Rèn luy n kĩ năng vi t đo n văn ngh lu n cho h c sinh l p 9ệ ế ạ ị ậ ọ ớ
PH N TH NH T : ĐT V N Đ Ầ Ứ Ấ Ặ Ấ Ề
I. LÍ DO CH N ỌĐ TÀI : Ề
Ng văn là b môn có m t v th vô cùng quan tr ng trong ch ng trìnhữ ộ ộ ị ế ọ ươ
ph thông nói chung và ch ng trình THCS nói riêng. Môn Ng văn góp ph nổ ươ ữ ầ
b i d ng và hình thành nhân cách cao đp cho h c sinh, giúp các em c mồ ưỡ ẹ ọ ả
nh n đc nh ng t t ng tình c m trong sáng, đp đ nh t c a con ng i.ậ ượ ữ ư ưở ả ẹ ẽ ấ ủ ườ
T đó giúp các em s ng đp, s ng t t, s ng có ích, rèn luy n cho h c sinh ýừ ố ẹ ố ố ố ệ ọ
th c t tu d ng, bi t yêu th ng, quí tr ng gia đình, bè b n, có lòng yêuứ ự ưỡ ế ươ ọ ạ
n c, yêu ch nghĩa xã h i, bi t h ng t i nh ng tình c m nh lòng nhân ái,ướ ủ ộ ế ướ ớ ữ ả ư
tinh th n tôn tr ng l ph i, s công b ng, căm ghét cái x u, cái ác. Và cũng tầ ọ ẽ ả ự ằ ấ ừ
đó rèn cho các em tính t l p, có năng l c c m th các giá tr chân, thi n, mĩự ậ ự ả ụ ị ệ
trong văn h c, ngh thu t. Ngoài ra h c văn còn m mang tâm h n, trí tu choọ ệ ậ ọ ở ồ ệ
h c sinh, góp ph n giúp các em hoàn thi n nhân cách.ọ ầ ệ
Đ đt đc nh ng đi u trên ng i giáo viên ph i là ng i v ng tayể ạ ượ ữ ề ườ ả ườ ữ
ngh , tâm huy t v i công vi c, hàng ngày, hàng gi bên trang giáo án giáoề ế ớ ệ ờ
viên ph i trăn tr , nghĩ suy ch n ph ng pháp nào d hi u, d c m nh t đả ở ọ ươ ễ ể ễ ả ấ ể
h c sinh có th n m b t ki n th c m t cách t t nh t . Vi c d y h c là cọ ể ắ ắ ế ứ ộ ố ấ ệ ạ ọ ả
m t ngh thu t và d y văn là m t b môn mang tính ch t ngh thu t đcộ ệ ậ ạ ộ ộ ấ ệ ậ ặ
bi t, b i nh ng điêù môn Ng văn chuy n t i ch y u thông qua ph ng ti nệ ở ữ ữ ể ả ủ ế ươ ệ
ngôn t , nh ng ngôn t đc chuy n t i y đc đi t s g i m c a giáoừ ữ ừ ượ ể ả ấ ượ ừ ự ợ ở ủ
viên, s tích c c, năng l c c m th c a h c sinh. T nh ng ki n th c đcự ự ự ả ụ ủ ọ ừ ữ ế ứ ượ
tìm hi u các em bi n thành nh ng câu văn, đo n văn, bài văn c a mình và đemể ế ữ ạ ủ
nh ng đi u đc h c ng d ng vào cu c s ng. ữ ề ượ ọ ứ ụ ộ ố
V i h c sinh THCS vi c h c văn th c s r t quan tr ng, tuy nhiên trongớ ọ ệ ọ ự ự ấ ọ
giai đo n hi n nay, có r t nhi u ph ng ti n thông tin hi n đi, thông tin điạ ệ ấ ề ươ ệ ệ ạ ạ
Ph m Th Nga – THCS Lê Đình Kiên - Yên Đnh Năm h c: 2010 ạ ị ị ọ
-2011
1
Rèn luy n kĩ năng vi t đo n văn ngh lu n cho h c sinh l p 9ệ ế ạ ị ậ ọ ớ
chúng c p nh t liên t c khi n nhi u h c sinh quên lãng sách văn h c và cũngậ ậ ụ ế ề ọ ọ
không ham thích môn Ng văn. V i môn Ng văn b c THCS các em đcữ ớ ữ ở ậ ượ
h c ba phân môn là Văn h c,Ti ng Vi t và T p làm văn, các em h c nhi uọ ọ ế ệ ậ ọ ề
phân môn Văn h c và Ti ng Vi t nh ng đu ra l i ch y u là T p làm văn.ọ ế ệ ư ầ ạ ủ ế ậ
T p làm văn là môn h c th c hành t ng h p trình đ cao c a môn Văn h cậ ọ ự ổ ợ ở ộ ủ ọ
và Ti ng Vi t. Vì v y chúng ta d y T p làm văn cho h c sinh là d y các emế ệ ậ ạ ậ ọ ạ
n m v ng văn b n, bi t cách xây d ng các lo i văn b n t văn b n nghắ ữ ả ế ự ạ ả ừ ả ệ
thu t đn các văn b n hành chính. Trong th c t gi ng d y hi n nay tôi th yậ ế ả ự ế ả ạ ệ ấ
h c sinh còn r t nhi u h n ch khi t o l p văn b n nói chung và trong vi cọ ấ ề ạ ế ạ ậ ả ệ
vi t đo n văn nói riêng, nh t là v i h c sinh l p 9. V i h c sinh l p 9, nhi uế ạ ấ ớ ọ ớ ớ ọ ớ ề
em không h ng thú làm d ng bài t p vi t đo n văn mà đây l i là d ng bài t pứ ạ ậ ế ạ ạ ạ ậ
rèn luy n kĩ năng vi t văn cho h c sinh, là m t khâu quan tr ng trong vi c t oệ ế ọ ộ ọ ệ ạ
l p văn b n. T th c t trên tôi m nh d n ch n đ tài : “ậ ả ừ ự ế ạ ạ ọ ề Rèn luy n kĩ năngệ
vi t đo n văn ngh lu n cho h c sinh l p 9”.ế ạ ị ậ ọ ớ
II. TH C TR NG TÌNH HÌNH :Ự Ạ
Nhi u năm g n đây, trong ch ng trình Ng văn theo tinh th n đi m i đãề ầ ươ ữ ầ ổ ớ
chú tr ng đn vi c vi t đo n văn c a h c sinh, các kh i l p đu có các giọ ế ệ ế ạ ủ ọ ở ố ớ ề ờ
luy n nói, gi luy n t p xây d ng bài văn theo th lo i đã h c. Trong giệ ờ ệ ậ ự ể ạ ọ ờ
luy n nói yêu c u h c sinh trình bày các đo n văn mà các em đã chu n b s nệ ầ ọ ạ ẩ ị ẵ
nhà,trong gi luy n t p bao gi cũng có ph n xây d ng đo n văn tr c khiở ờ ệ ậ ờ ầ ự ạ ướ
vi t bài hoàn ch nh. Song th c t cho th y các em r t ng i vi t văn cũng nhế ỉ ự ế ấ ấ ạ ế ư
vi t các đo n văn. Ví d sau các gi h c giáo viên th ng đa ra nh ng d ngế ạ ụ ờ ọ ườ ư ữ ạ
bài t p yêu c u các em vi t ậ ầ ế đo n thì h u h t các em không h ng thú làm bài,ạ ầ ế ứ
nhi u em làm theo ki u b t bu c ch đn thu n k l i tên tác gi , tác ph mề ể ắ ộ ỉ ơ ầ ể ạ ả ẩ
và nhìn vào ph n “Ghi nh ”(SGK) đ ghi l i n i dung ch tuy t nhiên khôngầ ớ ể ạ ộ ứ ệ
bi t mình đang trình bày đo n văn theo n i dung nào, trình bày theo cách di nế ạ ộ ễ
Ph m Th Nga – THCS Lê Đình Kiên - Yên Đnh Năm h c: 2010 ạ ị ị ọ
-2011
2
Rèn luy n kĩ năng vi t đo n văn ngh lu n cho h c sinh l p 9ệ ế ạ ị ậ ọ ớ
d ch hay qui n p...L i có em vi t đo n văn nh ng l i có nhi u ch xu ngị ạ ạ ế ạ ư ạ ề ỗ ố
dòng, không đúng yêu c u c b n v m t hình th c m i đo n văn. V i cácầ ơ ả ề ặ ứ ỗ ạ ớ
em h c sinh l p 8,9, m t l i th h n so v i h c sinh l p 6,7 là các em đãọ ớ ộ ợ ế ơ ớ ọ ớ
đc h c bài: “Xây d ng đo n văn trong văn b n” l p 8(Ti t 10), nh ngượ ọ ự ạ ả ở ớ ế ư
hình nh v i nhi u em ph n lí thuy t này v n ch a làm các em hi u rõ h nư ớ ề ầ ế ẫ ư ể ơ
v cách xây d ng đo n văn, t nh ng ti t d y có d ng bài t p này tôi quanề ự ạ ừ ữ ế ạ ạ ậ
sát, tìm hi u th y nhi u h c sinh ch a th c hi n t t thao tác vi t đo n văn dùể ấ ề ọ ư ự ệ ố ế ạ
giáo viên đã nh c nh các em nhi u l n.ắ ở ề ầ
Có nhi u nguyên nhân d n đn h c sinh làm không t t d ng bài t p vi tề ẫ ế ọ ố ạ ậ ế
đo n văn, nh ng theo tôi nguyên nhân ch y u là:ạ ư ủ ế
- HS ch a n m đc rõ ràng khái ni m v đo n văn, v câu ch đ trongư ắ ượ ệ ề ạ ề ủ ề
đo n văn.ạ
- HS ch a n m đc các cách trình bày n i dung trong m t đo n văn.ư ắ ượ ộ ộ ạ
- HS ch a bi t cách vi t đo n văn theo b c c 3 ph n: m đo n, thân đo n,ư ế ế ạ ố ụ ầ ở ạ ạ
k t đo n.ế ạ
- Ch a đnh hình c th di n m o m t đo n văn.ư ị ụ ể ệ ạ ộ ạ
- V n t nghèo vì không ch u đc tài li u, đc các tác ph m văn h c.ố ừ ị ọ ệ ọ ẩ ọ
- L thu c vào các sách văn m u.ệ ộ ẫ
- Ch a chú ý quan sát xung quanh, trí t ng t ng ch a cao, l i t duy.ư ưở ượ ư ườ ư
Qua kh o sát th c t các l p 9A, ả ự ế ở ớ 9B trưng THCS Lê ờĐình Kiên năm
h c 2009-2010 do tôi tr c ti p gi ng d y khi tôi chọ ự ế ả ạ ưa áp d ng ụđ tài này, k tề ế
qu vi c ki m tra vi t ả ệ ể ế đo n vạăn c a các em nhủ ư sau:
Phân lo iạ
L pớ
Gi iỏKháTrung bình Y u, kémế
SL % SL % SL % SL %
9A = 43 3 7% 19 44,2% 17 39,5% 4 9,3%
9B = 46 4 8,7% 20 43,4% 17 37% 5 10,9%
Ph m Th Nga – THCS Lê Đình Kiên - Yên Đnh Năm h c: 2010 ạ ị ị ọ
-2011
3
Rèn luy n kĩ năng vi t đo n văn ngh lu n cho h c sinh l p 9ệ ế ạ ị ậ ọ ớ
III. M C ỤĐÍCH, NHI M V NGHIÊN C U:Ệ Ụ Ứ
Phân môn T p làm văn b c THCS giúp cho HS năm đc các th lo iậ ở ậ ượ ể ạ
trong ch ng trình, đó là: T s , Miêu t , Bi u c m, Thuy t minh, Ngh lu nươ ự ự ả ể ả ế ị ậ
và Hành chính. T đó, giúp HS bi t v n d ng các lo i văn b n vào quá trìnhừ ế ậ ụ ạ ả
h c t p và vào đi s ng. V i đ tài này tôi mong mu n các em bi t cách xâyọ ậ ờ ố ớ ề ố ế
d ng đo n văn nói chung và đo n văn ngh lu n nói riêng, t đó các em h cự ạ ạ ị ậ ừ ọ
t t h n phân môn T p làm văn, đng th i có th ng d ng nh ng đi u đcố ơ ậ ồ ờ ể ứ ụ ữ ề ượ
h c vào các môn h c khác cũng nh vào đi s ng.ọ ọ ư ờ ố
V i văn ngh lu n, m i đo n văn đu ch a m t ý chính, ý chính có thớ ị ậ ỗ ạ ề ứ ộ ể
đng đu đo n văn ho c cu i đo n văn, tùy theo đo n văn vi t theo cáchứ ở ầ ạ ặ ố ạ ạ ế
di n d ch hay qui n p. Cũng có khi ý chính n m trong n i dung các câu khiễ ị ạ ằ ộ
đo n văn đc tri n khai theo cách song hành...T nh ng bài t p vi t đo nạ ượ ể ừ ữ ậ ế ạ
văn ngh lu n, giáo viên chú ý rèn luy n cho h c sinh l p 9 kĩ năng di n đtị ậ ệ ọ ớ ễ ạ
đúng và hay trong làm văn, t p v n d ng m t các sáng t o, t ng h p nh ngậ ậ ụ ộ ạ ổ ợ ữ
ki n th c đã ti p thu qua b môn Ng văn và c nh ng ki n th c văn hóa, xãế ứ ế ộ ữ ả ữ ế ứ
h i đ t đó các em có th vi t và nói trong t ng hoàn c nh giao ti p c th .ộ ể ừ ể ế ừ ả ế ụ ể
Thông qua n i dung các đo n văn còn rèn luy n cho các em m t s đc tínhộ ạ ệ ộ ố ứ
nh lòng nhân ái, tính trung th c, s kiên trì, giúp các em phân bi t đúng, sai,ư ự ự ệ
t t, x u...T đó nuôi d ng tâm h n h c sinh h ng t i chân, thi n, mĩ, cácố ấ ừ ưỡ ồ ọ ướ ớ ệ
em bi t s ng t t h n, đp h n.ế ố ố ơ ẹ ơ
IV. ĐI TỐ Ư NG, PH M VI, PHỢ Ạ ƯƠNG PHÁP NGHIÊN C U:Ứ
- Đi tố ư ng nghiên c u: H c sinh l p 9.ợ ứ ọ ớ
- Ph m vi nghiên c u: Hạ ứ ư ng d n HS l p 9 vi t các ớ ẫ ớ ế đo n vạăn ngh lu n.ị ậ
- Ph ng pháp nghiên c u:ươ ứ
Đây là kinh nghi m c a b n thân khi ti n hành gi ng d y, tôi ệ ủ ả ế ả ạ đã th cự
hi n nh sau :ệ ư
Ph m Th Nga – THCS Lê Đình Kiên - Yên Đnh Năm h c: 2010 ạ ị ị ọ
-2011
4
Rèn luy n kĩ năng vi t đo n văn ngh lu n cho h c sinh l p 9ệ ế ạ ị ậ ọ ớ
- Dùng sách giáo khoa, tìm hi u sách giáo viên, đc kĩ th lo i văn nghể ọ ể ạ ị
lu n, đc kĩ các d ng đo n văn ngh lu n, t đó rút ra kinh nghi m h ngậ ọ ạ ạ ị ậ ừ ệ ướ
d n h c sinh.ẫ ọ
- Tham kh o thêm m t s bài vả ộ ố ăn, đo n vạăn m u v văn ngh lu n trongẫ ề ị ậ ở
các sách tham kh o, nâng cao đ tìm ra cái chung c b n khi ti n hành làmả ể ơ ả ế
d ng bài t p này.ạ ậ
- Vi t các đo n văn m u cho h c sinh tham kh o.ế ạ ẫ ọ ả
PH N TH HAI: GI I QUY T V N Ầ Ứ Ả Ế Ấ ĐỀ
I. CƠ S LÍ LU N:Ở Ậ
Rèn kĩ năng vi t đo n văn là phát huy năng l c và t duy cho HS . Đ rènế ạ ự ư ể
luy n đc kĩ năng vi t đo n văn, đòi h i HS ph i suy nghĩ và yêu c u di nệ ượ ế ạ ỏ ả ầ ễ
đt thành l i, thành đo n, ph i s d ng ph ng ti n ngôn ng phù h p v i ýạ ờ ạ ả ử ụ ươ ệ ữ ợ ớ
c a đo n đ hi u qu di n đt cao h n, đo n văn có s c cu n hút, thuy tủ ạ ể ệ ả ễ ạ ơ ạ ứ ố ế
ph c ng i đc. Kĩ năng d ng đo n văn g n v i các kĩ năng khác trong vi cụ ườ ọ ự ạ ắ ớ ệ
làm bài văn ngh lu n nh tìm ý, l p dàn ý, luy n nói, vi t bài văn hoàn ch nh.ị ậ ư ậ ệ ế ỉ
Đây là nh ng thao tác , nh ng kĩ năng có khi th c hi n cùng m t lúc. Cũng cóữ ữ ự ệ ộ
khi thao tác d ng đo n văn đc th c hi n riêng đó là khi HS h c các bài xâyự ạ ượ ự ệ ọ
d ng đo n văn ho c giáo viên ra các bài t p ng n, bài ki m tra coa câu yêuự ạ ặ ậ ắ ể
c u vi t đo n văn.ầ ế ạ
II. N I DUNG TH C HI N:Ộ Ự Ệ
A. NH NG D NG BÀI T P GIÚP HS RÈN LUY N KĨ NỮ Ạ Ậ Ệ ĂNG VI T ẾĐO N VẠĂN:
Đ HS làm t t d ng bài t p: Vi t đo n văn ngh lu n, tr c h t GV ph iể ố ạ ậ ế ạ ị ậ ướ ế ả
cho HS hi u rõ: Đo n văn là gì? Có m y cách trình bày n i dung trong m tể ạ ấ ộ ộ
đo n văn?Câu ch đ là gì?ạ ủ ề
*Khái ni m đo n văn:ệ ạ
Ph m Th Nga – THCS Lê Đình Kiên - Yên Đnh Năm h c: 2010 ạ ị ị ọ
-2011
5
