TẠP CHÍ TÂM LÝ - GIÁO DỤC
49TÂM LÝ - GIÁO DỤC
PHƯƠNG PHÁP ÔN LUYỆN CHỨNG CHỈ TIẾNG TRUNG HSK BẬC
4 DÀNH CHO HỆ ĐÀO TẠO KHÔNG CHUYÊN
TRƯỜNG ĐH HẠ LONG
Nguyễn Tâm Hồng
Khoa Ngoại ngữ, ĐH Hạ Long
Tóm tắt: Khi sinh viên tốt nghiệp chuyên ngành du lịch muốn trở thành một hướng dẫn viên quốc tế cần đáp ứng yêu
cầu trình độ ngoại ngữ nhất định. Đối với tiếng Trung Quốc, yêu cầu đạt chứng chỉ năng lực tiếng Hán bậc bốn hay còn
được gọi tên quốc tế là HSK4 . Trong bài viết này tác giả phân tích và giúp người đọc hiểu rõ HSK là gì? Yêu cầu bắt buộc
phải đạt trong mỗi phần thi HSK, giáo trình nên tham khảo cũng như phương pháp ôn luyện, kỹ năng làm bài thi HSK4 hiệu
quả. Bài viết cũng chỉ ra những khó khăn sinh viên hệ cao đẳng, Đại học Hạ Long thường gặp phải khi học HSK. Qua đó,
tác giả chia sẻ, hướng dẫn giúp sinh viên có hướng ôn tập tốt, đạt điểm cao trong kỳ thi cấp chứng chỉ HSK.
Từ khóa: tiếng Trung; HSK; sinh viên; Đại học Hạ Long
METHODS FOR PREPARING FOR HSK LEVEL 4 CERTIFICATION
FOR NON-SPECIALIZED TRAINING PROGRAMS
AT HA LONG UNIVERSITY
Nguyen Tam Hong
Faculty of Foreign Languages, Ha Long University
Abstract: When students majoring in tourism graduate and aspire to become international tour guides, they need
to meet certain foreign language proficiency requirements. For Chinese, the requirement is to obtain the HSK Level 4
certificate, also known internationally as HSK4. In this article, the author analyzes and helps readers understand what
HSK is, the mandatory requirements for each HSK test section, the recommended textbooks, as well as effective preparation
methods and test-taking strategies for HSK4. The article also highlights the difficulties that students in the college and
university programs at Ha Long University often encounter when studying for HSK. Consequently, the author shares and
guides students on how to effectively prepare and achieve high scores in the HSK certification exam.
Keywords: Chinese; HSK; students; Ha Long University
Nhận bài: 29/5/2024 Phản biện: 8/7/2024 Duyệt đăng: 10/7/2024
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngành du
lịch những năm gần đây, tỉnh Quảng Ninh đã tận
dụng những ưu thế cảnh đẹp thiên nhiên sẵn có và
chính sách du lịch đột phá đã thúc đẩy kinh tế du
lịch phát triển nhanh và đạt được nhiều thành tựu
lớn. Hàng năm tỉnh Quảng Ninh đón lượng khách
du lịch nước ngoài đến từ các nước đến tham quan
nghỉ dưỡng trong đó khách Trung Quốc chiếm
40%, lượng khách Trung Quốc đến Việt Nam
tham quan du lịch không ngừng tăng cao, do đó,
cần có một đội ngũ hướng dẫn viên du lịch lớn.
Điều kiện về trình độ ngoại ngữ để có thể hướng
dẫn viên dẫn khách Trung Quốc là sinh viên phải
có chứng chỉ HSK4 Và HSKK. Chứng chỉ HSK là
chìa khóa cần và đủ để hướng dẫn viên bước vào
nghề. Hiện nay rất nhiều sinh viên đã ý thức được
việc học thi chứng chỉ HSK, tuy nhiên trên thực tế
rất ít bạn đạt được chứng chỉ này, hoặc còn mơ hồ
về HSK, chưa biết phải bắt đầu từ đâu và học như
thế nào để đạt kết quả. Muốn đạt chứng chỉ HSK4
cần phải có một chiến lược học tập và sự lựa chọn
giáo trình học phù hợp để con đường chinh phục
HSK thuận lợi và tiết kiệm thời gian nhất.
II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
2. 1. HSK là gì?
HSK là viết tắt của 汉语水平考试 (Hànyǔ
shuǐpíng kǎoshì), là kỳ thi kiểm tra trình độ Hán
ngữ, dành cho những người có tiếng mẹ đẻ không
phải là tiếng Hán (bao gồm người ngoại quốc,
người Hoa ở nước ngoài hoặc thậm chí là một số
dân tộc thiểu số ở Trung Quốc).
HSK 4: Viết tắt của từ “汉语水平考试四级
kỳ thi kiểm tra trình độ Hán ngữ cấp độ bốn.
HSK:Viết tắt của từ “汉语水平考试” kỳ thi
TẠP CHÍ TÂM LÝ - GIÁO DỤC
50 Tập 30, số 07 (tháng 07/2024)
kiểm tra trình độ Hán ngữ.
Kỳ thi trình độ Hán ngữ (HSK) được thiết kế
và phát triển bởi Trung tâm kiểm tra trình độ Hán
ngữ - trường Đại học Ngôn ngữ Bắc Kinh (北京
语言大学). Kỳ thi HSK bao gồm ba mức độ: cơ
bản, trung cấp và cao cấp.
HSK được tổ chức thường xuyên ở Trung
Quốc và nước ngoài hàng năm. Người tham gia
thi HSK, sau khi đáp ứng được các tiêu chuẩn quy
định sẽ được cấp chứng chỉ trình độ tiếng Trung
tương ứng. Tính đến năm 2017, có tám trăm sáu
mươi điểm thi HSK trên thế giới, bao gồm năm
trăm ba mươi điểm thi HSK ở nước ngoài tại một
trăm mười hai quốc gia và ba trăm ba mươi điểm
thi HSK tại Trung Quốc.
2.2. Đối tượng và mục đích thi HSK
Chứng chỉ HSK là căn cứ để các trường Đại
học, Cao đẳng ở Trung Quốc xét tuyển du học
sinh. HSK cũng là căn cứ để các công ty, tổ chức
tuyển nhân viên. Vì vậy, nếu bạn đang có nhu cầu
sang Trung Quốc vì mục đích học tập hoặc làm
việc, thì bạn cần phải tham dự kỳ thi HSK để đạt
được chứng chỉ mà bên phía Trung Quốc yêu cầu
(thường là cấp 4 hoặc cấp 5).
Hiện nay các công ty, doanh nghiệp Trung Quốc
tại Việt Nam khi tuyển dụng cũng lấy HSK làm
thước đo đánh giá trình độ tiếng Trung. Đối với
ngành du lịch thông tư số 06/2017/TT-BVHTTDL
ngày 15/12/2017 quy định chi tiết một số điều của
Luật Du lịch, trình độ ngoại ngữ bắt buộc đối với
hướng dẫn viên khách Trung Quốc là hướng dẫn
phải có chúng chỉ HSK4 và HSKK
2.3. Vị trí của HSK4 trong sáu cấp độ của kỳ
thi năng lực
Kỳ thi HSK 4 là kiểm tra kĩ năng ứng dụng
tiếng Hoa của thí sinh, ổn định về ngữ pháp, từ
vựng, tương đương với cấp 4-tiêu chuẩn khả
năng Hán ngữ quốc tế, cấp B2 trong khung Châu
Âu ( CEF). Người đạt được cấp HSK 4 có khả
năng giao tiếp lưu loát trong nhiều lĩnh vực và
tình huống (đương nhiên không nói đến các từ
ngữ chuyên ngành), kiến thức về ngữ pháp vững
vàng, và có khả năng giao tiếp với người bản xứ
ở mức khá.
Cấu trúc đề thi HSK4 như sau:
Nội dung Số lượng câu hỏi Thời gian Điểm
Nghe (听力) 3 phần, tổng cộng 45 câu 30 phút 100
Đọc (阅读)3 phần, tổng cộng 40 câu 35 phút 100
Viết (书写)2 phần, tổng cộng 15 câu 25 phút 100
Thời gian điền đáp án vào phiếu trả lời 10
Tổng cộng 100 câu 100 phút 300
2.4. Những khó khăn mà người học thường
gặp khi ôn HSK
Học ngoại ngữ là một quá trình học tập, thường
xuyên liên tục và tính kiên trì chăm chỉ luôn được
đặt lên hàng đầu. Với nhiều năm giảng dạy tiếng
Trung Quốc cho Sinh viên chính khóa của trường
ĐH Hạ Long, cũng như cộng tác giảng dạy tại các
trung tâm ngoại ngữ trên địa bàn Thành Phố Hạ
Long, tôi đã rút ra một số khó khăn mà người học
thường gặp phải khi ôn HSK sau:
a. Giáo trình, tài liệu học tập còn hạn chế
Đa số các trung tâm tổ chức ôn thi HSK hiện
nay đều sử dụng bộ giáo trình Hán Ngữ sáu quyển
được xuất bản và tái bản nhiều lần nội dung kiến
thức tương đối cũ, thiếu tính cập nhật. Cả người
dạy và người học chỉ chăm chăm tập trung học
đúng theo bộ giáo trình đó từ quyển một đến hết
quyển bốn hoặc quyển năm. Thời gian học kéo
dài nhưng khi thi kết quả không cao bởi hầu như
không có bộ giáo trình nghe bổ trợ nào kèm theo,
chỉ nghe các bài khóa trong giáo trình. Theo khảo
sát của cá nhân tôi với mười trung tâm dạy tiếng
Hán trên địa bàn TP Hạ Long thì hiện chưa có
trung tâm nào sử dụng bộ giáo trình chuẩn ôn
HSK4 do hanban xuất bản vào giảng dạy. Hiện
nay các cửa hàng sách chuyên ngoại ngữ tại Hạ
Long chưa có, chủ yếu các đầu sách tiếng Anh,
đầu sách tiếng Trung không phong phú, người học
khó tìm được các bộ sách bổ trợ, tham khảo để có
thể tự học, ôn luyện một cách hiệu quả.
TẠP CHÍ TÂM LÝ - GIÁO DỤC
51TÂM LÝ - GIÁO DỤC
b. Phương pháp học chưa phù hợp
Khi học chương trình HSK, bạn sẽ phải luyện
tư duy và phản xạ ngoại ngữ theo lộ trình phát
triển và nghiêm ngặt hơn rất nhiều. Cũng như việc
bạn sẽ phải đối mặt với hàng loạt dạng đề thi. Các
dạng đề thi này không giống như các bài kiểm
tra thông thường, mà sẽ yêu cầu bạn phải có kiến
thức ngữ pháp, ngữ cảnh, phản xạ và cảm nhận
ngoại ngữ rất tốt và nhạy bén. Ngoài ra bạn có thể
phát triển đầy đủ bốnkỹ năng Nghe – Nói – Đọc
– Viết như học tiếng Trung thông thường. Như
đã nói ở trên hiện nay việc luyện học HSK vẫn
được áp dụng chương trình học tập và cách học
giống tiếng Trung thông thường chỉ áp dụng đúng
theo giáo trình Hán ngữ, vốn từ vựng và kỹ năng
đọc hiểu, phán đoán nhanh còn hạn chế, cũng như
chưa quen với các kiểu bài nghe trong HSK khiến
người học thường có cảm giác choáng khi làm bài
thi HSK. Kiến thức trong mỗi đề thi HSK yêu cầu
bạn phải có vốn từ vựng khá rộng khoảng 1200 từ,
vì vậy việc học chắc và nhận biết nhanh các chữ
Hán để có thể tư duy nhanh cho các bài đọc hiểu
là rất quan trọng. Tuy nhiên đa số người học còn
rất lười khi học đến quyển hai, ba, đa số không
học từ mới luôn trong tình trạng nhìn từ nào cũng
mới thì thật sự khó khăn khi làm bài thi HSK.
Nghe là kỹ năng không thể bỏ qua và chiếm
một phần khá lớn trong đề thi (45 câu), mỗi câu
hỏi, tình huống chỉ đọc duy nhất một lần nếu
không thường xuyên luyện kỹ năng nghe theo
các cấp độ từ dễ đến khó, từ chậm đến nhanh,
tư duy tình huống thì rất khó bắt kịp phần nghe
của đề thi.
2.5. Phương pháp ôn HSK4 hiệu quả
Dựa trên kinh nghiệm giảng dạy và ôn luyện
cho rất nhiều Sinh viên đỗ kỳ thi cấp chứng chỉ
HSK, dưới đây tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm
học ôn HSK4 khá hiệu quả.
+ Lựa chọn giáo trình và đặt ra lộ trình học
phù hợp
Như đã phân tích ở trên, đa số các trung tâm
hay học viên chỉ biết chăm chăm học từ quyển
một cho đến quyển bốn, năm của bộ giáo trình
Hán ngữ sáu quyển. Lựa chọn bộ giáo trình này
từ đầu đến cuối đã không còn phù hợp với kiến
thức HSK , thời gian học kéo dài. Bộ đề HSK của
HanBan những năm gần đây thay đổi rất nhiều
so với trước kia, không nhấn mạnh vào kiến thức
ngữ pháp mà tập trung các chủ đề xung quanh
cuộc sống thường nhật, đời sống xã hội, văn hóa
mang tính thực tiễn cao. Hơn nữa chỉ nghe bài
khóa trong quyển giáo trình Hán ngữ không thể
rèn khả năng tư duy, suy đoán nhanh. Học hết đến
quyển bốn, năm khiến thời gian học của bạn có
thể kéo dài rất lâu.
Đối với một lộ trình ôn thi HSK4, tôi thường
khuyên người học sử dụng giáo trình Hán ngữ
một, hai, ba như một cuốn giáo trình tích lũy kiến
thức căn bản, đồng thời xen kẽ các giáo trình nghe
và đọc hiểu kèm theo mỗi chủ bài học. Mỗi tuần
bạn phải cố gắng hoàn thành hai bài nghe và một
bài đọc hiểu. Giáo trình nghe có thể sử dụng đi từ
dễ đến khó. Ở giai đoạn sơ cấp với giáo trình Hán
một, hai bạn nên học giáo trình nghe《汉语听力
教程》 杨雪梅 北京大学出版bộ giáo trình này
được thiết kế với loại hình câu hỏi trắc nghiệm,
mỗi câu hỏi tình huống được đọc hai lần, từ vựng
lặp lại các từ cơ bản và mở rộng thêm các từ bổ
sung giúp cho quá trình tích lũy từ vựng của bạn
ngày một tốt hơn. Sau giai đoạn sơ cấp bước sang
giai đoạn trung cấp sử dụng cuốn giáo trình Hán
ngữ ba đồng thời thay đổi giáo trình nghe mới,
thời điểm này tốt nhất nên dùng 《汉语初级强化
教程听说课本1》 Giáo trình bao gồm hai mươi
bài nghe, mỗi bài nghe chỉ đọc duy nhất một lần,
người học luyện khả năng nhận biết chữ hán，
phán đoán đáp án tương đối nhanh, tạo tiền đề tốt
cho quá trình luyện đề thi HSK. Thông qua các
giáo trình cơ bản, phù hợp người học đã chuẩn
bị cho mình kiến thức nền rất cơ bản, tự tin bước
vào giai đoạn then chốt nhất ôn trực tiếp giáo trình
HSK4. Hiện nay một số nhà sách trên mạng bán
các giáo trình HSK, người học có thể đặt mua bộ
giáo trình HSK4 do Han Ban xuất bản. Tôi xin
giới thiệu bộ HSK mới nhất 《标准教程HSK》
có thể đặt mua qua các nhà sách tại ĐH Hà Nội,
ĐH Quốc Gia HN. Mục đích của chúng ta thi đạt
chứng chỉ HSK4 vì thế tiếp cận trực tiếp với các
dạng bài của HSK là thực sự hữu ích. Mỗi chủ
đề trong cuốn 《标准教程HSK4》sẽ có một đề
tương đương trong cuốn《标准教程HSK4 –练
习》Luyện tập kỹ hai cuốn này sẽ giúp người học
hoàn toàn tự tin khi bước vào phòng thi, vì chúng
ta đã quen với các dạng bài, rèn luyện kỹ năng
làm bài thành thạo, tránh những bỡ ngỡ khi làm
bài thi.
+ Lập thời gian biểu phù hợp, duy trì thói
quen rèn luyện tiếng Hán mỗi ngày
Rất nhiều nghiên cứu cho thấy duy trì việc học
thường xuyên mỗi ngày đều đặn từ 30 – 45 phút
tốt hơn rất nhiều nếu bạn thực hiện việc học vài
ba lần trên tuần mặc dù mỗi lần bạn dành ra một
TẠP CHÍ TÂM LÝ - GIÁO DỤC
52 Tập 30, số 07 (tháng 07/2024)
đến hai tiếng. Chính vì vậy mỗi ngày người học
tự đặt ra cho mình khoảng ít nhất 30 phút để có
thể nghe, đọc bài khóa hay làm một vài bài tập,
trình độ tiếng Hán của các bạn sẽ tiến bộ rất
nhanh và kỳ thi HSK đối với bạn sẽ trở lên dễ
dàng hơn rất nhiều.
+ Luyện các đề thi HSK4 online
Kho dữ liệu vô hạn trên internet cung cấp cho
người học bất cứ tài liệu nào bạn muốn , các đề
thi HSK cũng vậy luôn được cập nhật trên mạng,
chỉ với một click chuột sẽ cung cấp cho các bạn
rất nhiều đề thi HSK4 được cập nhật mới nhất với
file nghe rõ ràng, chuẩn xác. Với các đề thi cấu
trúc như đề thi thật sẽ giúp người học rèn luyện
kỹ năng làm bài, căn chỉnh thời gian phù hợp và
khắc phục những điểm yếu của bản thân xem lại
những phần kiến thức mình còn yếu. Thông qua
việc luyện các đề thi trên mạng khi bạn đã có một
kiến thức nền tương đối tốt sẽ giúp bạn tự tin hơn
khi bước vào phòng thi chính thức.
+ Tham gia kỳ thi thử trước ngày thi chính
Việc tổ chức thi HSK hiện nay có hai hình thức:
Thi bằng giấy và thi trên máy tính, đa số Sinh viên
khu vực Quảng Ninh, Hải Phòng, đặc biệt Sinh
viên ĐH Hạ Long đều lựa chọn hình thức thi trên
máy tính tại điểm thi ĐH Công Nghiệp Quảng
Ninh. Hình thức thi trên máy tính khá nhiều ưu
điểm với những người học không nhớ cách viết
chữ tuy nhiên cũng có một số thao tác phần mềm
trên máy khiến thí sinh bối rối nếu chưa được làm
quen trước. Chính vì lý do đó mà điểm thi luôn tổ
chức kỳ thi thử trước kỳ thi chính thức một tuần
hoặc hai ngày tạo điều kiện thí sinh quen với cách
thức thi cũng như các thao tác trong quá trình làm
bài. Bạn không nên bỏ qua cơ hội này, cố gắng
thu xếp để có mặt trong kỳ thi thử bởi trên thực tế
nhiều bạn lần đầu bước vào phòng thi đã rất luống
cuống để xử lý các thao tác trong lúc làm bài ảnh
hưởng đến tâm lý dẫn đến kết quả thi không tốt.
III. KẾT LUẬN
Với mỗi bạn trẻ Quảng Ninh nói chung và
sinh viên ĐH Hạ Long nói riêng tiếng Anh, Tiếng
Trung là hai ngoại ngữ cần trang bị bắt buộc, mỗi
sinh viên cần ý thức được cơ hội việc làm cũng
như yêu cầu của xã hội đặt ra để tự mình xây dựng
kế hoạch học tập trang bị kiến thức chuyên ngành,
đặc biệt là ngoại ngữ. Chứng chỉ HSK không quá
khó chỉ cần người học đặt ra cho mình lộ trình
học phù hợp, cố gắng nỗ lực từng ngày nhất định
sẽ thành công. Thông qua bài viết này tác giả làm
rõ HSK là gì và mức độ cần đạt của HSK4 cũng
như phương pháp, lộ trình học để có thể đạt được
chứng chỉ này giúp các bạn Sinh viên có nhiều cơ
hội tìm được công việc tốt khi ra trường.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. 李琳、于淼 （2018）. 标准教程HSK. 北京语言大学出版社
2. 盛炎（2006）. 语言教学原理. 重庆出版社
3. 陈宏 （2003）. 对外汉语教学资格考试参考用书. 华语教学出版社
4. http:// www.hanban.org
5. http:// www.szchinese.com