UBND HUY N BA VÌỆ
PHONHG GD & ĐT
Đ TÀI SÁNG KI N - KINH NGHI MỀ Ế Ệ
MÔN NG VĂN 9Ữ
TÊN Đ TÀI: Ề
M T CÁCH TI P C N Đ H C SINH THÊM HI U, THÊM YÊU VĂN B NỘ Ế Ậ Ể Ọ Ể Ả
“HOÀNG LÊ NH T TH NG CHÍẤ Ố ” (H I 14 – NGÔ GIA VĂN PHÁI)Ồ
NĂM H C 2020– 2021Ọ
M C L CỤ Ụ
2
I. ĐT V N Đ:Ặ Ấ Ề
1. Lý do ch n đ tài:ọ ề
Lâu nay, v n đ d y và h c môn Ng văn luôn thu hút s quanấ ề ạ ọ ữ ự
tâm c a d lu n xã h i, và câu h i đc đt ra nhi u nh t là vì saoủ ư ậ ộ ỏ ượ ặ ề ấ
ph n đông h c sinh hi n nay ít thích h c môn Ng văn ?ầ ọ ệ ọ ữ
D y Văn đã khó. M ng văn h c trung đi (t th k X đn th k XIX) l iạ ả ọ ạ ừ ế ỷ ế ế ỷ ạ
càng nan gi i h n. Ai đã t ng d y văn đu ý th c rõ đi u này. Đa s giáo viên d yả ơ ừ ạ ề ứ ề ố ạ
văn đu cho đó là tác ph m khó ti p c n và ít h ng thú v i chúng. Nguyên nhân làề ẩ ế ậ ứ ớ
vì kho ng cách khá xa v th i gian ra đi c a các tác ph m văn h c c đi n, kéoả ề ờ ờ ủ ẩ ọ ổ ể
theo s xa l t văn phong đn các đi n tích, đi n c , các quan đi m th m mĩ…ự ạ ừ ế ể ể ố ể ẩ
khi n cho c giáo viên và h c sinh khó ti p c n và c m th nên ti t h c th ngế ả ọ ế ậ ả ụ ế ọ ườ
khó thành công.
Là giáo d y môn Ng văn 9 đã nhi u năm, có m t văn b n trung đi khi n tôiạ ữ ề ộ ả ạ ế
r t trăn tr m i khi cùng h c sinh ti p c n nó. Đó là văn b n ấ ở ỗ ọ ế ậ ả Hoàng Lê nh t th ngấ ố
chí (H i th 14) c a Ngô Gia Văn Phái.Có th coi đây là m t trong nh ng bôngồ ứ ủ ể ộ ữ
hoa tiêu bi u, r c r trong v n văn h c Trung đi n c nhà, góp ph nể ự ỡ ườ ọ ạ ướ ầ làm cho
n n văn h c Vi t Nam đm nét, phong phú. Th nh ng đ th ng th c h ngề ọ ệ ậ ế ư ể ưở ứ ươ
th m và v đp đó th t không d chút nào b i nó đòi h i ng i đc ph i có đyơ ẻ ẹ ậ ễ ở ỏ ườ ọ ả ầ
đ v n hi u bi t l ch s th i đi, v n ch nghĩa và kh năng c m th sâu s c. Tácủ ố ể ế ị ử ờ ạ ố ữ ả ả ụ ắ
ph m đc đa vào nhà tr ng m t m t giúp các em hi u đc ti n trìnhẩ ượ ư ườ ộ ặ ể ượ ế
phát tri n c a n n văn h c n c nhà qua các th i kì nh ng mong mu n h n h t làể ủ ề ọ ướ ờ ư ố ơ ế
giúp các em th y đc giá tr , c m nh n và yêu thích hòn ng c ngàn đi v n sángấ ượ ị ả ậ ọ ờ ẫ
này.
T t c nh ng lý do trên đã khi n tôi, dù đã làm công tác qu n lý, v n thamấ ả ữ ế ả ẫ
gia d y T ch n Ng văn 9 và ch n đ tài: “ạ ự ọ ữ ọ ề M t cách ti p c n đ h c sinhộ ế ậ ể ọ
thêm hi u, thêm yêu văn b n ể ả Hoàng Lê nh t th ng chíấ ố ” (H i 14 – Ngô Giaồ
Văn Phái) vào Chuyên đ Văn h c trung đi.ề ọ ạ
2. M c đích nghiên c u:ụ ứ
Góp ph n đem nh ng kinh nghi m c a mình trong gi ng d y m ng văn h cầ ữ ệ ủ ả ạ ả ọ
trung đi nói chung, văn b n “ạ ả Hoàng Lê nh t th ng chí”ấ ố - h i th 14- c a Ngô Giaồ ứ ủ
Văn phái nói riêng vào nâng cao ch t l ng h c t p, t o h ng thú h c t p cho h cấ ượ ọ ậ ạ ứ ọ ậ ọ
sinh:giúp các em n m đc nh ng ki n th c chu n bài h c m t cách nh nhàng.ắ ượ ữ ế ứ ẩ ọ ộ ẹ
T đó góp ph n gi i quy t tình tr ng l i h c, chán h c và l m trong cách h cừ ầ ả ế ạ ườ ọ ọ ơ ơ ọ
môn Ng văn c a h c sinh trong nhà tr ng hi n nay. T đó, t o đi u ki n choữ ủ ọ ườ ệ ừ ạ ề ệ
giáo viên h ng kh i h n trong nh ng gi d y văn.ứ ở ơ ữ ờ ạ
3
Đi t ng và ph m vi nghiên c u:ố ượ ạ ứ
- L p 9A, 9B n i tôi đang công tác năm h c 2020-2021.ớ ơ ọ
Trong đó, l p 9B th c nghi m theo n i dung, đ tài. L p 9A v n gi nguyênớ ự ệ ộ ề ớ ẫ ữ
cách khai thác truy n th ng.ề ố
- M ng văn h c trung đi nói chung, tác ph m ả ọ ạ ẩ Hoàng Lê nh t th ng chíấ ố nói
riêng. Đc bi t là H i th 14 c a tác ph m.ặ ệ ồ ứ ủ ẩ
Nhi m v nghiên c u:ệ ụ ứ
- Nghiên c u các ph ng pháp gi ng d y (truy n th ng và m i) môn Ngứ ươ ả ạ ề ố ớ ữ
văn trong nhà tr ng, trong đó có ph ng pháp gi ng d y ph n văn h c trung đi.ườ ươ ả ạ ầ ọ ạ
- Nghiên c u v tình hình h c t p c a h c sinh đi v i các môn h c nóiứ ề ọ ậ ủ ọ ố ớ ọ
chung và môn Ng văn nói riêng.ữ
Ph ng pháp nghiên c u:ươ ứ
-Dùng ph ng pháp quan sát th c nghi m và phân tích n i dung.ươ ự ệ ộ
-Ph ng pháp tr c nghi m khách quan.ươ ắ ệ
-Ph ng pháp phân tích s n ph m ho t đng.ươ ả ẩ ạ ộ
-Ph ng pháp so sánh đi chi u.ươ ố ế
-Ph ng pháp t ng h p...ươ ổ ợ
II. N I DUNG Đ TÀI:Ộ Ề
1. C S LÝ LU N VÀ TH C TI N:Ơ Ở Ậ Ự Ễ
III. C s lý lu n:ơ ở ậ
Nh chúng ta đã bi t, m c tiêu c b n c a giáo d c trong nhà tr ng là hìnhư ế ụ ơ ả ủ ụ ườ
thành và phát tri n nhân cách cho h c sinh. Trong đó, ho t đng c b n nh t làể ọ ạ ộ ơ ả ấ
ho t đng d y h c theo tinh th n đi m i c a B Giáo d c, là ho t đng d y h cạ ộ ạ ọ ầ ổ ớ ủ ộ ụ ạ ộ ạ ọ
ph i l y h c sinh làm trung tâm, h c sinh đc tham gia tích c c, ch đng vàoả ấ ọ ọ ượ ự ủ ộ
các ho t đng h c t p thì ph m ch t và năng l c cá nhân m i đc hình thành vàạ ộ ọ ậ ẩ ấ ự ớ ượ
phát tri n toàn di n. Tính năng đng, sáng t o - là nh ng ph m ch t c n thi tể ệ ộ ạ ữ ẩ ấ ầ ế
trong cu c s ng hi n đi c n ph i đc hình thành ngay t khi còn ng i trên nghộ ố ệ ạ ầ ả ượ ừ ồ ế
nhà tr ng. Chính vì l đó trong các môn h c nói chung và môn Ng văn nói riêng,ườ ẽ ọ ữ
vi c đi m i ph ng pháp d y h c theo h ng tích c c hoá ho t đng c a h cệ ổ ớ ươ ạ ọ ướ ự ạ ộ ủ ọ
sinh đã đc giáo viên áp d ng t nhi u năm nay. Bên c nh đó, hi n nay đtượ ụ ừ ề ạ ệ ấ
n c chúng ta đang trên đà ti n t i h i nh p, h i nh p trên t t c các lĩnh v c.ướ ế ớ ộ ậ ộ ậ ấ ả ự
M t m t chúng ta ti p thu tinhhoa văn hoá nhân lo i, m t khác chúng ta v n kộ ặ ế ạ ặ ẫ ế
th a b o t n v n văn h c c c a dân t c. Đi v i môn Ng văn, nhi m v đó thừ ả ồ ố ọ ổ ủ ộ ố ớ ữ ệ ụ ể
4
hi n rõ nét h n khi các em h c đn ph n Văn h c Trung đi (Trong đó có truy nệ ơ ọ ế ầ ọ ạ ệ
Trung đi). ạ
IV. C s th c ti n:ơ ở ự ễ
Trên th c t , vi c gi ng d y các tác ph m văn h c Vi t Nam trung đi ự ế ệ ả ạ ẩ ọ ệ ạ ở
tr ng THCS g p không ít khó khăn, ph n l n giáo viên r t ng i gi ng d y giaiườ ặ ầ ớ ấ ạ ả ạ
đo n văn h c này. Vi c rút ng n kho ng cách th m m đ h c sinh d dàng ti pạ ọ ệ ắ ả ẩ ỹ ể ọ ễ ế
nh n l i là đi u không đn gi n. ậ ạ ề ơ ả
S giáo viên là th h tr chi m t l cao, v n ki n th c, hi u bi t v vănố ế ệ ẻ ế ỷ ệ ố ế ứ ể ế ề
hóa, văn h c th i trung đi h n ch . Do đó, d n đn tình tr ng không ít giáo viênọ ờ ạ ạ ế ẫ ế ạ
đã hi n đi hóa tác ph m, gi ng d y văn h c trung đi cũng nh gi ng d y vănệ ạ ẩ ả ạ ọ ạ ư ả ạ
h c hi n đi, lí gi i tác ph m m t cách chung chung r i qui vào các giá tr yêuọ ệ ạ ả ẩ ộ ồ ị
n c, nhân đo mà không giúp h c sinh th y đc cái hay, cái đp c a tác ph m,ướ ạ ọ ấ ượ ẹ ủ ẩ
không hi u đc cái đc đáo c a nhà văn. M t s giáo viên l i n ng v gi ng gi iể ượ ộ ủ ộ ố ạ ặ ề ả ả
n i dung, phân tích các s ki n l ch s nên không khai thác h t các giá tr th m mộ ự ệ ị ử ế ị ẩ ỹ
c a văn ch ng trung đi. Hi n t ng giáo viên còn l m , hoang mang trongủ ươ ạ ệ ượ ơ ơ
cách th c ti p c n và ph ng pháp gi ng d y văn b n không ph i là hi n t ngứ ế ậ ươ ả ạ ả ả ệ ượ
hi m g p.ế ặ
H i th 14 trích văn b n ồ ứ ả Hoàng Lê nh t th ng chíấ ố c a Ngô Gia Văn Phái làủ
tác ph m mang đc tr ng c a văn h c trung đi. Chính vì v y, r t ít giáo viên dámẩ ặ ư ủ ọ ạ ậ ấ
ch n tác ph m này nh ng ti t thao gi ng có đng nghi p d (vì ch a th c s tọ ẩ ở ữ ế ả ồ ệ ự ư ự ự ự
tin chính cách khai thác tác ph m c a mình) ho c ng i d gi h u ngh vì m cở ẩ ủ ặ ạ ự ờ ữ ị ặ
đnh suy nghĩ r ng nó ị ằ khó, khô và nhàm chán.
Qua kh o sát đu năm h c v tình hình h c và thái đ h c văn h c ph nả ầ ọ ề ọ ộ ọ ọ ầ
văn h c trung đi hai l p 9A, 9C, k t qu thu đc nh sau:ọ ạ ớ ế ả ượ ư
B ng 1: K t qu đánh giá khi ch a th c hi n đ tài:ả ế ả ư ự ệ ề
L pớ9A 9B
Thích h cọ13 15
Không thích h cọ24 22
B ng 2: T ng quan gi a hai l p v k t qu h c l c môn Ng văn năm ả ươ ữ ớ ề ế ả ọ ự ữ
h c 2019 - 2020ọ
H c sinhọ
l pớ
Thông tin
Sĩ số
H c l cọ ự
G K Tb Y Kém
9A 37 4 12 17 4 0
5
9B 37 5 13 15 4 0
Dù gì đi n a thì đó cũng là th c tr ng đáng bu n không th ch i cãi.ữ ự ạ ồ ể ố
2. M C TIÊU, GI I PHÁP, T CH C TH C HI N Đ TÀI:Ụ Ả Ổ Ứ Ự Ệ Ề
a) M c ụtiêu:
Nâng cao ch t l ng b môn Ng văn nói chung, m ng văn h c trung đi nóiấ ượ ộ ữ ả ọ ạ
riêng và ch t l ng văn hóa nhà tr ng, góp ph n nâng cao ý th c h c t p c a ấ ượ ườ ầ ứ ọ ậ ủ
h c sinh trong nhà tr ng.ọ ườ
Rèn k năng c m th tác ph m văn h c nói riêng, tác ph m văn h c trung ỹ ả ụ ẩ ọ ẩ ọ
đi nói riêng (th lo i chí, vi t theo l i ti u thuy t k t c u ch ng h i).ạ ể ạ ế ố ể ế ế ấ ươ ồ
H c sinh thêm hi u, thêm yêu tác ph m đc coi là m t trong nh ng k t tinh ọ ể ẩ ượ ộ ữ ế
c a văn h c trung đi n c nhà: ủ ọ ạ ướ Hoàng Lê nh t th ng chíấ ố . T đó, thêm hi u, thêmừ ể
yêu, trân tr ng l ch s n c nhà.ọ ị ử ướ
Giúp h c sinh có thêm h ng thú, ham thích h c môn Ng văn.ọ ứ ọ ữ
V. Các gi i pháp ch y u:ả ủ ế
Tr c h t, giáo viên d y c n n m ch c cách th c ti p c n và gi ng ướ ế ạ ầ ắ ắ ứ ế ậ ả
d y văn b n trung đi sao cho tìm đc con đng c th , hi u qu nh t ạ ả ạ ượ ườ ụ ể ệ ả ấ
t i h c sinh.Xin trình bày b n đc tr ng c n chú ý khi khai thác văn b n ớ ọ ố ặ ư ầ ả
nh sau: ư
M t là:ộ khi gi ng d y tác ph m ả ạ ẩ Hoàng Lê nh t th ng chíấ ố nói riêng, văn
ch ng trung đi nói chung, giáo viên c n giúp h c sinh c m nh n đc khôngươ ạ ầ ọ ả ậ ượ
khí văn hóa, không khí l ch s c a th i đi, và có s đng c m v văn hóa, vănị ử ủ ờ ạ ự ồ ả ề
h c giai đo n y.ọ ạ ấ
V i văn b n ớ ả Hoàng Lê nh t th ng chíấ ố , h i 14, n u không tái d ng đcồ ế ự ượ
không khí l ch s th i đi c a tác ph m thì không d đ h c sinh hi u đcị ử ờ ạ ủ ẩ ễ ể ọ ể ượ
Quang Trung Nguy n Hu là ai, ch đng nói hi u sâu s c v b c chân dung c aễ ệ ứ ừ ể ắ ề ứ ủ
nhân v t, vai trò c a nhân v t trong l ch s n c nhà… cũng nh v tác gi , b iậ ủ ậ ị ử ướ ư ề ả ố
c nh ra đi, nh ng nét đc s c v n i dung, ngh thu t… c a tác ph m. ả ờ ữ ặ ắ ề ộ ệ ậ ủ ẩ
Chính vì v y, khi nghiên c u bài d y, giáo viên ph i n m ch c đc ki nậ ứ ạ ả ắ ắ ượ ế
th c l ch s giai đo n này nh : th k XVIII, các t p đoàn phong ki n Vi t Nam r iứ ị ử ạ ư ế ỷ ậ ế ệ ơ
vào tình tr ng kh ng ho ng, tranh giành quy n l c, tình hình xã h i r i ren… trongạ ủ ả ề ự ộ ố
b i c nh đó, cu c kh i nghĩa Tây s n đã l t đ các t p đoàn đoàn phong ki nố ả ộ ở ơ ậ ổ ậ ế
Đàng Trong (chúa Nguy n), Đàng Ngoài (vua Lê - chúa Tr nh), đánh tan cu c xâmễ ị ộ
l c c a quân Xiêm phía Nam, hai m i v n quân Thanh phía B c… T đóượ ủ ở ươ ạ ở ắ ừ
có ki n th c đ tái hi n l i không gian l ch s , văn hóa th i đi t i h c sinh khiế ứ ể ệ ạ ị ử ờ ạ ớ ọ