
CULTURAL TOURISM PRODUCTS
AND THE ROLE OF MANAGING CULTURE IN VIETNAM TOURISM
The article concentrates on two issues:
The first part is Literature Review, presenting the definition and terms related
to: Cultural tourism, Tourism products, Cultural tourism products, Culture of Tourism,
and Culture of tourism management.
Next, the second part shows the author’s viewpoint towards the general
assessment of cultural tourism products in Vietnam, the advantages and disadvantages
of such products in the sustainable development of cultural tourism products.
The most important part is “The role of managing culture in the development of
cultural tourism products in Vietnam”. In particular, the author mainly mentions the
managing culture of traveling and the ways to reduce and solve relevant problems.
SN PHM DU LCH VN HOÁ
VÀ VAI TRÒ CA VN HOÁ QUN LÝ DU LCH VIT NAM
Ths. Trnh Lê Anh
1
Du lch vn hoá
“Du lch vn hoá” c hiu là mt loi hình du lch có mc ph bin vào
loi rng rãi nht. D thy, “du lch vn hoá ang tr thành xu th ch o trong
chin lc phát trin ca ngành du lch th gii” và xu hng ó cng c th hin
rõ Vit Nam trong Ngh quyt i hi ng ln th VIII.
2
1
Khoa Du lch hc, Trng i hc Khoa hc Xã hi và Nhân vn
C th: “… Phát trin du lch tơng xng vi tim nng du lch to ln ca t nc theo hng du lch vn hoá,
sinh thái, môi trng. Xây dng các chơng trình và các im du lch hp dn v vn hoá, di tích lch s và khu
danh lam thng cnh.”

Nhm làm rõ “du lch vn hoá”, Nguyn Vn Bình
3
phân bit “du lch vn hoá”
vi “vn hoá du lch”. Theo ó, “khái nim th nht là nn du lch da trên ngun tài
nguyên vn hoá; trong khi khái nim th hai là nói n mi quan h gia vn hoá
trong hot ng du lch vi nhng ni hàm vn hoá cut toàn b h thng sn phm
du lch…”
4
Nhn mnh phân tích môi trng vn hoá-xã hi, môi trng nhân vn, tài
nguyên nhân vn, inh Trung Kiên
5
, Nguyn Thái Bình
6
, V Khc Liên
7
u kh ng
nh ây là iu kin cho phát trin loi hình du lch vn hoá và s khác bit v vn
hoá là yu t! quan trng b"c nht hp dn du khách, t# ó cho thy rõ ràng ni dung
ca loi hình du lch vn hoá.
Nh v"y, quan nim v “du lch vn hoá” cơ bn không có s khác bit theo
hng xung t (conflictly defining a concept). Tu chung, Du lch vn hoá là mt
loi hình du lch ly tài nguyên du lch nhân vn làm i tng khai thác nhm phc
v nhu cu hiu bit, thng thc, tri nghim và cm nhn nhng giá tr vn hoá, xã
hi, nhân vn ti im n ca du khách.
Sn phm du lch
Tip c"n di góc nhìn marketing, mt s! hc gi nc ngoài
8
ã kh ng nh
“sn phm du lch là mt tng th rt phc tp gm các thành phn không ng nht”
và làm rõ thành phn ca sn ph$m du lch g%m:
+ mt di sn g%m các tài nguyên thiên nhiên, vn hoá, ngh thu"t, lch s hay
công ngh có kh nng thu hút khách du lch và thúc $y chuyn i ca h;
+ nh&ng trang b mà bn thân chúng không phi là yu t! gây nh hng cho
mc ích ca chuyn i, nhng nu thiu thì chuyn i không th thc hin c: nơi
n ch!n , các trang b v vn hoá, vui chơi và th thao;
3
Trong Du lch và du lch vn hoá, tp chí Du lch Vit Nam, s! 8/1999.
4
Khái nim “Vn hoá du lch” s' c tip tc phân tích trong phn 1.3.
5
Trong Môi trng nhân vn và phát trin du lch bn vng, Bài vit hi tho.
6
Trong Phát trin du lch vi ngun tài nguyên nhân vn, tp chí Du lch Vit Nam, s! 12/2002.
7
Trong Môi trng vn hoá - xã hi lành mnh, du lch phát trin vng chc, tp chí Du lch Vit Nam, s!
5/1996.
8
Robert Lanquar & Robert Hollier, Marketing du lch, NXB Th gii, 2002.

+ vic i li thu"n tin có liên quan n phơng tin chuyên ch mà khách du
lch s' dùng i ti a im ã chn. Nh&ng thu"n li này c tính toán v m(t
kinh t hơn là v khong cách a lý.
9
Làm rõ hơn n&a, Nguyn Hng Giáp
10
cho rng mt sn ph$m du lch là mt
tng th nh&ng yu t! có th trông thy c ho(c không trông thy c, nhng li
làm tho mãn cho nh&ng khách hàng nht nh ho(c cho nh&ng th trng nào ó. Ông
gii thiu ý kin ca hai hc gi nc ngoài
11
v vic phân bit 3 mc trong khái
nim ca mt sn ph$m du lch:
+ Sn ph$m du lch chính tr li cho câu h)i: ngi mua th"t s mu!n c gì?
Sn ph$m này là trung tâm ca s! cung !i vi du khách.
+ Sn ph$m du lch hình thc, tơng ng vi sn ph$m mà nó có m(t lúc mua
ho(c chn la. Nó là sn ph$m c!t yu c c th hoá bng nh&ng yu t! ho(c nh&ng
dch v rõ ràng.
+ Sn ph$m du lch m rng: là toàn b nh&ng yu t! liên quan n ngi tiêu
dùng, tc là du khách, là tng th do các yu t! nhìn thy ccng nh không nhìn
thy c cung cp cho ngi du lch, (c bit là nh&ng li ích tâm lý nh là cm giác
l, c coi là thành phn u tú, thng lu… Sn ph$m du lch m rng hoàn toàn
thích hp cho khách hàng cu!i cùng.
Nh v"y, sn phm du lch là toàn b chơng trình du lch, các dch v du lch
cùng vi tài nguyên du lch c khai thác cho hot ng du lch. Thành phn ca sn
phm du lch: sn phm l hành; sn phm dch v du lch c c th hoá trong các
l!nh vc dch v khác nhau: dch v lu trú, n ung, b sung; các dch v c th khi
trc tip phc v khách du lch: lu nim, ung, món n…
Sn phm du lch vn hóa
+ Liên quan n vic khai thác loi hình du lch vn hoá, hình thành t# vic
xây dng loi hình du lch vn hoá và do ó, có th kh ng nh, nó là sn ph$m trc
tip t# loi hình du lch vn hoá.
9
Theo A..J. Burkart & S. Medlik, Tourism, past, present and future, London, Hêinmann, 1974.
10
Nguyn H%ng Giáp, Kinh t du lch, NXB Tr*, 2002.
11
G.Tocquer & M. Zins, Marketing du lch, Paris, Gâetn Morin, 1987.

+ Là nh&ng sn ph$m du lch ra i t# quá trình khai thác trc tip các giá tr
vn hoá v"t th và phi v"t th. Là kt qu t hp ca vic khai thác tài nguyên du lch
nhân vn vi vic thc hin các dch v du lch kèm theo. Trong ó, du n vn hoá rt
"m nét và ni tri trong sn ph$m ơn l* và trong c sn ph$m tng hp.
+ Không th lu kho, v#a c th, v#a tr#u tng. Hình thành ch yu vi các
chơng trình du lch vn hoá: tham quan – nghiên cu các di tích, di sn vn hoá, các
l hi, làng quê – làng ngh truyn th!ng… và nó cng hình thành, t%n ti vi vic
khai thác các yu t! vn hoá truyn th!ng, vn hoá bn a, cng %ng a phơng…
trong vic t chc các dch v du lch khác nhau.
Tu chung, sn phm du lch vn hoá là vic khai thác tài nguyên du lch nhân
vn và các dch v du lch kèm theo hình thành các chơng trình du lch, các dch
v du lch có du n vn hoá ch o và cơ bn, phù hp vi vic xây dng loi hình
du lch vn hoá và o ó là sn phm trc tip t" loi hình du lch vn hoá.
Sn phm du lch vn hóa Vit Nam
L hi là mt ngu%n tài nguyên du lch nhân vn rt quan trng cu thành sn
ph$m du lch vn hoá ca Vit Nam. Lâu nay, các hot ng l hi này ch yu phn
ánh tính cách vn hoá tôn giáo, vn hoá tín ng+ng trong dân gian, thu hút nhiu ngi
(c bit là ngi m o gn xa. Tuy nhiên, nu không nghiên cu th"n trng có
quyt nh u t úng n thì ây cng không phi là mt loi hình có th d dàng t
chc thành các tour du lch, bi tính cht và phc tp ca chúng. Trc ht, vì bn
thân các l hi ã là nh&ng hot ng tín ng+ng, hot ng tôn giáo nên không d tr
thành các tour du lch nhm thu tin t# các tín %. M(t khác, do tính phc tp, s ông
úc, %n ào thi im cao trào ã khin du khách nghi ngi v vn an ninh, tr"t t
xã hi và tính vn minh l hi, là nh&ng nét (c trng trong các chơng trình du lch
v!n có tính vn hoá. Dòng khách du lch tng lên nu không qun lý t!t s' dn n
thơng mi hoá, tm thng hoá vn hoá bn a và vn hóa dân tc kim tin c
nhanh, th hin rõ nht trong vic t chc l hi bt c lúc nào và bt c dâu; s
ph)ng c tu, tin trong kin trúc, trong biu din, trong tôn to duy tu bo d+ng các
di tích không theo nguyên bn. S thơng mi hoá, tm thng hoá vn hoá ch- có th
mua vui cho khách trong ch!c lát, nhng li gây ra s thơng tn nghiêm trng lòng t

tôn dân tc !i vi nn vn hoá dân tc mình, sm mun s' dn n suy gim lòng
mn khách và s phát trin bn v&ngca du lch.
!i vi im du lch, tính vn hoá trong hot ng du lch vn hoá ti ây c
th hin qua các giá tr mà im du lch có th cung cp cho du khách, nh nh&ng giá
tr v th$m m., v v sinh, môi trng, v kh nng nâng cao th cht và tri thc cho
du khách… Ví d, nu im du lch là mt di tích lch s vn hoá thì giá tr thm m.
ây phi là s tran trng tính xác thc lch s ca di tích. Có th coi vic xây dng, tu
sa tu, tin là mt hành vi không vn hoá. Chúng ta t#ng chng kin rt nhiu bài hc
au lòng vì s tu, tin phn vn hoá này nh vic xây dng ng gi, chùa gi khu
danh thng tôn giáo Hơng Sơn, vic phá hu/ và xây mi tng á Hòn Vng Phu
Lng Sơn,… Nhiu nơi trên th gii, to dng c tính vn hoá cho các sn ph$m
du lch, ngi ta ã chú ý n t#ng chi tit nh). Ví d, vic to dng cnh quan dc
tuyn du lch. Có nh&ng tuyn ng du lch i qua ã c thit k bng cây xanh
cnh quan an xen nh&ng công trình vn hoá to cho du khách có c cm giác th
thái, làm giàu thêm tri thc v thiên nhiên, con ngi và vn hoá, cm thy c cái
0p ca th gii t nhiên và trit lý nhân vn ca nn vn hoá bn a. y thc s là
nh&ng tuyn im du lch có tính vn hoá. Tính vn hoá trong sn ph$m du lch cng
c coi là mt tiêu chu$n xác nh cht lng sn ph$m du lch.
Mu!n có h th!ng sn ph$m du lch mang ni hàm vn hoá phi xây dng c
nh&ng sn ph$m áp ng c hai yêu cu tính c áo và tính biu trng ca nn vn
hoá dân tc. Tuy nhiên, nhìn sang các nc bn, không xa xôi là các nc láng ging
chúng ta cng thy cn phi hc t"p h rt nhiu v vn này. Thái Lan rt c! gng
tr thành mt truly asia th hai, sau Malaysia. Trên thc t, h ã làm c iu
ó, ch- vì kh$u hiu trên ã b s h&u trc bi Malaysia ma thôi. Hai qu!c gia này
u ý thc rt rõ ngu%n lc vn hoá là ngu%n lc quan trng nht !i vi s nghip
phát trin du lch t nc ca h. Vì th, bn thân Bangkok trong k hoch tuyên
truyn nm 2005 (t slogan là “BANGKOK, the city of CULTURE”. Lào, Cam pu
chia, Mianma và Thái Lan ã có rt nhiu hp tác nhm khuych trơng hình nh vn
hoá Khơme chung ca nhóm các nc này vi c nh&ng tơng %ng và khác bit:
lands of elephans, lands of emerald buddha… Trong khi ó iu này Vit Nam cha
c thc s quan tâm các cp qun lý v1 mô ca ngành du lch nc ta.

