Đi m i ph ng pháp d y h c trong phân môn “Âm nh c th ng ổ ớ ươ ạ ọ ạ ườ
th c”ứ
I. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
I.1. LÝ DO CH N Đ TÀIỌ Ề
Trong s nghi p đi m i giáo d c ph thông, vi c đi m i ph ngự ệ ổ ớ ụ ổ ệ ổ ớ ươ
pháp d y h c đc coi là m t nhi m v tr ng tâm, m t yêu c u b c thi t điạ ọ ượ ộ ệ ụ ọ ộ ầ ứ ế ố
v i t t c các c p h c, b c h c n c ta. Đi m i ph ng pháp d y h cớ ấ ả ấ ọ ậ ọ ướ ổ ớ ươ ạ ọ
nh m góp ph n đào t o nh ng con ng i: tích c c, t giác, năng đng, sángằ ầ ạ ữ ườ ự ự ộ
t o, có năng l c v n d ng nh ng ki n th c đc h c vào cu c s ng. Đngạ ự ậ ụ ữ ế ứ ượ ọ ộ ố ồ
th i đi m i ph ng pháp d y h c nh m tác đng vào tình c m, đem l iờ ổ ớ ươ ạ ọ ằ ộ ả ạ
ni m vui, h ng thú cho ng i h c, h ng t i vi c h c t p ch đng, lo i bề ứ ườ ọ ướ ớ ệ ọ ậ ủ ộ ạ ỏ
thói quen h c t p th đng.ọ ậ ụ ộ
Xu t phát t m c tiêu chung c a b môn Âm nh c tr ng THCS làấ ừ ụ ủ ộ ạ ở ườ
ti p t c c ng c , xây d ng phát tri n năng l c âm nh c cho h c sinh. Quaế ụ ủ ố ự ể ự ạ ọ
phân môn Âm nh c th ng th c, cung c p cho các em nh ng hi u bi t sạ ườ ứ ấ ữ ể ế ơ
l c mang tính ph bi n v các ho t đng c a ngh thu t âm nh c nh sángượ ổ ế ề ạ ộ ủ ệ ậ ạ ư
tác, bi u di n, các sinh ho t âm nh c, các lo i nh c c , các v n đ c a điể ễ ạ ạ ạ ạ ụ ấ ề ủ ờ
s ng âm nh c x a và nay, m i quan h gi a âm nh c v i đi s ng, tác gi ,ố ạ ư ố ệ ữ ạ ớ ờ ố ả
tác ph m âm nh c có nh h ng trong xã h i.ẩ ạ ả ưở ộ
Phân môn Âm nh c th ng th c góp ph n giáo d c cho các em có tìnhạ ườ ứ ầ ụ
c m, đo đc trong sáng, lành m nh, h ng t i cái đp trong cu c s ng, nângả ạ ứ ạ ướ ớ ẹ ộ ố
cao hi u bi t v v n s ng, văn hoá xã h i. Nói cách khác phân môn Âm nh cể ế ề ố ố ộ ạ
th ng th c góp ph n th c hi n m c tiêu giáo d c cho h c sinh có m t trìnhườ ứ ầ ự ệ ụ ụ ọ ộ
đ “Văn hoá âm nh c” nh t đnh.ộ ạ ấ ị
Chính vì xác đnh đc m c tiêu c a phân môn cũng nh xác đnh đcị ượ ụ ủ ư ị ượ
tính ph c t p, tr u t ng c a môn h c. B n thân tôi là Giáo viên tr c ti pứ ạ ừ ượ ủ ọ ả ự ế
gi ng d y nên tôi ph i tìm m i cách ti p c n và th ng xuyên đi m iả ạ ả ọ ế ậ ườ ổ ớ
Hoàng Kim Thanh – Tr ng THCS M o Khê IIườ ạ
1
Đi m i ph ng pháp d y h c trong phân môn “Âm nh c th ng ổ ớ ươ ạ ọ ạ ườ
th c”ứ
ph ng pháp gi ng d y cho phù h p v i tính ch t c a phân môn và thu hútươ ả ạ ợ ớ ấ ủ
h c sinh h ng thú h c t p. T đó tôi quy t đnh đt tên cho đ tài nghiên c uọ ứ ọ ậ ừ ế ị ặ ề ứ
c a mình là “Đi m i ph ng pháp d y h c trong phân môn Âm nh c th ngủ ổ ớ ươ ạ ọ ạ ườ
th c”.ứ
I.2. M C ĐÍCH NGHIÊN C UỤ Ứ
Trong đ tài này tôi s t p trung nghiên c u nh m vào 3 m c đích chính:ề ẽ ậ ứ ằ ụ
Tìm hi u ch ng trình phân môn Âm nh c th ng th c ể ươ ạ ườ ứ ở
tr ng THCS.ườ
D y Âm nh c th ng th c theo h ng đi m i nh m phátạ ạ ườ ứ ướ ổ ớ ằ
huy tính tích c c và giáo d c văn hóa âm nh c cho h c sinh.ự ụ ạ ọ
Ph ng ti n và đ dùng d y h c ph c v cho d y h c âmươ ệ ồ ạ ọ ụ ụ ạ ọ
nh c th ng th c.ạ ườ ứ
I.3. TH I GIAN, ĐA ĐI MỜ Ị Ể
Th c hi n tri n khai nhi m v năm h c c a Ngành v vi c d y âmự ệ ể ệ ụ ọ ủ ề ệ ạ
nh c trong ch ng trình thay sách giáo khoa và đi m i ph ng pháp d yạ ươ ổ ớ ươ ạ
h c. B n thâm tôi đc tr c ti p gi ng d y tr ng THCS M o Khê 2. Quaọ ả ượ ự ế ả ạ ở ườ ạ
3 năm thay sách và đi m i ph ng pháp d y h c, b n thâm tôi đc h c t p,ổ ớ ươ ạ ọ ả ượ ọ ậ
b i d ng và t nghiên c u đã h c t p đc t các l p h c c a Ngành, c aồ ưỡ ự ứ ọ ậ ượ ừ ớ ọ ủ ủ
nhà tr ng và các đng nghi p nhi u v n đ v nh n th c, v ph ng phápườ ồ ệ ề ấ ề ề ậ ứ ề ươ
d y h c, v s d ng trang thi t b và t ch c l p h c.ạ ọ ề ử ụ ế ị ổ ứ ớ ọ
I.4. ĐÓNG GÓP M I V M T LÝ LU N VÀ TH C TI NỚ Ề Ặ Ậ Ự Ễ
V m t lý lu nề ặ ậ
Mong mu n c a tôi trong đ tài này là s đóng góp thêm m t s ý ki nố ủ ề ẽ ộ ố ế
b sung đ môn Âm nh c nói chung và phân môn Âm nh c th ng th c nóiổ ể ạ ạ ườ ứ
Hoàng Kim Thanh – Tr ng THCS M o Khê IIườ ạ
2
Đi m i ph ng pháp d y h c trong phân môn “Âm nh c th ng ổ ớ ươ ạ ọ ạ ườ
th c”ứ
riêng có m t ph ng pháp gi ng d y m i t o đc h ng thú cho h c sinh khiộ ươ ả ạ ớ ạ ượ ứ ọ
h c phân môn nàyọ. C th :ụ ể
+ V đ dùng d y h cề ồ ạ ọ
+ V t ch c l p h cề ổ ứ ớ ọ
+ V cách s d ng sách bài t pề ử ụ ậ
+ V ph ng pháp d y h cề ươ ạ ọ
V m t th c ti nề ặ ự ễ
Giúp h c sinh có nh n th c sâu s c v phân môn Âm nh c th ng th cọ ậ ứ ắ ề ạ ườ ứ
và có d u n t o đc khung ch ng trình c n gi i thi u:ấ ấ ạ ượ ươ ầ ớ ệ
+ Gi i thi u m t s tác gi , tác ph m tiêu bi uớ ệ ộ ố ả ẩ ể
+ M t s nh c c dân t c và nh c c ph ng tây ph bi nộ ố ạ ụ ộ ạ ụ ươ ổ ế
+ Dân ca Vi t Nam, m t s hình th c sinh ho t âm nh c dân gianệ ộ ố ứ ạ ạ
+ M t s th lo i nh c đàn đn gi nộ ố ể ạ ạ ơ ả
+ V tác d ng và nh h ng c a âm nh c trong đi s ng xã h iề ụ ả ưở ủ ạ ờ ố ộ
+ Đôi nét v sáng tác thi u nhi…ề ế
II. PH N N I DUNGẦ Ộ
II.1. CH NG 1 : T NG QUANƯƠ Ổ
Quá trình gi ng d y âm nh c mà trong đó có n i dung âm nh c th ngả ạ ạ ộ ạ ườ
th c, n u ng i giáo viên âm nh c luôn có ý th c v yêu c u giáo d c th mứ ế ườ ạ ứ ề ầ ụ ẩ
m qua môn h c c a mình, ch c ch n chúng ta s có nh ng suy nghĩ đ c iỹ ọ ủ ắ ắ ẽ ữ ể ả
ti n, sáng t o làm cho gi h c thêm sinh đng, h p d n mà mang đn cho h cế ạ ờ ọ ộ ấ ẫ ế ọ
sinh nh ng xúc c m, tình c m th m m âm nh c th c s . Đi u đó góp ph nữ ả ả ẩ ỹ ạ ự ự ề ầ
r t quan tr ng vào vi c làm đp tâm h n c a các em. Vì th , mu n đy m nhấ ọ ệ ẹ ồ ủ ế ố ẩ ạ
Hoàng Kim Thanh – Tr ng THCS M o Khê IIườ ạ
3
Đi m i ph ng pháp d y h c trong phân môn “Âm nh c th ng ổ ớ ươ ạ ọ ạ ườ
th c”ứ
giáo d c th m m đ nâng cao năng l c th m m âm nh c cho h c sinh thìụ ẩ ỹ ể ự ẩ ỹ ạ ọ
không có cách nào khác ngoài vi c nâng cao ch t l ng gi d y âm nh c quaệ ấ ượ ờ ạ ạ
t t c các y u t nh : n i dung, ph ng pháp, ph ng ti n….và nh t là ph iấ ả ế ố ư ộ ươ ươ ệ ấ ả
t o ra m t môi tr ng âm nh c sinh đng làm cho h c sinh v a là ng i h c,ạ ộ ườ ạ ộ ọ ừ ườ ọ
v a là ng i h ng th và sáng t o, sáng t o đây có th xem là s sáng t oừ ườ ưở ụ ạ ạ ở ể ự ạ
trong c m nh n các hình t ng âm nh c, các n i dung tác ph m và sáng t oả ậ ượ ạ ộ ẩ ạ
trong cách bi u c m bài hát và trình di n tác ph m…ể ả ễ ẩ
Khi đánh giá v năng l c chuyên môn, năng l c gi ng d y c a giáo viênề ự ự ả ạ ủ
âm nh c, m t môn h c mà b n thân nó đã mang s n nh ng y u t giáo d cạ ộ ọ ả ẵ ữ ế ố ụ
th m m , không th ch căn c vào vi c truy n th ki n th c, k năng đnẩ ỹ ể ỉ ứ ệ ề ụ ế ứ ỹ ơ
thu n c a giáo viên mà đi u quan tr ng h n là ph i xét s tác đng vào c mầ ủ ề ọ ơ ả ự ộ ả
xúc, tình c m và tâm h n c a h c sinh. Sau m i bài âm nh c th ng th c h cả ồ ủ ọ ỗ ạ ườ ứ ọ
sinh c m nh n thêm m t nét m i v âm nh c v i đi s ng. Vì v y m i ti tả ậ ộ ớ ề ạ ớ ờ ố ậ ở ỗ ế
d y, m i đn v ki n th c cung c p cho h c sinh tôi luôn quan tâm đn vi cạ ỗ ơ ị ế ứ ấ ọ ế ệ
liên h bài h c đó v i th c t cu c s ng. Thông qua nhi u con đng khácệ ọ ớ ự ế ộ ố ề ườ
nhau, b o đm y u t sinh đng, nh nhàng mà d hi u v i các n i dung phùả ả ế ố ộ ẹ ễ ể ớ ộ
h p và có tính giáo d c cao.ợ ụ
Gi d y v i phân môn âm nh c th ng th c thành công theo tôi chínhờ ạ ớ ạ ườ ứ
là s t k công, sáng t o ngay t khâu chu n b th t chu đáo các thi t b d yự ự ỳ ạ ừ ẩ ị ậ ế ị ạ
h c. Trên c s đó t ch c hình th c gi d y m t cách phù h p, sáng t o, t oọ ơ ở ổ ứ ứ ờ ạ ộ ợ ạ ạ
không khí sôi n i trong h c sinh. Và cu i cùng, là ngh thu t c a ng i d yổ ọ ố ệ ậ ủ ườ ạ
h ng h c sinh đn v i cái đích c a gi d y là kh c sâu ki n th c tr ng tâmướ ọ ế ớ ủ ờ ạ ắ ế ứ ọ
c a bài h c.ủ ọ
II.2. CH NG 2 : N I DUNG V N Đ NGHIÊN C UƯƠ Ộ Ấ Ề Ứ
Nh ng ki n th c ph thông v âm nh c mà h c sinh nên bi t và c nữ ế ứ ổ ề ạ ọ ế ầ
bi t t o thành n i dung phân môn âm nh c th ng th c (cũng có tài li u g iế ạ ộ ạ ườ ứ ệ ọ
Hoàng Kim Thanh – Tr ng THCS M o Khê IIườ ạ
4
Đi m i ph ng pháp d y h c trong phân môn “Âm nh c th ng ổ ớ ươ ạ ọ ạ ườ
th c”ứ
là th ng th c âm nh c, s không chính xác n u g i là th ng th c âm nh c)ườ ứ ạ ẽ ế ọ ưở ứ ạ
đem đn cho h c sinh nh ng hi u bi t s l c mang tính ph bi n v cácế ọ ữ ể ế ơ ượ ổ ế ề
ho t đng c a ngh thu t âm nh c.ạ ộ ủ ệ ậ ạ
II.2.1. Tìm hi u ch ng trình phân môn âm nh c th ng th c ể ươ ạ ườ ứ ở
THCS
Ch ng trình âm nh c THCS (ban hành theo Quy t đnh 03/2002/QĐươ ạ ế ị
BGD&ĐT ngày 24/1/2004 c a B tr ng B Giáo d c và Đào t o) quy đnhủ ộ ưở ộ ụ ạ ị
n i dung phân môn âm nh c th ng th c nh sau:ộ ạ ườ ứ ư
- Nghe nh c có d n gi i kho ng 20 tác ph m đ gi i thi u m t s tácạ ẫ ả ả ẩ ể ớ ệ ộ ố
gi tiêu bi u c a âm nh c Vi t Nam và th gi i (m t s nh c sĩ đc gi iả ể ủ ạ ệ ế ớ ộ ố ạ ượ ả
th ng H Chí Minh v văn h c, ngh thu t, m t s nh c sĩ quen bi t v iưở ồ ề ọ ệ ậ ộ ố ạ ế ớ
thi u nhi và m t vài nh c sĩ thu c tr ng phái c đi n, lãng m n và c n điế ộ ạ ộ ườ ổ ể ạ ậ ạ
ph ng Tây).ươ
- Gi i thi u:ớ ệ
+ M t s nh c c dân t c và nh c c ph ng Tây ph bi n.ộ ố ạ ụ ộ ạ ụ ươ ổ ế
+ Dân ca Vi t Nam, m t s hình th c sinh ho t âm nh c dânệ ộ ố ứ ạ ạ
gian.
+ M t s th lo i nh c đàn đn gi nộ ố ể ạ ạ ơ ả
+ V tác d ng và nh h ng c a âm nh c trong đi s ng xã h i .ề ụ ả ưở ủ ạ ờ ố ộ
+ Đôi nét v sáng tác ca khúc thi u nhi.ề ế
* C th :ụ ể
L p 6: Ph n gi i thi u tác gi , tác ph m:ớ ầ ớ ệ ả ẩ
- Nh c sĩ Văn Cao và bài hát “Làng tôi”ạ
- Nh c sĩ L u H u Ph c và bài hát “Lên đàng’ạ ư ữ ướ
Hoàng Kim Thanh – Tr ng THCS M o Khê IIườ ạ
5