SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BÀI "THIÊN
NHIÊN PHÂN HÓA ĐA DẠNG" (LỚP 12
- BAN CƠ BẢN) THEO HƯỚNG PHÁT
HUY TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA
HỌC SINH
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt Chú thích
ALĐLVN Átlat địa lý Việt Nam
BĐTNVN Bản đồ tự nhiên Việt Nam
DHMT Duyên hải miền Trung
ĐBSH Đồng bằng sông Hồng
ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long
ĐLTN Địa lý tự nhiên
GV Giáo viên
HS Học sinh
PPDH Phương pháp dạy học
TLĐ Thềm lục địa
MỤC LỤC
Trang
A. PH
ẦN MỞ ĐẦU
....................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài .........................................................................................
1
2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài .......................................................................... 1
3. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................. 2
4. Phương pháp nghiên cứu .............................................................................
2
5. Cấu trúc đề tài ..............................................................................................
2
B. PH
ẦN NỘI DUNG
....................................................................................
3
Chương 1: Cơ sở lý luận của phương pháp dạy học theo hướng phát huy
tính tích cực học tập của học sinh ...................................................................
3
1.1. Khái niệm về dạy học theo hướng phát huy tính tích cực học tập của
học sinh ............................................................................................................
3
1.2. Ý nghĩa của việc dạy học theo hướng phát huy tính tích cực học tập của
học sinh ............................................................................................................
3
1.2.1. Đối với giáo viên ...................................................................................
3
1.2.2. Đối với học sinh .................................................................................... 3
1.3. Một số phương pháp dạy học địa lý chủ yếu ........................................... 4
Chương 2: Cơ sở thực tiễn và phương pháp dạy học bài "Thiên nhiên phân
hóa đa dạng" theo hướng phát huy tính tích cực học tập của học sinh ...........
5
2.1. Thực trạng dạy học bài "Thiên nhiên phân hóa đa dạng" theo hướng
phát huy tính tích cực học tập của học sinh ....................................................
5
2.2. Đặc điểm thuận lợi và khó khăn của bài "Thiên nhiên phân hóa đa
dạng", lớp 12 - Ban cơ bản ..............................................................................
5
2.2.1. Thuận lợi ............................................................................................... 5
2.2.2. Khó khăn ............................................................................................... 6
2.3. Cấu trúc bài "Thiên nhiên phân hóa đa dạng", lớp 12 - Ban cơ bản ........ 6
2.4. Thiết kế bài giảng - giáo án mẫu ..............................................................
7
Giáo án 1 ......................................................................................................... 8
Giáo án 2 ......................................................................................................... 18
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm ...................................................................
26
3.1. Mục đích của thực nghiệm sư phạm .........................................................
26
3.2. Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm ........................................................
26
3.3. Nội dung và cách tổ chức thực nghiệm sư phạm ..................................... 26
3.4. Kết quả thực nghiệm sư phạm ..................................................................
26
C. PH
ẦN KẾT LUẬN V
À KI
ẾN NGHỊ
..................................................... 28
1. Kết quả đạt được của đề tài ......................................................................... 28
2. Hạn chế của đề tài ....................................................................................... 28
3. Kiến nghị ..................................................................................................... 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Học sinh ở các trường THPT hiện nay hầu hết học tập một cách thụ động,
"học vẹt", không hiểu được bản chất, nội dung. Học xong bài học các em nhanh
quên kiến thức, không thể liên hệ, giải thích được những hiện tượng tự nhiên,
kinh tế xã hội. Đây là vấn đề đòi hỏi người dạy cần phải cải biến phương pháp
giảng dạy, cần phải tìm tòi, khơi sâu kiến thức cho học sinh;
Đổi mới phương pháp dạy học giúp phát huy tính tích cực, tự giác, chủ
động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng cho người học năng lực tự học,
lòng say mê học tập và ý chí vươn lên;
Đối với môn học địa lý nói chung và địa lý 12 nói riêng có nhiều bài khó,
dung lượng kiến thức lớn, kiến thức rất gần gũi học sinh có thể liên hệ thực tế địa
phương, trong lúc thời lượng lên lớp chỉ có rất ít nên giáo viên rất sợ thiếu giờ
"cháy giáo án". Nhiều bài học giáo viên tự xây dựng các đồ dùng dạy học trực
quan, kết hợp với các phương pháp dạy học tiên tiến để nâng cao hiệu quả dạy
học. Bài "Thiên nhiên phân hóa đa dạng" lớp 12 - Ban cơ bản, là một bài hội tụ
những yếu tố như vậy;
Tôi thấy rằng phương pháp dạy học một bài được nhiều giáo viên áp dụng,
có thể bài học này đã có nhiều người tiến hành nghiên cứu nhưng tôi vẫn mạnh
dạn chọn đề tài: Phương pháp dạy học bài "Thiên nhiên phân hóa đa dạng" (lớp
12 - Ban cơ bản) theo hướng phát huy tính tích cực học tập của học sinh để khẳng
định tính cấp thiết và hiệu quả của phương pháp dạy học như tôi sẽ trình bày.
2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài
- Nâng cao chất lượng dạy học địa lý 12 nói riêng và địa lý ở trường phổ
thông nói chung;
- Xác định được phương pháp dạy học bài "Thiên nhiên phân hóa đa dạng"
theo hướng phát huy tính tích cực học tập của học sinh;
- Học sinh có thể nắm bắt được đặc điểm đa dạng của thiên nhiên nước ta,
có thể liên hệ và giải thích các vấn đề thực tiễn đặt ra trong môi trường tự nhiên.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc dạy học bài "Thiên nhiên
phân hóa đa dạng" theo hướng phát huy tính tích cực học tập của học sinh;
- Xác định cấu trúc bài, sử dụng các phương pháp, phương tiện và hình
thức tổ chức dạy học cụ thể thích hợp trong bài "Thiên nhiên phân hóa đa dạng"
thông qua các giáo án minh họa;
- Tiến hành khảo sát thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm chứng hiệu quả
PPDH mà đề tài đã sử dụng.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập thông tin, xử lý số liệu;
- Phương pháp bản đồ;
- Phương pháp khảo sát, điều tra;
5. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung đề tài nghiên
cứu gồm 3 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận của phương pháp dạy học theo hướng phát huy
tính tích cực học tập của học sinh;
Chương 2: Cơ sở thực tiễn và phương pháp dạy học bài "Thiên nhiên phân
hóa đa dạng" theo hướng phát huy tính tích cực học tập của học sinh;
Chương 3: Thực nghiệm sư p
