1
PHẦN I : MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Trong những năm qua, đất nước ta chuyển mình trong công cuộc đổi mới
sâu sắc và toàn diện.Từ một nền kinh tế tập trung, quan liêu bao cấp sang nền
kinh tế nhiều thành phần, kinh tế hội nhập vận hành theo cơ chế thị trường có sự
định hướng của nhà nước.Với công cuộc đổi mới chúng ta có nhiều thành tựu to
lớn rất đáng tự hào về phát triển kinh tế- xã hội, văn hóa giáo dục.Tuy nhiên mặt
trái của cơ chế thị trường cũng có ảnh hưởng tiêu cực đến sự nghiệp giáo
dục.Trong đó sự suy thái về đạo đức và những giá trị về nhân văn tác động
không nhỏ đến đối tượng học sinh như: có lối sống thực dụng, thiếu ước mơ,
hoài bão…thêm vào đó là sự du nhập của văn hóa phẩm đồi trụy, lối sống buông
thả… thông qua các phương tiện như: Phim ảnh, game, mạng internets…làm
ảnh hưởng lớn đến những quan điểm sống, về tình bạn, tình yêu trong lứa tuổi
học sinh trung học cơ sở nhất là các em chưa được trang bị và thiếu kiến thức về
vấn đề này.
Đánh giá về giáo dục, đào tạo nghị quyết Trung ương II khóa VIII nhấn
mạnh: “Đặc biệt đáng lo ngại là một bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng
suy thái về đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài
bão lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước trong những năm
tới cần tăng cường giáo dục tư tưởng đạo đức, ý thức công dân, lòng yêu nước
chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh…Tổ chức cho học sinh tham gia
các hoạt động xã hội, thể dục thể thao phù hợp với lứa tuổi và với yêu cầu giáo
dục toàn diện”. những năm qua giáo dục, đào tạo Việt Nam đã có nhiều tiến bộ.
Tuy vậy để đáp ứng với nhu cầu phát triển đất nước và hội nhập quốc tế thì cần
“ đổi mới căn bản toàn diện giáo dục” như Nghị quyết Trung ương khóa XII đã
chỉ rõ, trong đó cần tiếp tục chú trọng đến việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo
đức cho học sinh sinh viên, trong đó có học sinh trung học cơ sở.
Trường trung học cơ sở Minh Châu là nơi tôi công tác nằm ở vị trí trung
tâm xã và là xã có nhiều điểm nóng về tình hình an ninh xã hội phức tạp. Chính
vì vậy đối tượng con người đến và ở khu vực này rất đa dạng điều này cũng ảnh
hưởng không nhỏ đến giáo dục đạo đức cho học sinh nói chung đặc biệt là học
sinh ở cấp THCS.
Mặt khác trong thực tế cũng như qua các phương tiện thông tin đại chúng
thì trong xã hội hiện nay các tệ nạn xã hội như hụi họ, cờ bạc, lô đề ....có chiều
hướng gia tăng đặc biệt là hiện tượng đánh nhau trong ngoài nhà trường giữa các
2
nhóm học sinh đang học, đã nghỉ học giữa các trường, giữa các xã, thậm chí
trong một trường, một làng; số học sinh ham chơi, lười học, nhiễm thói hư tật
xấu, dể bị kích động gây gổ đánh nhau còn nhiều - Những hiện tượng này có ảnh
hưởng không nhỏ đến học sinh trong nhà trường làm cho đội ngũ giáo viên và
phụ huynh học sinh lo lắng và cần có biện pháp khắc phục.
Xuất phát từ những lý do khách quan, chủ quan như đã phân tích, là người
làm công tác quản lý tôi chọn đề tài: “ Quản lý chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo
dục đạo đức cho học sinh ở trường trung học cơ sở ” năm học 2022-2023.
2.Mục đích nghiên cứu:
Qua việc nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng công tác giáo dục đạo
đức cho học sinh ở một số trường THCS để đề ra các biện pháp giáo dục đạo
đức phù hợp với đối tượng là học sinh THCS góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện cho học sinh của trường theo mục tiêu cụ thể của Nghị quyết
Trung ương số 29 khóa XI ngày 04/11/2013 đối với giáo dục phổ thông là tập
trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất năng lực công dân, phát
hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh, nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo
đức lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành vận dụng kiến
thức vào thực tiễn đời sống.
3.Đối tượng nghiên cứu:
Trong thực tiễn ngày nay, đạo đức của học sinh có sự xuống cấp và ở
nhiều nơi có sự xuống cấp nghiêm trọng nó được thể hiện qua các hiện tượng
học sinh đánh nhau trong và ngoài nhà trường, hiện tượng học sinh vô lễ với
thầy cô giáo, với người lớn tuổi ...So với mục tiêu giáo dục, đào tạo trong nhà
trường thì còn nhiều học sinh có sự lệch lạc lớn về học vấn, thế giới quan, nhân
sinh quan, đạo đức, lối sống.
Mặt khác chúng ta đều biết nhân cách đạo đức, lối sống và sự phát triển
trí tuệ của con người không phải sinh ra đã có mà phần nhiều do giáo dục rèn
luyện mà ra, nó phụ thuộc rất nhiều vào sự tác động của môi trường xung quanh
( đó là gia đình, xã hội, thầy cô, bạn bè…) nhất là phụ thuộc vào môi trường
giáo dục trong các nhà trường. Chính vì vậy đối tượng nghiên cứu của tôi là học
sinh ở trường THCS nơi tôi đang công tác.
4.Nhiệm vụ nghiên cứu :
Trong bối cảnh của đất nước ta hiện nay đang trong thời kỳ đổi mới, thời
kì ’’Mở cửa’’hội nhập, trong quan hệ quốc tế với nhiều nước trên thế giới như
vậy sẽ đem lại nhiều ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển kinh tế, xã hội của đất
nước tuy nhiên phần ảnh hưởng tiêu cực cũng khó tránh khỏi đó là làm cho một
3
bộ phận trong xã hội có sự định hướng sai lệch về giá trị đồng tiền, hơn nữa văn
hóa, phim ảnh, lối sống với những hình ảnh không lành mạnh, những trò chơi
gây cảm giác mạnh....cũng đã ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của xã hội
và nó ảnh hưởng trực tiếp đến đạo đức, lối sống, đến sự phát triển nhân cách thế
hệ trẻ, trong đó có học sinh THCS là đối tượng còn non kém về nhận thức, dễ bị
sa ngã lôi kéo.
Chính vì vậy với cương vị là một cán bộ quản lí trong nhà trường cần đặt
ra nhiệm vụ nghiên cứu với những biện pháp phù hợp nhất đối với học sinh để
góp phần đào tạo được thế hệ học sinh phát triển toàn diện có đức có tài phục vụ
thiết thực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
5. Phương pháp nghiên cứu :
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ những chủ nhân
tương lai của đất nước trở thành những con người phát triển toàn diện về đức,
trí, thể, mỹ cho nên việc giáo dục đạo đức cho học sinh ngay từ khi còn ngồi
trên ghế nhà trường là một nội dung quan trọng theo mục tiêu giáo dục mà Đảng
đề ra.Vì vậy công tác quản lí, chỉ đạo của ban giám hiệu trong việc nâng cao
chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh nói chung và học sinh hư nói riêng là
một nội dung rất quan trọng làm cho các em đi vào nền nếp, kỷ cương chung của
nhà trường, của xã hội góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện làm cho
xã hội ngày càng văn minh, lành mạnh; thực hiện mục tiêu của toàn Đảng, toàn
dân làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh con
người phát triển toàn diện.
6. Phạm vi nghiên cứu :
Nghiên cứu đối tượng là học sinh trong trường THCS nơi tôi công tác .
Nghiên cứu với một số đối tượng học sinh hư trong và ngoài nhà trường có ảnh
hưởng tới đối tượng học sinh trong nhà trường.
Điều tra tình hình giảng dạy của các bộ môn, các hoạt động tập thể trong
nhà trường có lồng ghép việc giáo dục đạo đức cho học sinh.
Thời gian thực hiện đề tài: Năm học 2022-2023
4
PHẦN II : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Một số vấn đề chung :
1.1. Cơ sở lý luận:
Phẩm chất đạo đức là bộ phận quan trọng trong cấu trúc nhân cách toàn
diện của con người, theo quan điểm của Mác xây dựng việc giáo dục đạo đức
cho học sinh trong nhà trường luôn là một vấn đề quan trọng cần quan tâm đồng
thời với việc dạy các môn văn hóa, nếu các em có đạo đức tốt, ngoan ngoãn,
chăm chỉ, chấp hành tốt mọi nội quy của nhà trường thì các em mới có thể học
tập tốt được, bên cạnh đó, việc tiếp thu tốt kiến thức các bộ môn là nền tảng xây
dựng phẩm chất tốt đẹp trong tâm hồn trong sáng của các em.
Giáo dục đạo đức cho học sinh cùng với công tác giáo dục tư tưởng chính
trị trong nhà trường là một nhiệm vụ chính trị hàng đầu góp phần thực hiện tốt
nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường trong năm học.
Cấp học THCS là một cấp học mà đối tượng học sinh mới ở cấp Tiểu học
lên có nhiều điều còn mới mẻ trong cách dạy, cách học cũng như phương pháp
học - kiểm tra, đánh giá. Đây là những đối tượng học sinh chuẩn bị bước sang
tuổi (tuổi thanh niên), việc tiếp cận, sự ảnh hưởng của những việc tốt, xấu đối
với các em rất nhanh. Cho nên việc tiếp cận, giáo dục các em trở thành những
con người phát triển toàn diện - Những chủ nhân tương lai của nền khoa học
công nghệ - Đây là vấn đề rất quan trọng trong mục tiêu giáo dục ở các nhà
trường.
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh không đơn thuần trên lí thuyết truyền thụ
nguồn tri thức khoa học về tự nhiên, xã hội mà còn hướng tới sự tạo dựng, phát
triển những phẩm chất, nhân cách, giá trị nhân văn, đạo đức cho học sinh góp
phần hoàn thiện nhân cách phù hợp với yêu cầu, định hướng phát triển của gia
đình, xã hội trong giai đoạn hiện nay.
Phải hình thành cho các em có sự phát triển toàn diện nhân cách đó là sự thống
nhất biện chứng giữa đức và tài như Bác Hồ nói: "Có tài mà không có đức là con
người vô dụng, có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó”.
Cùng với gia đình, xã hội, nhà trường có trách nhiệm phải chăm lo giáo dục đạo
đức cách mạng cho học sinh.
Vì vậy quản lí hoạt động giáo dục đạo đức trong nhà trường là một trong những
biện pháp quản lí rất quan trọng đối với người cán bộ quản lí.
1.2. Cơ sở thực tiễn
1* Thuận lợi:
5
- Công tác tại một trường đặc thù là xã đảo duy nhất trong huyện nên nhà
trường luôn nhận được sự quan tâm giúp đỡ sát sao của các cấp, các ngành, các
cơ quan đoàn thể từ trung ương tới địa phương.
- Nhà trường mới được xây dựng khang trang khá đầy đủ các phòng chức
năng, phòng học bộ môn, đồ dùng dạy- học, hỗ trợ thiết bị dạy cho giáo viên và
học sinh .
- Đội ngũ giáo viên của trường còn rất trẻ, đầy nhiệt huyết, năng động, sáng
tạo, đoàn kết, yêu nghề mến trẻ.
- Đa phần học sinh đều rất ngoan ngoãn, lễ phép, phần lớn các em ngoan, biết
vâng lời thầy, cô giáo, luôn thực hiện tốt nội quy, quy định của nhà trường đề ra
* Khó khăn:
- Truyền thống và phong trào học tập ở địa phương chưa được phát huy.
- Kinh phí hoạt động của nhà trường còn eo hẹp, cơ sở vật chất so với các
trường ở thị xã, thị trấn, thành phố còn rất nghèo nàn, lạc hậu nên chưa đáp ứng
được nhu cầu dạy và học theo công nghệ hiện nay.
- Sự cạnh tranh của cơ chế thị trường có ảnh hưởng tích cực là thúc đẩy sự
phát triển của nền kinh thế xã hội tuy nhiên nó lại có những ảnh hưởng không
tốt đến đời sống xã hội. Nó làm cho tư tưởng cơ hội, thực dụng, vụ lợi trong cá
nhân mỗi con người phát triển, chủ nghĩa cá nhân ích kỉ, coi đồng tiền là trên hết
dẫn đến sự xuống cấp về đạo đức xã hội.
-Trong gia đình, có những gia đình ông bà, cha mẹ còn thiếu gương mẫu
trước con cháu: đánh nhau, chửi nhau trước mặt con cái, có những gia đình còn
khoán trắng, bỏ mặc cho nhà trường và xã hội trong việc giáo dục con và cũng
có những gia đình quá nuông chiều con cái trong việc ăn, mặc, xem băng hình
không lành mạnh, thiếu văn hóa; sử dụng điện thoại, đi xe máy không đúng qui
định… Tất cả những điều đó dẫn đến một số học sinh có thái độ không đúng
mực với người trên, đối với thầy cô giáo, không biết vâng lời ông bà, cha mẹ,
trong giao tiếp nói năng thô lỗ, cục cằn.
- Ngoài xã hội các hiện tượng tiêu cực, các hành vi đạo đức thiếu văn minh ở
nơi công cộng như phim ảnh không lành mạnh hoặc trong các quán điện tử có
những trò chơi bạo lực cũng làm ảnh hưởng đến hành vi đạo đức của các em.
- Tuy nhiên đánh giá một cách khách quan thì hiện nay học sinh rất nhạy
cảm rất dễ bị ảnh hưởng bởi các hiện tượng tiêu cực ngoài xã hội như hiện