constraints to the adoption of innovations in
agricultural research and environmental
management: a review. Australian Journal of
Experimental Agriculture. 34, 549-571.
Jiggins, J. (1993). From technology transfer to
resource management. Proc. XVII
International Grassland Congress p615-622.
McIntosh, F.,Chamala, S., Frank, B. and
Norcott, B. (1997). Working towards group
self-reliance: a handbook to help dairy
industry groups achieve self-reliance through
action learning using group facilitation
techniques. Queensland Department of
Primary Industries, Training Series QE 97002.
Petheram, R.J. and Clark, R.A. (1998).
Farming systems research: relevance to
Australia. Australian Journal of Experimental
Agriculture 38: 101-115.
Rogers, E.M. (1983). Diffusion of Innovations
(3rd edn.), New York: Free Press
Vanclay, F.M. and Lawrence, G.A. (1995).
The Environmental Imperative: eco-social
concerns for Australian agriculture, CQU
Press, Rockhampton.
Wythes J.R., Woods E.J. and Gleeson A.R.
(1990). QDPI Extension Policy Review 1990.
QDPI Information Series QI90029, Brisbane
200
Phô lôc
¸p dông mét vµi ph−¬ng ph¸p
khuyÕn n«ng ®Ó t¨ng c−êng n¨ng
lùc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò theo nhãm
C¸c céng sù trong dù ¸n CARD Ausaid-Vietnam
tËp trung t¹i Trung t©m bß thÞt nhiÖt ®íi trong
th¸ng 5/2001 vµ tham dù mét héi th¶o khuyÕn
n«ng. Tr−íc cuéc häp mÆt nµy, hä ®· giíi thiÖu
râ hä tõ ®©u tíi, mèi quan t©m cña hä víi n«ng
d©n lµ g×? Hä ®· cïng nhau thiÕt lËp mét sè quy
®Þnh cho ho¹t ®éng nhãm vµ thèng nhÊt c¸c vÊn
®Ò träng t©m cho c¸c ho¹t ®éng trong t−¬ng lai.
Nhãm còng ®· th¶o luËn vÒ chu tr×nh häc tËp cña
ng−êi lín tuæi, chu tr×nh ®ã cã thÓ thay ®æi nh−
mét chu tr×nh qu¶n lý víi b¶y nh©n tè liªn quan
t¸c ®éng tíi m«i tr−êng häc tËp. Qu¸ tr×nh gi¶i
quyÕt vÊn ®Ò theo Ching 1991 ®· ®−îc tr×nh diÔn
vµ kÕt qu¶ ®−îc ®−a ra d−íi ®©y.
a) Sù nh©n thøc
Kü thuËt nhãm danh nghÜa
TÊt c¶ c¸c thµnh viªn cña nhãm ®· ®−îc ph¸t 4
thÎ vµ mét bót. Ng−êi tham dù ®· ®−îc hái vÒ
c¸c ý t−ëng ®Ó c¶i tiÕn ®êi sèng vµ thu nhËp sau
®ã hä viÕt ra 4 ý kiÕn trªn thÎ. Nh÷ng ý kiÕn nµy
®−îc d¸n lªn trªn b¶ng vµ ®−îc s¾p xÕp thµnh
c¸c nhãm nh− sau:
§Êt ®ai
QuÜ ®Êt h¹n chÕ;
Hä cã Ýt ®Êt;
ThiÕu nguån ®Êt;
QuyÒn së h÷u ®Êt;
§Êt ®ai hÑp;
ThiÕu quÜ ®Êt
Vèn
ThiÕu vèn;
ThiÕu vèn;
ThiÕu vèn;
N«ng d©n thiÕu vèn;
ThiÕu vèn
C«ng nghÖ
Kh«ng cã kü thuËt tèt;
Gièng kh«ng tèt;
ThiÕu kü thuËt ®ång bé;
C¬ khÝ hãa thÊp;
N«ng nghiÖp thiÕu gièng;
ThiÕu kü thuËt thÝch hîp
KiÕn thøc
KiÕn thøc ë møc thÊp;
Hä thiÕu th«ng tin;
ThiÕu kiÕn thøc trong qu¶n lý n«ng tr¹i;
DÞch vô n«ng nghiÖp nghÌo nµn;
KiÕn thøc chung thÊp;
ThiÕu th«ng tin;
DÞch vô do nhµ n−íc cung cÊp kh«ng tèt
KiÕn thøc cña n«ng d©n thÊp
ThÞ tr−êng
Sù giíi h¹n vÒ thÞ tr−êng;
Hä kh«ng thÓ kiÓm so¸t ®−îc s¶n phÈm;
ThÞ tr−êng cho s¶n phÈm cña hä;
Gi¸;
KhÝ hËu vµ ®iÒu kiÖn thêi tiÕt khã kh¨n
b) §Þnh nghÜa
Nh÷ng vÊn ®Ò trªn ®· ®−îc gi¶i thÝch vµ vÊn ®Ò
®−îc x¸c ®Þnh lµ:
N©ng cao ®êi sèng vµ thu nhËp cña ng−êi d©n bÞ
¶nh h−ëng cña viÖc thiÕu ®Êt, vèn vµ kü thuËt, sù
nghÌo nµn vÒ kiÕn thøc vµ yÕu kÐm trong qu¶n lý
thÞ tr−êng.
c) Ph©n tÝch
Sö dông kü thuËt ph©n tÝch Force Field ®Ó ph©n
tÝch t¹i sao ®ã lµ mét vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt.
Nh÷ng ng−êi tham gia ®· ®−îc hái vÒ c¸c ®iÒu
hä nghÜ lµ c¸c nh©n tè, bao gåm - nh©n tè cã Ých
vµ nh©n tè trë ng¹i. Kü thuËt s¾p xÕp theo thø tù
−u tiªn, ®· ®−îc sö dông, c¸c nh©n tè ®−îc nhiÒu
phiÕu th× ®−îc −u tiªn cao h¬n. ChØ cã 9 ng−êi
tham gia, mçi ng−êi ®−îc tham gia bá phiÕu 3
lÇn vµ bá phiÕu b»ng c¸ch gi¬ tay.
Sè
phiÕu
Nh©n tè cã Ých (+)
8 N«ng d©n lµm viÖc nÆng nhäc
2 RÊt nhiÒu kü n¨ng
6 TÝn dông nhµ n−íc
4 Cã thÓ tham gia ®µo t¹o vµ n©ng cao
kü n¨ng
3 N«ng d©n cã thÓ thuª ®Êt
(së h÷u riªng)
4 Quan t©m tíi ®æi míi
0 Thay ®æi dinh d−ìng ®Êt
0 Nhu cÇu cao vÒ thøc ¨n
Sè
phiÕu
Nh÷ng nh©n tè trë ng¹i (-)
201
0 N«ng d©n ph¶i tr¶ tiÒn cho nhµ n−íc
1 Gi¸ c¶ thÞ tr−êng biÕn ®éng
5 Quan t©m tíi chi phÝ cao
3 Thñ tôc hµnh chÝnh rÊt phøc t¹p
3 Thanh niªn bá lªn thµnh phè
5 ThiÕu c¬ së h¹ tÇng cho th−¬ng m¹i
5 KhÝ hËu xÊu, nhiÒu b·o, lôt, h¹n h¸n
5 Møc gi¸o dôc thÊp - ®äc, viÕt, hiÓu vÒ
kü thuËt n«ng nghiÖp
0 Khã kh¨n ®Ó ¸p dông c¬ khÝ hãa - ®Êt
hÑp vµ do truyÒn thèng
0 Xãi mßn vµ gi¶m ®é che phñ
0 NhËp khÈu nhiÒu
202
d) Gi¶i ph¸p
Sö dông ph−¬ng ph¸p ®éng n·o tÝch cùc ®Ó ®−a
ra mét sè ý t−ëng vÒ hai vÊn ®Ò ®−îc −u tiªn
cao qua ph©n tÝch ë trªn, cô thÓ lµ:
• “ N«ng d©n quan t©m tíi thay ®æi” (mét
®éng lùc cã lîi cã thÓ t¨ng c−êng)
• “D©n trÝ thÊp” (mét trë ng¹i cã thÓ lµm ®i
®−îc)
ý t−ëng ®−a ra ®−îc s¾p xÕp trong s¬ ®å sau
Ch¨n nu«i tèt h¬n
Nguån di truyÒn
míi
Ch¨n nu«i bß s÷a Bß thÞt
C©y trång
Bß s÷a
Lîn
Cã lîi nhÊt HÖ thèng Gia cÇm
s¶n xuÊt
V¨n hãa Tµi nguyªn
truyÒn thèng (®Êt)
Vïng Mïa vô
Cao ThÊp M−a Kh«
Lóa truyÒn thèng Lóa C©y kh¸c
b)
Häc qua Häc theo nh÷ng
c«ng viÖc n«ng d©n
thµnh c«ng
ThÝ nghiÖm Líp häc
hiÖn tr−êng buæi tèi
M« h×nh Mong muèn
tr×nh diÔn c¶i tiÕn Khãa huÊn luyÖn
N«ng tr¹i
nhµ n−íc
TruyÒn th«ng
D©n trÝ
thÊp
Tr−êng häc KhuyÕn n«ng
®Þa ph−¬ng
HiÓu biÕt Tham quan
nh÷ng vÊn ®Ò vïng kh¸c
cña n«ng d©n
Tê r¬i th«ng tin
e) C¸c ho¹t ®éng
Tõ c¸c ph©n tÝch trªn, nhãm sÏ cã kh¶ n¨ng
lùa chän c¸c gi¶i ph¸p vµ lËp ch−¬ng tr×nh
hµnh ®éng phï hîp. Thêi gian vµ kinh phÝ
kh«ng cho phÐp hoµn thµnh b−íc nµy trong
®ît huÊn luyÖn nµy.
Quan t©m
thay ®æi