I. CƠ SỞ KHOA HỌC ............................................................................................................. 3
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ............................................................................................... 5
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU, PHẠM VI NGHIÊN CỨU VÀ ÁP DỤNG CỦA ĐỀ
TÀI ............................................................................................................................................. 6
I. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI NGHIÊN CỨU .................................................................. 6
II. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC VÀ RÈN KỸ
NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRONG TRƯỜNG THCS ............................................... 8
III. KẾT QUẢ ......................................................................................................................... 12
I. KẾT LUẬN .......................................................................................................................... 14
II. KHUYẾN NGHỊ ................................................................................................................ 17
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................................. 18
MỤC LỤC ............................................................................................................................... 19
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ KHOA HỌC
1. Cơ sở lý luận
Giáo dục đạo đức và rèn kỹ năng sống trang bị cho học sinh kiến thức, thái
độ và kỹ năng phù hợp, từ đó hình thành cho học sinh những hành vi, thói quen
lành mạnh, tích cực, loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực trong cuộc sống;
tạo cơ hội cho các em có khả năng xử lý mọi vấn đề xảy ra trong sinh hoạt hàng
ngày.
Re;n ky< năng sô>ng cho ho?c sinh thư?c sư? co> ta>c du?ng tô>t đê>n viê?c gia>o du?c
đa?o đư>c ho?c sinh trong nha; trươ;ng không như<ng giu>p cho ca>c em co> đươ?c như<ng
ki< năng ư>ng xưA, giao tiê>p ma; co;n ta?o tha;nh tho>i quen phân ti>ch đa>nh gia> ti;nh
hi;nh, tho>i quen vươn lên xưA ly> ti;nh huô>ng mô?t ca>ch hơ?p li>. Kha>c vơ>i ca>c phương
pha>p trươ>c trong viê?c gia>o du?c đa?o đư>c ho?c sinh la; khoaAng ca>ch giư<a thâ;y va; tro;
khi ca>c em mă>c lô<i thường ca>c thâ;y, cô gia>o hay du;ng hi;nh thư>c tra>ch pha?t, kyA
luâ?t ma; i>t khi lă>ng nghe ca>c em giaAi ba;y... Nay vơ>i viê?c chu> trọng giáo dục đạo
đức, re;n ky< năng sô>ng cho ho?c sinh ma; đo;i hoAi câ;n co> sư? ân câ;n chiA baAo, phân
ti>ch, nghe ca>c em no>i lên như<ng suy nghi<, dâ<n đê>n viê?c la;m chưa phu; hơ?p vơ>i
chuâAn đa?o đư>c ngươ;i ho?c sinh. Viê?c gia>o du?c đa?o đư>c, hi;nh tha;nh ca>c ky< năng
sô>ng tô>i thiêAu cuAa ca>c em đa< đươ?c lô;ng ghe>p trong ca>c chương tri;nh ho?c tâ?p,
đươ?c ti>ch hơ?p trong ca>c bô? môn va; co;n đươ?c traAi nghiê?m qua thư?c tê> cho nên
gây đươ?c hư>ng thu> cho ca>c em trong viê?c tu dươ<ng đa?o đư>c, hươ>ng thiê?n va;
nâng cao đươ?c năng lư?c ho?c tâ?p, sa>ng ta?o. Tư; đo>, ca>c em co> nhâ?n thư>c đu>ng đă>n
trong viê?c thư?c hiê?n nô?i qui, qui đi?nh cuAa nha; trươ;ng va; tư? gia>c thư?c hiê?n.
Là một người quản lý trong nhà trường, nhận thức được vai trò và trọng
trách của mình tôi luôn học hỏi, trau dồi kinh nghiệm để có biện pháp nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường nói chung và giáo dục đạo đức
kỹ năng sống nói riêng nhằm thực hiện thành công cuộc vận động: “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Để thực hiện tốt điều đó tôi ma?nh da?n
chọn đề tài: "Giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức và rèn
kỹ năng sống cho học sinh trong trường THCS”.
2. Cơ sở thực tiễn
Hiện nay do công nghệ thông tin phát triển cùng với tình hình dịch bệnh
đang hoành hành, các nhà trường đang phải gồng mình dạy học trực tuyến nên
số học sinh được chiều chuộng từ phía gia đình có chiều hướng gia tăng, tình
trạng học sinh ngoài việc học văn hóa thì thường xuyên tham gia các trò chơi
trên không gian mạng,thậm chí nhiều học sinh còn rơi vào tình trang nghiện
game, nghiện mạng xã hội, sống ảo, tự kỷ… ngày càng nhiều mà không cần
quan tâm tới vấn đề đạo đức và các kỹ năng cuộc sống, các công việc để giúp đỡ
cho bố mẹ và gia đình.
Xa< hô?i nga;y ca;ng pha>t triêAn thê> giơ>i đang bươ>c va;o kyA nguyên mơ>i - KyA
nguyên cuAa khoa ho?c, công nghê? va; như<ng tiê>n bô? vươ?t bâ?c về công nghệ thông
tin mang la?i cho loa;i ngươ;i như<ng lơ?i i>ch hư<u du?ng. Nhưng cu<ng vi; thê> con
ngươ;i phaAi đô>i mă?t vơ>i như<ng tha>ch thư>c to lơ>n tư; môi trươ;ng thiên nhiên, xa<
hô?i va; đă?c biê?t các ảnh hưởng từ mạng xã hội và các trò chơi game online, từ các
mô>i quan hê? xa< hô?i giư<a ngươ;i vơ>i ngươ;i. Vơ>i như<ng thay đôAi đo>, xa< hô?i no>i
chung, nga;nh gia>o du?c no>i riêng đang tư;ng nga;y phaAi đô>i mă?t vơ>i như<ng tha>ch
thư>c va; câ;n phaAi co> như<ng thay đôAi đêA phu; hơ?p vơ>i như<ng mu?c tiêu va; hoa;n caAnh
mơ>i, yêu câ;u xa< hô?i đo;i hoAi phaAi đa;o ta?o ra như<ng con ngươ;i co> tri thư>c khoa
ho?c, vư;a co> ky< năng la;m viê?c, nhưng cu<ng phaAi co> tha>i đô?, ha;nh vi ti>ch cư?c trươ>c
như<ng sư? thay đổi cuAa môi trươ;ng thiên nhiên, môi trươ;ng xa< hô?i, môi trường
công nghệ. Vơ>i như<ng chuyêAn biê>n kinh tê>, xa< hô?i, công nghệ qua> nhanh cho>ng
đa< ha?n chê> phâ;n na;o chư>c năng cuAa gia đi;nh vơ>i như<ng gia>o du?c đa?o đư>c truyê;n
thô>ng. Như<ng biê>n đôAi vê; kinh tê>, xa< hô?i, công nghệ đa< đem la?i cho lư>a tuôAi
thiếu niên qua> nhiê;u thưA tha>ch, phân vân trươ>c sư? lư?a chọn con đươ;ng pha>t triêAn
baAn thân.
Bươ>c va;o tuôAi thiê>u niên, trong đô? tuôAi đi ho?c THCS ca>c em bă>t đâ;u muô>n
tư? mi;nh xem xe>t ca>c sư? viê?c, không muô>n sư? can thiê?p cuAa ngươ;i kha>c, kêA caA bô>
me?. Sư? pha>t triêAn cuAa “tư? y> thư>c” đo;i hoAi thiê>u niên luôn muô>n thoa>t khoAi mô>i
quan hê? phu? thuô?c trươ>c kia đêA trơA tha;nh ca> thêA đô?c lâ?p... Nhưng giư<a như<ng
mong muô>n mang ti>nh chuA quan, ca> nhân va; như<ng tha>ch thư>c cuô?c sô>ng đôi lu>c
không co> sư? tương ư>ng nên ca>c em rơi va;o tra?ng tha>i co> tha>i đô? phaAn kha>ng bă;ng
ca>c hi>nh thư>c như li; lơ?m, la?nh nha?t,... bâ>t hơ?p ta>c cá biệt có học sinh co;n toA tha>i
đô? bâ>t câ;n .
Thư?c tê> cho thâ>y như<ng năm gâ;n đây ti;nh tra?ng thanh thiê>u niên, đă?c biê?t
la; ca>c em ơA đô? tuôAi trung ho?c cơ sơA, pha?m pha>p nga;y ca;ng gia tăng vơ>i ca>c mư>c
đô? nga;y ca;ng nghiêm tro?ng. Vơ>i đô? tuôAi ho?c sinh trung ho?c cơ sơA vê; mă?t pha>t
triêAn tâm, sinh ly> ca>c em dê< rơi va;o tê? na?n xa< hô?i, vi pha?m pha>p luâ?t aAnh hươAng
râ>t xâ>u cho môi trươ;ng ho?c đươ;ng va; xa< hô?i. Co> râ>t nhiê;u nguyên nhân dâ<n đê>n
ti;nh tra?ng na;y, nhưng mô?t trong như<ng nguyên nhân chi>nh la; ho?c sinh nga;y ca;ng
thiê>u ky< năng sô>ng câ;n thiê>t đêA ho;a nhâ?p vơ>i môi trươ;ng pha>t triêAn nhanh cho>ng.
Đa< co> nhiê;u trung tâm re;n ky< năng sô>ng cho ho?c sinh đươ?c tha;nh lâ?p
nhă;m giu>p ca>c em ho?c sinh tâ?p traAi nghiê?m trong ti;nh huô>ng gia đi;nh đêA hi;nh
tha;nh mô?t sô> ky< năng sô>ng cho ca>c em. Mă?t kha>c nga;nh gia>o du?c va; đa;o ta?o đa<
va; đang co> như<ng đi?nh hươ>ng ti>ch cư?c đêA đưa viê?c re;n ky< năng sô>ng va;o giaAng
da?y trong tư;ng câ>p ho?c nhă;m đi?nh hươ>ng như<ng gia> tri? va; ta?o lâ?p ha;nh vi phu;
hơ?p vơ>i tư;ng lư>a tuôAi. Chi>nh vi; thê> viê?c giáo dục đạo đức và re;n ky< năng sô>ng
cho ho?c sinh trong nha; trươ;ng THCS la; hê>t sư>c câ;n thiê>t va; phaAi co> hướng đi
đu>ng đă>n. Đây la; mô?t li<nh vư?c khoa ho?c co;n kha> mơ>i meA trong trươ;ng THCS đo;i
hoAi như<ng ngươ;i la;m công ta>c gia>o du?c trong ca>c nha; trươ;ng câ;n phaAi quan tâm
chu> y> đêA xây dư?ng, đa;o ta?o thê> hê? treA trơA tha;nh ngươ;i “co> đư>c, co> ta;i”. Nước ta
đã hội nhập kinh tế ngoài mặt tích cực mà không ai phủ nhận đó là nền kinh tế
có những bước phát triển, song hội nhập kinh tế cũng làm phát sinh những vấn
đề mà chúng ta cần quan tâm: Bản sắc văn hóa dân tộc bị đe dọa, hội nhập kinh
tế quốc tế cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin đã đưa vào nước ta có
những sản phẩm văn hoá đồi trụy, những trò game cuốn hút người chơi, phản
nhân văn, bạo lực, làm xói mòn những giá trị đạo đức, thuần phong mỹ tục của
dân tộc. Hơn nữa hiện nay một số bộ phận thanh thiếu niên có dấu hiệu sa sút
nghiêm trọng về đạo đức, nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc, kém ý thức trong
quan hệ cộng đồng, thiếu niềm tin trong cuộc sống, ý chí tiến thân kém, không
có tính tự chủ dễ bị lôi cuốn vào những việc xấu, những cám dỗ từ mạng xã hội.
Mặt khác một số cán bộ quản lý, giáo viên chưa thật sự là tấm gương sáng
cho học sinh, chỉ lo chú trọng đến việc dạy tri thức khoa học, xem nhẹ việc giáo
dục đạo đức và rèn kỹ năng sống, xem nhẹ việc dạy người, thờ ơ không chú ý
đến việc giáo dục tình cảm, đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh. Đặc biệt một số
giáo viên dạy bộ môn coi việc giáo dục đạo đức, kỹ năng sống là của giáo viên
chủ nhiệm, của giáo viên tổng phụ trách không phải việc của mình. Học sinh học
thêm quá tải không có nhiều thời gian cho các em tham gia các hoạt động ngoại
khoá. Phần đa giáo viên tổng phụ trách đội còn kiêm nhiệm ít sáng tạo, hoạt
động nhàm chán không thu hút được học sinh. Nhiều cán bộ quản lý chưa thực
sự quan tâm đầu tư kinh phí cho hoạt động ngoài giờ. Không những vậy, một lý
do nữa là do sự phối hợp với phụ huynh trong tổ chức các hoạt động còn hạn
chế.
Xuất phát từ những lý do trên tôi đã chọn đề tài: "Giải pháp chỉ đạo nâng
cao chất lượng giáo dục đạo đức và rèn kỹ năng sống cho học sinh trong
trường THCS” nhằm đào tạo ra thế học trò vừa đủ tài vừa đủ đức, có đầy đủ các
kỹ năng sống góp phần xây dựng nền giáo dục nước nhà đáp ứng được nhu cầu
phát triển của thời đại.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
1. Mục đích
Trước thực trạng đạo đức và kỹ năng sống hiện nay của học sinh trường
THCS có chiều hướng giảm sút nghiêm trọng, việc quan tâm giáo dục đạo đức
và kỹ năng sống cho học sinh là đòi hỏi cấp bách của xã hội để xây dựng hoàn
thiện những giá trị cơ bản của con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp
hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế và phát triển nền kinh tế tri thức. Đồng thời
nhằm tăng cường công tác giáo dục đạo đức và kỹ năng sống học sinh trong nhà
trường với mong muốn một phần nào đó tạo dựng một sân chơi cho các em để
các em thêm yêu trường, gắn bó với nhà trường và sau này các em trở thành
những người công dân có sự đóng góp tích cực trong việc xây dựng và phát triển
của đất nước.
Qua viê?c giáo dục đạo đức, re;n luyê?n ki< năng sô>ng cho ho?c sinh đa< la;m
cho ca>c em đôAi mơ>i phương pha>p ho?c tâ?p cuAa mi;nh. Tư; đo> giu>p ca>c em co> khaA
năng ho?c tâ?p tô>t hơn, ca>c tư duy hoa?t đô?ng cuAa ca>c em đươ?c pha>t triêAn, ca>c em
biê>t lâ?p luâ?n, tư? tin nă>m kiê>n thư>c va; giaAi quyê>t ca>c ti;nh huô>ng trong ho?c tâ?p.
Thông qua sa>ng kiê>n kinh nghiê?m re;n ky< năng sô>ng ti>nh tư? gia>c, tư? quaAn
cuAa tâ?p thêA lơ>p, nho>m ho?c sinh nga;y ca;ng tô>t hơn, gă>n bo> vơ>i nhau, giu>p nhau
ho?c tâ?p, re;n luyê?n đa?o đư>c trong nha; trươ;ng.
2. Nhiệm vụ đề tài
Chỉ ra được thực trạng và yêu cầu cần thiết phải tập trung cao cho công
tác giáo dục đạo đức và kỹ năng sống học sinh trong nhà trường.