CULTURAL TOURISM PRODUCTS
AND THE ROLE OF MANAGING CULTURE IN VIETNAM TOURISM
The article concentrates on two issues:
The first part is Literature Review, presenting the definition and terms related
to: Cultural tourism, Tourism products, Cultural tourism products, Culture of Tourism,
and Culture of tourism management.
Next, the second part shows the author’s viewpoint towards the general
assessment of cultural tourism products in Vietnam, the advantages and disadvantages
of such products in the sustainable development of cultural tourism products.
The most important part is The role of managing culture in the development of
cultural tourism products in Vietnam”. In particular, the author mainly mentions the
managing culture of traveling and the ways to reduce and solve relevant problems.
SN PHM DU LCH VN HOÁ
VAI TRÒ CA VN HOÁ QUN LÝ DU LCH VIT NAM
Ths. Trnh Lê Anh
1
Du lch vn h
“Du lch vn hoá” c hiu mt loi hình du lch mc  ph bin vào
loi rng rãi nht. D thy, “du lch vn hoá ang tr thành xu th ch o trong
chin lc phát trin ca ngành du lch th gii” xu hng ó cng c th hin
Vit Nam trong Ngh quyt i hi ng ln th VIII.
2

1
Khoa Du lch hc, Trng i hc Khoa hc Xã hi và Nhân vn
C th: “… Phát trin du lch tơng xng vi tim nng du lch to ln ca t nc theo hng du lch vn hoá,
sinh thái, môi trng. Xây dng các chơng trình các im du lch hp dn v vn hoá, di tích lch s khu
danh lam thng cnh.”
Nhm làm “du lch vn hoá”, Nguyn Vn Bình
3
phân bit “du lch vn hoá”
vi “vn hoá du lch”. Theo ó, khái nim th nht nn du lch da trên ngun tài
nguyên vn hoá; trong khi khái nim th hai nói n mi quan h gia vn hoá
trong hot ng du lch vi nhng ni hàm vn hoá cut toàn b h thng sn phm
du lch…”
4
Nhn mnh phân ch môi trng vn hoá-xã hi, môi trng nhân vn, tài
nguyên nhân vn, inh Trung Kiên
5
, Nguyn Thái Bình
6
, V Khc Liên
7
u kh ng
nh ây iu kin cho phát trin loi hình du lch vn hoá s khác bit v vn
hoá yu t! quan trng b"c nht hp dn du khách, t# ó cho thy ràng ni dung
ca loi hình du lch vn hoá.
Nh v"y, quan nim v “du lch vn hoá” cơ bn không s khác bit theo
hng xung t (conflictly defining a concept). Tu chung, Du lch vn hoá mt
loi hình du lch ly tài nguyên du lch nhân vn làm i tng khai thác nhm phc
v nhu cu hiu bit, thng thc, tri nghim cm nhn nhng giá tr vn hoá,
hi, nhân vn ti im n ca du khách.
Sn phm du lch
Tip c"n di góc nhìn marketing, mt s! hc gi nc ngoài
8
ã kh ng nh
“sn phm du lch là mt tng th rt phc tp gm các thành phn không ng nht”
và làm rõ thành phn ca sn ph$m du lch g%m:
+ mt di sn g%m các tài nguyên thiên nhiên, vn hoá, ngh thu"t, lch s hay
công ngh có kh nng thu hút khách du lch và thúc $y chuyn i ca h;
+ nh&ng trang b bn thân chúng không phi yu t! gây nh hng cho
mc ích ca chuyn i, nhng nu thiu thì chuyn i không th thc hin c: nơi
n ch!n , các trang b v vn hoá, vui chơi và th thao;

3
Trong Du lch và du lch vn hoá, tp chí Du lch Vit Nam, s! 8/1999.
4
Khái nim “Vn hoá du lch” s' c tip tc phân tích trong phn 1.3.
5
Trong Môi trng nhân vn và phát trin du lch bn vng, Bài vit hi tho.
6
Trong Phát trin du lch vi ngun tài nguyên nhân vn, tp chí Du lch Vit Nam, s! 12/2002.
7
Trong Môi trng vn hoá - hi lành mnh, du lch phát trin vng chc, tp chí Du lch Vit Nam, s!
5/1996.
8
Robert Lanquar & Robert Hollier, Marketing du lch, NXB Th gii, 2002.
+ vic i li thu"n tin liên quan n phơng tin chuyên ch khách du
lch s' dùng  i ti a im ã chn. Nh&ng thu"n li này c tính toán v m(t
kinh t hơn là v khong cách a lý.
9
Làm hơn n&a, Nguyn Hng Giáp
10
cho rng mt sn ph$m du lch là mt
tng th nh&ng yu t! th trông thy c ho(c không trông thy c, nhng li
làm tho mãn cho nh&ng khách hàng nht nh ho(c cho nh&ng th trng nào ó. Ông
gii thiu ý kin ca hai hc gi nc ngoài
11
v vic phân bit 3 mc  trong khái
nim ca mt sn ph$m du lch:
+ Sn ph$m du lch chính tr li cho câu h)i: ngi mua th"t s mu!n c gì?
Sn ph$m này là trung tâm ca s! cung !i vi du khách.
+ Sn ph$m du lch nh thc, tơng ng vi sn ph$m m(t lúc mua
ho(c chn la. Nó là sn ph$m c!t yu c c th hoá bng nh&ng yu t! ho(c nh&ng
dch v rõ ràng.
+ Sn ph$m du lch m rng: toàn b nh&ng yu t! liên quan n ngi tiêu
dùng, tc du khách, tng th do các yu t! nhìn thy ccng nh không nhìn
thy c cung cp cho ngi du lch, (c bit là nh&ng li ích tâm lý nh là cm giác
l, c coi thành phn u tú, thng luSn ph$m du lch m rng hoàn toàn
thích hp cho khách hàng cu!i cùng.
Nh v"y, sn phm du lch toàn b chơng trình du lch, các dch v du lch
cùng vi tài nguyên du lch c khai thác cho hot ng du lch. Thành phn ca sn
phm du lch: sn phm l hành; sn phm dch v du lch c c th htrong các
l!nh vc dch v khác nhau: dch v lu trú, n ung, b sung; các dch v c th khi
trc tip phc v khách du lch:  lu nim,  ung, món n…
Sn phm du lch vn hóa
+ Liên quan n vic khai thác loi hình du lch vn hoá, hình thành t# vic
xây dng loi hình du lch vn hoá do ó, th kh ng nh, sn ph$m trc
tip t# loi hình du lch vn hoá.

9
Theo A..J. Burkart & S. Medlik, Tourism, past, present and future, London, Hêinmann, 1974.
10
Nguyn H%ng Giáp, Kinh t du lch, NXB Tr*, 2002.
11
G.Tocquer & M. Zins, Marketing du lch, Paris, Gâetn Morin, 1987.
+ nh&ng sn ph$m du lch ra i t# qtrình khai thác trc tip các giá tr
vn hoá v"t th phi v"t th. kt qu t hp ca vic khai thác tài nguyên du lch
nhân vn vi vic thc hin các dch v du lch kèm theo. Trong ó, du n vn hoá rt
"m nét và ni tri trong sn ph$m ơn l* và trong c sn ph$m tng hp.
+ Không th lu kho, v#a c th, v#a tr#u tng. Hình thành ch yu vi các
chơng trình du lch vn hoá: tham quan nghiên cu các di tích, di sn vn hoá, các
l hi, làng quê làng ngh truyn th!ngcng hình thành, t%n ti vi vic
khai thác các yu t! vn hoá truyn th!ng, vn hoá bn a, cng %ng a phơng…
trong vic t chc các dch v du lch khác nhau.
Tu chung, sn phm du lch vn hoá vic khai thác tài nguyên du lch nhân
vn các dch v du lch kèm theo  hình thành các chơng trình du lch, các dch
v du lch du n vn hoá ch o cơ bn, phù hp vi vic xây dng loi hình
du lch vn hoá o ó là sn phm trc tip t" loi hình du lch vn hoá.
Sn phm du lch vn hóa Vit Nam
L hi mt ngu%n i nguyên du lch nhân vn rt quan trng cu thành sn
ph$m du lch vn hoá ca Vit Nam. Lâu nay, các hot ng l hi này ch yu phn
ánh tính cách vn hoá tôn giáo, vn hoá tín ng+ng trong dân gian, thu hút nhiu ngi
(c bit ngi m o gn xa. Tuy nhiên, nu không nghiên cu th"n trng 
quyt nh u t úng n thì ây cng không phi là mt loi hình th d dàng t
chc thành các tour du lch, bi tính cht phc tp ca chúng. Trc ht, bn
thân các l hi ã là nh&ng hot ng tín ng+ng, hot ng tôn giáo nên không d tr
thành các tour du lch nhm thu tin t# các tín %. M(t khác, do tính phc tp, s ông
úc, %n ào thi im cao trào ã khin du khách nghi ngi v vn  an ninh, tr"t t
hi tính vn minh l hi, nh&ng nét (c trng trong các chơng trình du lch
v!n tính vn hoá. Dòng khách du lch tng lên nu không qun t!t s' dn n
thơng mi hoá, tm thng hoá vn hoá bn a và vn hóa dân tc  kim tin c
nhanh, th hin nht trong vic t chc l hi bt c lúc nào và bt c dâu; s
ph)ng c tu, tin trong kin trúc, trong biu din, trong tôn to duy tu bo d+ng các
di tích không theo nguyên bn. S thơng mi hoá, tm thng hoá vn hoá ch-th
mua vui cho khách trong ch!c lát, nhng li gây ra s thơng tn nghiêm trng lòng t
tôn dân tc !i vi nn vn hdân tc mình, sm mun s' dn n suy gim ng
mn khách và s phát trin bn v&ngca du lch.
!i vi im du lch, tính vn hoá trong hot ng du lch vn hoá ti ây c
th hin qua các giá tr im du lch th cung cp cho du khách, nh nh&ng giá
tr v th$m m., v v sinh, môi trng, v kh nng nâng cao th cht tri thc cho
du khách… Ví d, nu im du lch là mt di tích lch s vn hoá thì giá tr thm m.
ây phi s tran trng tính xác thc lch s ca di tích. th coi vic xây dng, tu
sa tu, tin là mt hành vi không vn hoá. Chúng ta t#ng chng kin rt nhiu bài hc
au lòng s tu, tin phn vn hoá này nh vic xây dng ng gi, chùa gi khu
danh thng tôn giáo Hơng Sơn, vic phá hu/ xây mi tng á Hòn Vng Phu
Lng Sơn,… Nhiu nơi trên th gii,  to dng c tính vn hoá cho các sn ph$m
du lch, ngi ta ã chú ý n t#ng chi tit nh). Ví d, vic to dng cnh quan dc
tuyn du lch. nh&ng tuyn ng du lch i qua ã c thit k bng cây xanh
cnh quan an xen nh&ng công trình vn hoá to cho du khách c cm giác th
thái, m giàu thêm tri thc v thiên nhiên, con ngi vn hoá, cm thy c i
0p ca th gii t nhiên trit nhân vn ca nn vn hoá bn a. y thc s
nh&ng tuyn im du lch tính vn hoá. nh vn hoá trong sn ph$m du lch cng
c coi là mt tiêu chu$n xác nh cht lng sn ph$m du lch.
Mu!n có h th!ng sn ph$m du lch mang ni hàm vn hoá phi xây dng c
nh&ng sn ph$m áp ng c hai yêu cu tính c áo và tính biu trng ca nn vn
hoá dân tc. Tuy nhiên, nhìn sang các nc bn, không xa xôi các nc láng ging
chúng ta cng thy cn phi hc t"p h rt nhiu v vn  này. Thái Lan rt c! gng
 tr thành mt truly asia th hai, sau Malaysia. Trên thc t, h ã làm c iu
ó, ch- kh$u hiu trên ã b s h&u trc bi Malaysia ma thôi. Hai qu!c gia này
u ý thc rt ngu%n lc vn hoá ngu%n lc quan trng nht !i vi s nghip
phát trin du lch t nc ca h. Vì th, bn thân Bangkok trong k hoch tuyên
truyn nm 2005 (t slogan BANGKOK, the city of CULTURE”. Lào, Cam pu
chia, Mianma Thái Lan ã rt nhiu hp tác nhm khuych trơng hình nh vn
hoá Khơme chung ca nhóm các nc này vi c nh&ng tơng %ng khác bit:
lands of elephans, lands of emerald buddha… Trong khi ó iu này Vit Nam cha
c thc s quan tâm các cp qun lý v1 mô ca ngành du lch nc ta.