S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O THANH HÓAỞ Ụ Ạ
TR NG PT NGUY N M NG TUÂNƯỜ Ễ Ộ
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
KINH NGHI M CH N H TR C T A Đ Ệ Ọ Ệ Ụ Ọ Ộ
KHI GI I M T S BÀI TOÁN HÌNH H C KHÔNG GIANẢ Ộ Ố Ọ
B NG PH NG PHÁP T A Đ HÓAẰ ƯƠ Ọ Ộ
Ng i th c hi n: Tr n L ng H iườ ự ệ ầ ươ ả
Ch c v : Giáo viênứ ụ
Đn v : Tr ng PT Nguy n M ng Tuânơ ị ườ ễ ộ
SKKN thu c lĩnh v c (môn): Toán ộ ự
THANH HÓA Năm 2016
M C L CỤ Ụ
1. Ph n m đuầ ở ầ ……………...……………………………………………….......1
- Lí do ch n đ tài……………...………………………………………….......1ọ ề
- M c đích nghiên c u ………...………………………………………….......1ụ ứ
- Đi t ng nghiên c u………...………………………………………….......1ố ượ ứ
- Ph ng pháp nghiên c u ..…...………………………………………….......1ươ ứ
2. N i dung…..……………...……………………………………………….......2ộ
2.1. C s lí lu n c a SKKN…...…………………………………………......2ơ ở ậ ủ
2.2. Th c tr ng v n đ tr c khi áp d ng SKKN………………………….....2ự ạ ấ ề ướ ụ
2. 3. Các gi i pháp đã s d ng đ gi i quy t v n đ...ả ử ụ ể ả ế ấ ề ………………………..2
Ph n 1:ầ Nh c l i các b c trong ph ng pháp t a đ hóa. …….………. 2ắ ạ ướ ươ ọ ộ
Ph n 2:ầ Gi i thi u m t s d ng bài t p và cách ch n h tr c t a đ cho ớ ệ ộ ố ạ ậ ọ ệ ụ ọ ộ
d ng đó kèm theo ví d minh h a…………..…...……………………………....4ạ ụ ọ
D ng 1. Hình h p ch nh t ABCD.A’B’C’D’.ạ ộ ữ ậ …………………....4
D ng 2. Hình h p đng có đáy là hình thoi ạ ộ ứ ………………….…....6
Dang 3. Hình chóp t giác đu.ứ ề …………………………………....7
D ng 4ạ. Hình chóp t giác là hình ch nh t ho c hình vuông và m tứ ữ ậ ặ ộ
c nh bên vuông góc v i đáy.ạ ớ …………………………..……………….……...9
D ng 5. Hình chóp t giác có đáy là hình thoi và m t c nh bên ạ ứ ộ ạ
vuông góc v i đáy.ớ ……………....…………………..……………..………....10
D ng 6. Hình chóp tam giác có đáy là tam giác đu.ạ ề ………..…....10
D ng 7. Hình chóp tam giác có đáy là tam giác vuông và m t c nh ạ ộ ạ
bên vuông góc v i đáyớ……………….… …....…………………...11
D ng 8. Hình chóp tam giác có đáy là tam giác vuông và có m t m t ạ ộ ặ
bên vuông góc v i đáyớ…………………....…………………....…………..…..13
D ng 9. Hình lăng tr đng tam giácạ ụ ứ ……..………………….….....26
Ph n 3.ầ M t s bài toán luy n t p. …...…………………………..………18ộ ố ệ ậ
2.4. K t qu th c hi n đ tài:ế ả ự ệ ề …………………………………………………
19
3. K t lu n và ki n ngh .ế ậ ế ị …………………………………………………...……19
- K t lu n. ……………………………………………………………..…...19ế ậ
- Ki n ngh . ………….……………………………………………….….....20ế ị
1. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
- Lí do ch n đ tài.ọ ề
Trong ch ng trình Toán h c nói chung và trong hình h c nói riêng, hìnhươ ọ ọ
h c không gian là m t trong nh ng n i dung quan tr ng, và trong các đ thi t tọ ộ ữ ộ ọ ề ố
nghi p THPT, thi tuy n sinh vào Đi h c, cao đng tr c kia và thi THPTệ ể ạ ọ ẳ ướ
Qu c gia hi n nay luôn có m t bài toán hình h c không gian. M c dù trongố ệ ộ ọ ặ
nh ng năm g n đây, m c đ khó c a n i dung này đã gi m nhi u so v i tr cữ ầ ứ ộ ủ ộ ả ề ớ ướ
kia nh ng nó v n là m t v n đ t ng đi khó đi v i đa s h c sinh. B iư ẫ ộ ấ ề ươ ố ố ớ ố ọ ở
hình h c không gian yêu c u ng i h c ph i có t duy tr u t ng và trí t ngọ ầ ườ ọ ả ư ừ ượ ưở
t ng không gian phong phú cùng v i kh năng v n d ng, k t h p linh ho tượ ớ ả ậ ụ ế ợ ạ
các đnh lí c a hình h c không gian v n đã r t nhi u và khó t ng t ng. Bênị ủ ọ ố ấ ề ưở ượ
c nh đó kĩ năng v hình không gian cũng là m t v n đ gây khó khăn cho h cạ ẽ ộ ấ ề ọ
sinh, đc bi t là các bài ph i v thêm đng ph .ặ ệ ả ẽ ườ ụ
Trong khi đó m t s bài toán hình h c không gian, n u gi i theo ph ngộ ố ọ ế ả ươ
pháp t a đ l i tr nên đn gi n h n. Tuy nhiên ph ng pháp này không đcọ ộ ạ ở ơ ả ơ ươ ượ
đ c p nhi u trong ch ng trình sách giáo khoa THPT nên nhi u em không cóề ậ ề ươ ề
kinh nghi m trong vi c v n d ng ph ng pháp t a đ hóa.ệ ệ ậ ụ ươ ọ ộ
Đ giúp các em có thêm kinh nghi m trong vi c gi i bài toán hình h cể ệ ệ ả ọ
không gian b ng ph ng pháp t a đ hóa, giúp các em t tin h n đ b c vàoằ ươ ọ ộ ự ơ ể ướ
kì thi THPT quôc gia, trong ph m vi đ tài này, tôi xin trình bày m t kinhạ ề ộ
nghi m nh trong vi c s d ng ph ng pháp t a đ hóa trong gi i m t s bàiệ ỏ ệ ử ụ ươ ọ ộ ả ộ ố
toán hình h c không gian, đó là “ ọph ng pháp ch n h tr c t a đ trongươ ọ ệ ụ ọ ộ
gi i m t s bài toán hình h c không gian b ng ph ng pháp t a đ hóaả ộ ố ọ ằ ươ ọ ộ ”
V i chút kinh nghi m nh này hi v ng các em s có thêm kinh nghi mớ ệ ỏ ọ ẽ ệ
và h ng thú trong vi c gi i m t s bài toán hình h c không gian trong.ứ ệ ả ộ ố ọ
- M c đích nghiên c u.ụ ứ
Nghiên c u m t s cách ch n h tr c t a đ trong gi i m t s bài toán hìnhứ ộ ố ọ ệ ụ ọ ộ ả ộ ố
h c không gian b ng ph ng pháp t a đ hóa nh m giúp h c sinh có thêmọ ằ ươ ọ ộ ằ ọ
kinh nghi m trong vi c gi i các bài toán hình h c không gian.ệ ệ ả ọ
- Đi t ng nghiên c u.ố ượ ứ
M t s d ng bài toán hình h c không gian có th gi i đc b ng ph ngộ ố ạ ọ ể ả ượ ằ ươ
pháp t a đ hóa.ọ ộ
- Ph ng pháp nghiên c u.ươ ứ
+ Nghiên c u lí thuy t:ứ ế
Nghiên c u các tài li u v ph ng pháp t a đ hóa trong vi c gi i m t sứ ệ ề ươ ọ ộ ệ ả ộ ố
bài toán hình h c không gian.ọ
Nghiên c u m t s kinh nghi m gi i bài toán hình h c không gian b ngứ ộ ố ệ ả ọ ằ
ph ng pháp t a đ hóa thông qua m t s SKKN đã đt gi i c p t nh.ươ ọ ộ ộ ố ạ ả ấ ỉ
Nghiên c u các bài toán hình h c không gian trong các đ thi ĐH, CĐứ ọ ề
tr c kia và đ thi THPT Qu c gia nh ng năm g n đay.ướ ề ố ữ ầ
1
+ Nghiên c u th c nghi m:ứ ự ệ
Đi u tra v ph ng pháp th ng dùng trong vi c gi i các bài toán hìnhề ề ươ ườ ệ ả
h c không gian c a m t s h c sinh l p 12.ọ ủ ộ ố ọ ớ
Đi u tra v nh ng khó khăn trong vi c s d ng ph ng pháp t a đ hóaề ề ữ ệ ử ụ ươ ọ ộ
đ ể
gi i các bài toán hình h c không gian.ả ọ
Đi u tra v ph ng pháp th ng dùng trong vi c d y h c gi i các bàiề ề ươ ườ ệ ạ ọ ả
toán hình h c không gian c a m t s giáo viên d y kh i 12; nh ng khó khănọ ủ ộ ố ạ ố ữ
trong vi c d y h c sinh s d ng ph ng pháp t a đ hóa đ gi i các bài toánệ ạ ọ ử ụ ươ ọ ộ ể ả
hình h c không gian.ọ
+ Th ng kê:ố
X lí th ng kê toán h c và k t lu n.ử ố ọ ế ậ
2
