Tài liệu giảng dạy dịch nói Nhật Việt 1 - Lê Hoàng, Bộ môn ngôn ngữ Nhật, Đại học Hạ Long
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẠ LONG
KHOA NGOẠI NGỮ
BỘ MÔN NGÔN NGỮ NHẬT
LÊ HOÀNG
TÀI LIỆU GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN DỊCH NÓI NHẬT - VIỆT 1
(Phiên bản 01, lưu hành nội bộ)
QUẢNG NINH 2019
1
Tài liệu giảng dạy dịch nói Nhật Việt 1 - Lê Hoàng, Bộ môn ngôn ngữ Nhật, Đại học Hạ Long
MỤC LỤC
Trang
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU GIẢNG DẠY
4
Bài 1: KHÁI LƯỢC VỀ DỊCH NÓI CHUYÊN NGHIỆP
5
1. Bản chất của hoạt động dịch
5
2. So sánh dịch nói truyền thống và dịch viết truyền thống
5
3. Các bước tiến hành và yêu cầu chất lượng dịch nói
6
4. Các loại hình dịch nói và bài tập luyện dịch nói
6
5. Yêu cầu đối với người dịch
7
Bài 2: KỸ NĂNG ĐỌC DỊCH
9
1.Từ vựng
9
2. Ngữ pháp
9
3. Kỹ năng dịch: Kỹ năng đọc dịch
9
4.Thực hành dịch
10
5. Luyện tập
11
6. Bài tập về nhà
11
Bài 3: DỊCH GỠ BĂNGPHẦN 1
13
1.Từ vựng
13
2. Ngữ pháp
13
3. Kỹ năng dịch: Dịch gỡ băng (Phần 1)
13
4.Thực hành dịch
14
5. Luyện tập
14
6. Bài tập về nhà
15
Bài 4: DỊCH GỠ BĂNGPHẦN 2
16
1.Từ vựng
16
2. Ngữ pháp
16
3. Kỹ năng dịch: Dịch gỡ băng (Phần 2)
16
4.Thực hành dịch
16
5. Luyện tập
17
6. Bài tập về nhà
17
Bài 5: CHÍNH TẢ DỊCHPHẦN1
18
1.Từ vựng
18
2. Ngữ pháp
18
3. Kỹ năng dịch: Chính tả dịch 1
18
4.Thực hành dịch
19
5. Luyện tập
19
6. Bài tập về nhà
20
Bài 6: CHÍNH TẢ DỊCHPHẦN2
21
1.Từ vựng
21
2. Ngữ pháp
21
3. Kỹ năng dịch: Chính tả dịch 2
21
4.Thực hành dịch
21
5. Luyện tập
22
2
Tài liệu giảng dạy dịch nói Nhật Việt 1 - Lê Hoàng, Bộ môn ngôn ngữ Nhật, Đại học Hạ Long
6. Bài tập về nhà
22
Bài 7: TẰNG CƯỜNG TRÍ NHỚ TẠM THỜI
23
1.Từ vựng
23
2. Ngữ pháp
23
3. Kỹ năng dịch: Luyện tập tăng cường trí nhớ tạm thời
23
4.Thực hành dịch
24
5. Luyện tập
24
6. Bài tập về nhà
26
Bài 8: KỸ NĂNG GHI CHÉP TRONG DỊCH NÓI NỐI TIẾP
27
1.Từ vựng
27
2. Ngữ pháp
28
3. Kỹ năng dịch: Kỹ năng ghi chép trong dịch nói nối tiếp
28
4.Thực hành dịch
29
5. Luyện tập
29
6. Bài tập về nhà
30
Bài 9: THỰC HÀNH DỊCH NÓI NỐI TIẾP
31
1.Từ vựng
31
2. Ngữ pháp
31
3. Kỹ năng dịch: Thực hành dịch nói nối tiếp
31
4.Thực hành dịch
32
5. Luyện tập
32
6. Bài tập về nhà
32
TÀI LIỆU THAM KHẢO
33
3
Tài liệu giảng dạy dịch nói Nhật Việt 1 - Lê Hoàng, Bộ môn ngôn ngữ Nhật, Đại học Hạ Long
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU GIẢNG DẠY
Tài liệu giảng dạy học phầndịch nói Nhật-Việt 1phiên bản 01 dùng cho sinh
viên học học phần “Dịch nói Nhật - Việt 1”, mã học phần: JAP3016 theo Khung
chương trình đào tạo ngành Ngôn ngữ Nhật của Trường Đại học Hạ Long. Tài
liệunhằm cung cấp cho sinh viên những khái niệm cơ bản về hoạt động dịch nói
như một nghề nghiệp, hình thành những kỹ năng dịch nói cơ bản để xử lý dịch
những tình huống, đề tài giao tiếp thông thường. chưa mang tính chuyên môn.
Đồng thời, tài liệu cũng cung cấp cho sinh viên Từ vựng, ngữ pháp và kiến thức
nền liên quan đến các nội dung dịch, chủ đề dịch trong tài liệu này.
Tài liệu giảng dạy gồm 9 bài, mỗi bài thực hiện trong 6 giờ lên lớp (3 giờ lý
thuyết và 3 giờ thực hành) và 6 giờ ôn tập, kiểm tra giữa kỳ, tổng cộng27 giờ lý
thuyết + 27 giờ thực hành + 6 giờ ôn tập, kiểm tra giữa kỳ= 60 giờ trên lớp và 60
giờ tự học. Ngoại trừ bài 1 mang tính nhập môn, cấu trúc mỗi bài đều gồm 6 phần:
Từ vựng, ngữ pháp, kỹ năng dịch, thực hành dịch, luyện tập và bài tập về nhà.
Phương pháp giảng dạy chủ yếu là bình giảng, theo đó, sinh viên trình bày
phương án dịch, sau đó, giáo viên hướng dẫn thảo luận, phân tích đúng sai và
những bài học cần rút ra.
Phần văn bản trong tài liệu giảng dạy có thể được sử dụng dưới dạng bản
cứng hoặc bản điện tử, phần nghe nhìn được sử dụng dưới dạng văn bản điện tử.
Với những bài tập đòi hỏi phải viết bản dịch thì khuyến khích sinh viên đánh máy
bản dịch và gửi file cho giáo viên.
Do hạn chế về thời lượng giờ học trong học phần nên tài liệu giảng dạy chỉ
cung cấp khối lượng kiến thức và kỹ năng tối thiểu.Để học dịch hiệu quả, sinh viên
cần chủ động đọc và nghe nhiều tài liệu có chủ đề liên quan bằng cả tiếng Nhật và
tiếng Việt, đối chiếu các bản dịch đã công bố, tìm kiếm thêm tài liệu đểtự nghe,
dịch và trao đổi ý kiến với bạn bè, thầy cô giáo.
Tài liệu giảng dạy đang trong giai đoạn thử nghiệm, vì vậy, tác giả rất mong
nhận được ý kiến đóng góp từ đồng nghiệp, sinh viên và độc giả để có thể hoàn
thiện hơn trong các phiên bản sau. Xin trân trọng cám ơn.
4
Tài liệu giảng dạy dịch nói Nhật Việt 1 - Lê Hoàng, Bộ môn ngôn ngữ Nhật, Đại học Hạ Long
Bài 1: KHÁI LƯỢC VỀ DỊCH NÓI CHUYÊN NGHIỆP
1. Bản chất của hoạt động dịch
Hãy so sánh 2 sơ đồ giao tiếp dưới đây nhằm hiểu rõ về bản chất của hoạt
động dịch:
Sơ đồ 1:Sơ đồ giao tiếp đơn ngữ
Người
nói
Ý
nghĩa 1
Văn
bản
Ý
nghĩa 2
Người
nghe
Ghi chú 1: “Ý nghĩa 1” là mục đích giao tiếp của người nói, “Ý nghĩa 2” là điều
người nghe lĩnh hội được, vì vậy, dù cùng chung ngôn ngữ nhưng hai ý nghĩa này
có thể giống hoặc khác nhau.
Sơ đồ2:Sơ đồ giao tiếp trong dịch thuật
Người
nói/viết 1
Người dịch
Người
nghe 2
Nghĩ
Mục tiêu
giao tiếp 1
Người nghe 1
Người nói 2
Mục tiêu
giao tiếp 2
Nói/viết
Hiểu
Văn bản
nói/viết1
=Nghe/đọc=>
=Hiểu=>
Mục tiêu
giao tiếp 1a
=Dịch=>
=Nghe/đọc=>
Văn bản
nói/viết2
Ngôn ngữ gốc
Ngôn ngữ đích
Ghi chú 2: Hoạt động dịch nói có sự tham gia của người dịch và hai ngôn ngữ nên
phức tạp hơn quá trình giao tiếp đơn ngữ rất nhiều. Yêu cầu của dịch nói là phải
bảo đảm “Mục tiêu giao tiếp 1” (mục đích giao tiếp của người nói) tương đương
với “Mục tiêu giao tiếp 2” (điều người nghe lĩnh hội được) nhưng trong thực tế,
việc đạt được yêu cầu này một cách tuyệt đối là rất khó khăn. Dù vậy, người dịch
phải phấn đấu, rèn luyện không ngừng để đáp ứng tối đa yêu cầu này.
2. So sánh dịch nói truyền thống và dịch viết truyền thống
Bảng 1: So sánh dịch nói truyền thốngvà dịch viết truyền thống
5