ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN THANH TRÌ
TRƯỜNG TIỂU HỌC VĨNH QUỲNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP
CHỈ ĐẠO SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY
TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC
Lĩnh vực/ Môn
Cấp học
Tên tác giả
Đơn vị công tác
Chức vụ
:
:
:
:
:
Quản lý
Tiểu học
Khúc Thanh Thủy
Trường Tiểu học Vĩnh Quỳnh
Phó Hiệu trưởng
NĂM HỌC 2022-2023
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài
Khi bàn đến vị trí, vai trò của người thầy giáo trong sự nghiệp giáo dục,
Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng viết: “Thầy giáo là nhân vật trung tâm trong
nhà trường, là người quyết định đào tạo nên những con người mới xã hội chủ
nghĩa. Vậy thầy giáo phải không ngừng vươn lên, rèn luyện tu dưỡng về mọi
mặt để thật sự xứng đáng là người thầy xã hội chủ nghĩa”.
Trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nước, trước tình hình
hội nhập Quốc tế như hiện nay, giáo dục được coi là quốc sách hàng đầu nhằm
đào tạo thế hệ trẻ có đức, có tài, phát triển toàn diện đáp ứng với yêu cầu cao
của xã hội. Nghị quyết 29 Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI một lần nữa khẳng
định: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa và hội nhập quốc tế trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát
triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt”. Như vậy, ý nghĩa
quan trọng, có tính quyết định đổi mới nền giáo dục nước nhà là đổi mới cơ chế
quản lý, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Do vậy, một trong nhiều hoạt
động được coi là nhiệm vụ trọng tâm ở mỗi nhà trường là việc chỉ đạo sinh hoạt
chuyên môn (SHCM) nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của người thầy.
Để đáp ứng nhiệm vụ chung của giáo dục, người thầy của thế kỷ 21, thế
kỷ của cách mạng khoa học công nghệ 4.0 càng đòi hỏi năng lực chuyên môn,
khả năng thích ứng, khả năng hợp tác, tương trợ trong công việc nhằm tự trau
dồi chuyên môn nghiệp vụ. Đúng như Bác Hồ kính yêu đã căn dặn tiểu học:
“Giáo dục thiếu nhi là một khoa học…Cách dạy phải nhẹ và vui vẻ, chớ gò ép
vào khuôn khổ của người lớn”. Câu nói thật bình dị nhưng đòi hỏi mỗi nhà giáo
phải có tấm lòng yêu nghề, mến trẻ thật sự, dồn cả lương tâm nghề nghiệp, trí
tuệ, công sức lên mỗi giáo trình, mỗi trang giáo án. Thầy phải vì học sinh của
mình mà nghiên cứu, mà đầu tư để chất lượng giảng dạy ngày hôm nay cao hơn
ngày hôm qua và lớp trẻ hôm nay hơn hẳn lớp trẻ những năm trước.
Để xây dựng một tập thể sư phạm sao cho mọi giáo viên đều có nghiệp vụ
chuyên môn vững vàng nhằm nâng cao chất lượng giờ dạy là điều chúng tôi vô
cùng trăn trở. Trong nhà trường, một trong nhiều hoạt động bồi dưỡng chuyên
môn cho giáo viên đem lại hiệu quả cao đó là chỉ đạo tổ chức SHCM.
Tuy nhiên, việc chỉ đạo SHCM nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy là
công việc khó, hoạt động này còn mang tính hình thức, chưa có chiều sâu. Vậy
cách thức chỉ đạo SHCM ra sao? Quản lý, tổ chức hoạt động này dưới hình thức
nào? Làm thế nào để SHCM đem lại hiệu quả thiết thực cho mỗi giờ dạy của
giáo viên nhà trường?... là nhiệm vụ bậc nhất của người cán bộ quản lý.
Qua thực trạng về đội ngũ giáo viên chưa đồng đều về trình độ chuyên
môn, chưa để lại nhiều giáo án tốt, nhiều giờ dạy hay, cùng với yêu cầu “đổi
mới căn bản, toàn diện giáo dục” như hiện nay nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài:
“Một số biện pháp chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng
giảng dạy trong trường Tiểu học”.
2. Mục đích nghiên cứu
Khi thực hiện sáng kiến này, tôi nghiên cứu chất lượng các buổi SHCM,
việc đổi mới hình thức SHCM từ đó đưa ra một số biện pháp chỉ đạo các tổ
SHCM nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên trong nhà trường.
3. Đối tượng nghiên cứu
Khi nghiên cứu đề tài này, đối tượng nghiên cứu mà tôi hướng tới là qui
trình, cách thức tổ chức SHCM của tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng
giảng dạy của giáo viên nhà trường.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp điều tra giáo dục;
Phương pháp quan sát sư phạm; Phương pháp đàm thoại; Phương pháp thực
nghiệm sư phạm; Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm giáo dục;
Phương pháp sử dụng thống kê.
5. Phạm vi nghiên cứu
Các biện pháp chỉ đạo SHCM nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của
giáo viên nhà trường trong năm học 2021-2022 và năm học 2022-2023.
6. Thời gian và kế hoạch nghiên cứu
- Đầu năm học 2021 - 2022: chọn lĩnh vực nghiên cứu, đặt tên đề tài sáng
kiến kinh nghiệm.
- Thu thập, khảo sát, ghi chép các thông tin, minh chứng phục vụ cho sáng
kiến: tháng 10 năm 2021 đến tháng 2 năm 2023.
- Kiểm tra đánh giá hiệu quả các biện pháp: tháng 3 năm 2023.
- Tổng kết, đúc rút kinh nghiệm, hoàn thành sáng kiến: tháng 4 năm 2023.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lí luận
1.1. Các khái niệm có liên quan
1.1.1. Tổ chuyên môn:
Theo Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT ban hành ngày 04/9/2020 của Bộ
GD&ĐT và có hiệu lực thi hành từ 20/10/2020: Tổ chuyên môn bao gồm giáo
viên theo khối lớp hoặc môn học; nhân viên làm công tác thư viện, thiết bị giáo
dục, công nghệ thông tin, hỗ trợ giáo dục người khuyết tật, tham vấn học đường.
Mỗi tổ có ít nhất 03 thành viên; tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 07 thành
viên trở lên thì có tổ phó.
1.1.2. Nhiệm vụ của tổ chuyên môn:
- Tham gia xây dựng kế hoạch chung nhà trường.
- Căn cứ vào kế hoạch giáo dục của nhà trường, xây dựng và giải trình kế
hoạch dạy học các môn theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp
tiểu học của tổ theo tuần, tháng, học kì và năm học.
- Thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường, của tổ chủ động
và linh hoạt.
- Đề xuất hiệu trưởng phân công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp
theo năm học.
- Tổ chức cho giáo viên lựa chọn sách giáo khoa theo qui định của Bộ
Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Đề xuất các xuất bản phẩm
tham khảo để lựa chọn sử dụng trong nhà trường theo qui định.
- Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo qui định Chuẩn nghề nghiệp
giáo viên phổ thông; tham gia đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo Chuẩn
hiệu trưởng.
1.1.3. Sinh hoạt của tổ chuyên môn:
Tổ chuyên môn sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần để thực hiện các nhiệm
vụ của tổ chuyên môn trên tinh thần xây dựng môi trường thân thiện, tích cực, tự
học để nâng cao trình độ và phát triển năng lực chuyên môn.
1.2. Vai trò của việc sinh hoạt chuyên môn đối với chất lượng giờ dạy
Trong hoạt động chuyên môn của trường tiểu học thì tổ chuyên môn là tổ
chức quan trọng nhất đảm nhận chức năng thực thi nhiệm vụ chuyên môn của
nhà trường. Tổ chuyên môn tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá ban đầu về kết
quả giảng dạy và học tập, về phương pháp đã được dạy học, về đổi mới nội dung
chương trình,...một cách sát thực nhất. Tổ chuyên môn còn là cầu nối giữa ban
giám hiệu nhà trường với giáo viên và học sinh. Tổ chuyên môn phải theo sát
từng giáo viên trong khối để nắm bắt và khắc phục những yếu kém về phương
pháp giảng dạy, học tập. Vì vậy, tổ chuyên môn có ý nghĩa cực kỳ quan trọng
trong quá trình hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường. Thực tế cho
thấy, những trường có phong trào chuyên môn mạnh thực hiện tốt nhiệm vụ
chuyên môn đều rất chú trọng đến việc chỉ đạo SHCM.
Như vậy, SHCM trong các tổ có vai trò quan trọng giúp nhà quản lý nâng
cao chất lượng giảng dạy của mọi giáo viên trong nhà trường. Thông qua hoạt động
này, nhà quản lý dễ dàng nắm bắt tình hình năng lực chuyên môn của đội ngũ, từ
đó có biện pháp, kịp thời có kế hoạch bồi dưỡng phù hợp nhằm nâng cao chất
lượng giờ dạy của giáo viên. SHCM giúp tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng
mắc đồng thời cũng dễ dàng học tập những thành công giờ dạy của mọi thành viên
tổ, khối. Nhờ SHCM, giáo viên trong cùng tổ, khối đã có sự thống nhất cao trong
việc thực hiện qui chế chuyên môn, tự tin với bài giảng (nhất là giáo viên ít kinh
nghiệm giảng dạy). Qua SHCM, những giáo viên trẻ nhanh chóng trưởng thành về
chuyên môn, những giáo viên có bề dày kinh nghiệm có điều kiện được khẳng
định, được phát huy tối đa năng lực chuyên môn sở trường, tạo môi trường thân
thiện để đồng nghiệp chia sẻ, hỗ trợ, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Như vậy, nhờ sức
lan tỏa mạnh mẽ, nhanh chóng, hoạt động này là cơ hội thuận lợi để giáo viên
không ngừng được học hỏi, nâng cao năng lực trình độ, chuyên môn nghiệp vụ cho
bản thân và của đồng nghiệp. Hiệu quả của SHCM đem lại cho người lãnh đạo
thành công trong việc đào tạo một tập thể giáo viên giàu kinh nghiệm chứ không
phải là một vài giáo viên cốt cán, với nhiều bài dạy nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả.
2. Cơ sở thực tiễn
2.1 Khái quát về đặc điểm nhà trường
2.1.1 Thuận lợi:
- Ban giám hiệu nhà trường luôn được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao, kịp
thời của các cấp lãnh đạo, sự tạo điều kiện, giúp đỡ nhiệt tình của các tổ chức,
ban ngành địa phương trong các hoạt động giáo dục nói chung cũng như công
tác chỉ đạo SHCM nói riêng. Cả ba đồng chí quản lý đều có trình độ chuyên
môn đại học, hai đồng chí là cử nhân quản lý giáo dục và một đồng chí đang
theo học thạc sĩ quản lí giáo dục, đều được trưởng thành từ các phong trào
chuyên môn, thực sự đi đầu gương mẫu trong việc tự bồi dưỡng nâng cao trình
độ chuyên môn cũng như năng lực quản lý.
- Nhà trường có đội ngũ giáo viên trẻ, năng động, có ý thức trách nhiệm
trong mọi hoạt động, đoàn kết, thực sự cầu thị. Các thế hệ giáo viên đều có
nhiều kinh nghiệm, có nhân tố tích cực làm nòng cốt cho hoạt động chuyên môn.