1 .Quá trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới của Việt Nam
Đảng Cộng sản VN với bản chất cách mạng và tư duy chính trị nhạy bén đã khởi xướng và tiến hành
công cuộc đổi mới một cách toàn diện và sâu sắc trên các lĩnh vực, cả về đổi mới cơ chế quản lý, đổi
mới cơ cấu kinh tế, đổi mới quan hệ kinh tế đối ngoại và cải cách nền hành chính quốc gia. Gắn kết các
nội dung đổi mới và để bảo đảm cho quá trình đổi mới là quá trình hoàn thiện hệ thống luật pháp, cơ chế
quản lý, từng bước hình thành đồng bộ các yếu tố của kinh tế thị trường. Chính điều này không chỉ đảm
bảo phát huy được nội lực của đất nước, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân mà còn tạo ra tiền đề
bên trong - nhân tố quyết định cho tiến trình hội nhập với bên ngoài.
Việt Nam đã phát triển mạnh quan hệ toàn diện và mở cửa buôn bán biên giới với Trung Quốc; gia nhập
Hiệp hội các nước Đông Nam Á(ASEAN), tham gia Hiệp định mậu dịch tự do ASEAN; Diễn đàn kinh tế
châu Á-Thái Bình Dương (APEC); là sáng lập viên Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM). Cùng với các nước
ASEAN ký Hiệp định thành lập khu vực mậu dịch tự do ASEAN - Trung Quốc, ASEAN Hàn Quốc,
ASEAN - Ấn Độ, ASEAN - Úc và New Zealand. Ký hiệp định thương mại song phương với Hoa kỳ (BTA).
Đây là những bước đi quan trọng, là sự "cọ xát" từng bước trong tiến trình hội nhập.
Thực tiễn những năm qua chỉ rõ: khi mở cửa thị trường, lúc đầu chúng ta có gặp khó khăn. Mở cửa buôn
bán biên giới với Trung Quốc, hàng hoá nước bạn tràn vào đẩy doanh nghiệp nước ta vào thế bị động,
một số ngành sản xuất "lao đao", một số doanh nghiệp phải giải thể. Tuy nhiên với thời gian, các doanh
nghiệp nước ta đã vươn lên, trụ vững và đã có bước phát triển mới.
Nhiều doanh nghiệp đã đổi mới công nghệ sản xuất, cải tiến kiểu dáng, mẫu mã, nâng cao chất lượng
sản phẩm, nhờ đó mà tăng được sức cạnh tranh, phát triển được sản xuất, mở rộng được thị trường.
Thực hiện các cam kết theo hiệp định mậu dịch tự do ASEAN, chúng ta đã loại bỏ hàng rào phi quan
thuế, giảm thuế nhập khẩu. Đến năm 2006, có 10.283 dòng thuế chiếm 99,43% biểu thuế nhập khẩu
ASEAN có thuế suất chỉ ở mức 0 - 5%, nhưng các ngành sản xuất của ta vẫn phát triển với tốc độ cao.
Trong nhiều năm qua, sản xuất công nghiệp tăng trung bình 15 - 16%/năm, kim ngạch xuất khẩu tăng
trung bình trên 20%/năm là nhân tố quan trọng bảo đảm tăng trưởng kinh tế khá cao và liên tục, tạo
thêm nhiều công ăn việc làm.
Điều đặc biệt quan trọng, có ảnh hưởng lâu dài là tiến trình đổi mới kinh tế theo cơ chế thị trường và hội
nhập quốc tế đã từng bước xuất hiện lớp cán bộ trẻ có trình độ chuyên môn cao, thông thạo ngoại ngữ,
xuất hiện một đội ngũ những nhà doanh nghiệp mới, có kiến thức, năng động và tự tin, dám chấp nhận
mạo hiểm, dám đối đầu với cạnh tranh. Đây là nguồn lực quý báu cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nước.
Nhận thức được toàn cầu hoá kinh tế là một xu thế khách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham
gia, năm 1995 Việt Nam đã nộp đơn xin gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới và kiên trì đàm phán và
cải tổ để được gia nhập tổ chức này.
2. Các mốc đánh dấu chặng đường gia nhập WTO của Việt Nam
- 4-1-1995: Đơn xin gia nhập WTO của Việt Nam được Đại hội đồng tiếp nhận.
- 31-1-1995: Ban xem xét công tác gia nhập (WP) của Việt Nam được thành lập với chủ tịch là ông Eirik
Glenne, đại sứ Na Uy tại WTO.
- 24-8-1995: Việt Nam nộp bị vong lục về chế độ ngoại thương VN và gửi tới Ban thư ký WTO để luân
chuyển đến các thành viên của ban công tác.
Năm 1998-1999: Các phiên hỏi và trả lời với ban xem xét công tác xét duyệt.
Đầu năm 2002: Việt Nam gửi bản chào ban đầu về thuế quan và dịch vụ tới WTO và bắt đầu tiến hành
đàm phán song phương với một số thành viên trên cơ sở bản chào ban đầu về thuế quan và dịch vụ.
- 9-10-2004: Việt Nam và EU đạt thỏa thuận về việc Việt Nam gia nhập WTO.
- 9-6-2005: Việt Nam và Nhật Bản đạt được thỏa thuận cơ bản về vấn đề mở đường cho Việt Nam sớm
gia nhập WTO.
- 12-6-2005: Việt Nam cử một phái đoàn đàm phán hùng hậu sang Washington trước thềm chuyến thăm
Mỹ chính thức của Thủ tướng Phan Văn Khải với quyết tâm đi đến kết thúc đàm phán song phương.
- 18-7-2005: Việt Nam và Trung Quốc đạt thỏa thuận về việc mở cửa thị trường để Việt Nam gia nhập
WTO.
-31-5-2006: Ký thỏa thuận kết thúc đàm phán song phương với Mỹ - nước cuối cùng trong 28 đối tác có
yêu cầu đàm phán song phương.
- 26-10-2006: Việt Nam hoàn tất đàm phán đa phương tốt đẹp với các nước. Cuộc đàm phán trước đó
diễn ra căng thẳng và tưởng chừng không thể kết thúc được cho đến phút chót.
- Ngày 07 tháng 11/2006, nước ta đã chính thức được kết nạp vào tổ chức này.
Quá trình đàm phán c a Vi t Nam đ gia nh p WTOủ ệ ể ậ
Vi t Nam là thành viên c a các t ch c ASEAN, APEC, ASEM và đó ký k t hi p đ nhệ ủ ổ ứ ế ệ ị
th ng m i v i 72 n c, trong đó có Hi p đ nh Th ng m i Vi t Nam-Hoa Kỳ. WTO V i 149ươ ạ ớ ướ ệ ị ươ ạ ệ ớ
n c đó là thành viên c a WTO và trên 90% giao d ch th ng m i qu c t do WTO đi u ti t,ướ ủ ị ươ ạ ố ế ề ế
trong b i c nh xu th toàn c u hóa ngày càng phát tri n m nh m , đ đ y m nh h i nh pố ả ế ầ ể ạ ẽ ể ẩ ạ ộ ậ
và xây d ng thành công m t n n kinh t u tiên xu t kh u, dù mu n hay không ta không thự ộ ề ế ư ấ ẩ ố ể
đ ng ngoài t ch c th ng m i đa ph ng toàn c u này.ứ ổ ứ ươ ạ ươ ầ Vi c gia nh p WTO n m trong chệ ậ ằ ủ
tr ng h i nh p kinh t và m c a c a Vi t Nam. Chính ph Vi t Nam đó n l c tri n khaiươ ộ ậ ế ở ử ủ ệ ủ ệ ỗ ự ể
các b c đàm phán v ti n trình h i nh p này. ướ ề ế ộ ậ
Trên m t th p k k t ngày n p đ n gia nh p T ch c Th ng m i Th gi i (WTO),ộ ậ ỷ ể ừ ộ ơ ậ ổ ứ ươ ạ ế ớ
đ n nay, VN đó ti n hành 11 phi n h p v i Ban C ng t c WTO (10 phi n ch nh th c, 1 trế ế ờ ọ ớ ụ ỏ ờ ớ ứ ự
b ) và k t thỳc đàm ph n song ph ng v i 22 đ i t c. Vi t Nam đang xỳc ti n đàm ph nị ế ỏ ươ ớ ố ỏ ệ ế ỏ
song ph ng v v n đ gia nh p T ch c Th ng m i Th gi i (WTO) v i 3 đ i t c quanươ ề ấ ề ậ ổ ứ ươ ạ ế ớ ớ ố ỏ
tr ng, g m: Hoa Kỳ, Australia và New Zealand. Sau c c vũng th ng thuy t song ph ng,ọ ồ ỏ ươ ế ươ
m c thu chung trong lĩnh v c n ng nghi p đ c tho thu n gi m xu ng 18-20%, v i lứ ế ự ụ ệ ượ ả ậ ả ố ớ ộ
tr nh c t gi m t 3 đ n 5 năm. VN cũn đ xu t c t gi m thu quan xu ng m c 18% đ i v iỡ ắ ả ừ ế ề ấ ắ ả ế ố ứ ố ớ
10/11 lĩnh v c và 95/155 phõn ngành d ch v . Ngoài ra, danh m c c c m t hàng ch u h nự ị ụ ụ ỏ ặ ị ạ
ng ch thu quan đ c cam k t c t gi m t i đa, ch cũn l i 3 m t hàng mu i, đ ng và lạ ế ượ ế ắ ả ố ỉ ạ ặ ố ườ ỏ
thu c l . Theo y u c u m i c a vũng đàm ph n vũng Doha, VN cũng đó cam k t b tr c pố ỏ ờ ầ ớ ủ ỏ ế ỏ ợ ấ
xu t kh u khi gia nh p WTO. Trong qu tr nh đàm ph n minh b ch húa ch nh s ch banấ ẩ ậ ỏ ỡ ỏ ạ ớ ỏ
đ u, Vi t Nam đó tr l i h n 2.000 nhúm cõu h i và y u c u c a c c thành vi n WTO vầ ệ ả ờ ơ ỏ ờ ầ ủ ỏ ờ ề
vi c làm r h th ng ch nh s ch, ph p lu t Vi t Nam li n quan c c lĩnh v c kinh t th ngệ ừ ệ ố ớ ỏ ỏ ậ ệ ờ ỏ ự ế ươ
m i, ch nh s ch thu quan và phi thu quan, ch nh s ch đ u t n c ngoài, c ng nghi p,ạ ớ ỏ ế ế ớ ỏ ầ ư ướ ụ ệ
n ng nghi p, s h u tr tu ... ụ ệ ở ữ ớ ệ D ki n, c c phi n đàm ph n song ph ng s k t thỳc ch m nh t vàoự ế ỏ ờ ỏ ươ ẽ ế ậ ấ
đ u năm 2006ầ
Th ng 6/1994, Vi t Nam ch nh th c đ đ n l n GATT - ti n thõn c a WTO - và đ cỏ ệ ớ ứ ệ ơ ờ ề ủ ượ
GATT ch p nh n là quan s t vi n. Ngày 4/1/1995, ngay sau khi thành l p v i t n m i làấ ậ ỏ ờ ậ ớ ờ ớ
WTO, WTO đó ch nh th c ti p nh n đ n xin gia nh p c a Vi t Nam. Theo th t c c aớ ứ ế ậ ơ ậ ủ ệ ủ ụ ủ
WTO, ngày 30/1/1995, Đ i h i đ ng WTO đó quy t đ nh thành l p Ban C ng t c v Vi tạ ộ ồ ế ị ậ ụ ỏ ề ệ
Nam do ngài Seung Ho, ng i Hàn Qu c, làm Ch t ch v i nhi m v xem x t vi c k t n pườ ố ủ ị ớ ệ ụ ộ ệ ế ạ
Vi t Nam vào WTO. Theo quy đ nh c a WTO, c c n c xin gia nh p WTO ph i minh b chệ ị ủ ỏ ướ ậ ả ạ
ho ch nh s ch th ng m i c a m nh, tr c h t là tr nh b n B vong l c v ch nh s chỏ ớ ỏ ươ ạ ủ ỡ ướ ế ỡ ả ị ụ ề ớ ỏ
ngo i th ng.ạ ươ
•Th ng 7/1998, t i Gi nev , Th y Sĩ, t ch c phi n h p l n th nh t c a Ban C ngỏ ạ ơ ơ ụ ổ ứ ờ ọ ầ ứ ấ ủ ụ
t c v vi c Vi t Nam gia nh p WTO c a WTO. ỏ ề ệ ệ ậ ủ
•Th ng 12/1998, t i Gi nev , Th y Sĩ, t ch c phi n h p l n th 2 c a Ban C ngỏ ạ ơ ơ ụ ổ ứ ờ ọ ầ ứ ủ ụ
t c v vi c Vi t Nam gia nh p WTO c a WTO. ỏ ề ệ ệ ậ ủ
•Th ng 7/1999, t i Gi nev , Th y Sĩ, t ch c phi n h p l n th 3 c a Ban C ng t cỏ ạ ơ ơ ụ ổ ứ ờ ọ ầ ứ ủ ụ ỏ
v vi c Vi t Nam gia nh p WTO c a WTO. ề ệ ệ ậ ủ
•T ngày 27/11 đ n 1/12/2000, t i Gi nev , Th y Sĩ, t ch c phi n h p l n th 4ừ ế ạ ơ ơ ụ ổ ứ ờ ọ ầ ứ
Ban C ng t c v Vi t Nam gia nh p WTO c a WTO. Năm 2000, Vi t Nam c b nụ ỏ ề ệ ậ ủ ệ ơ ả
đó ch m d t giai đo n minh b ch ch nh s ch kinh t -th ng m i. Th ng 12/2001,ấ ứ ạ ạ ớ ỏ ế ươ ạ ỏ
n c ta đó g i l n WTO B n chào đ u v thu quan và d ch vướ ử ờ ả ầ ề ế ị ụ