PHÒNG GIÁO D C & ĐÀO T O HUY N V B NỤ Ạ Ệ Ụ Ả
TR NG TI U H C VĂN CAOƯỜ Ể Ọ
--------------------
Đ tài :ề
BI N PHÁP GIÚP H C SINH L P 5 H C T PỆ Ọ Ớ Ọ Ậ
CÓ HI U QU T P LÀM VĂN MIÊU TỆ Ả Ậ Ả
NĂM H C : 2016- 2017Ọ
Tác gi : Nguy n Th H ngả ễ ị ườ
Ch c v : Giáo viênứ ụ
T : 4-5ổ
1
Liên Minh, tháng 05 năm 2017
PHÒNG GIÁO D C & ĐÀO T O HUY N V B NỤ Ạ Ệ Ụ Ả
TR NG TI U H C VĂN CAOƯỜ Ể Ọ
--------------------
Đ tài :ề
BI N PHÁP GIÚP H C SINH L P 5 H C T PỆ Ọ Ớ Ọ Ậ
CÓ HI U QU T P LÀM VĂN MIÊU TỆ Ả Ậ Ả
NĂM H C : 2016- 2017Ọ
Tác gi : Nguy n Th Hàả ễ ị
Ch c v : Giáo viênứ ụ
T : 4 - 5ổ
Ph m vi nghiên c u : T p làm văn l p 5ạ ứ ậ ớ
Ph m vi áp d ng : L p 5C Tr ng T.H Văn Caoạ ụ ớ ườ
Th i gian nghiên c u : Năm h c 2015 - 2016ờ ứ ọ
Th i gian áp d ng : Năm h c 2016 – 2017ờ ụ ọ
2
Kí hi u : TV – THệ
I. TÊN Đ TÀIỀ :
BI N PHÁP GIÚP H C SINH L P 5 H C T P CÓ HI U QU Ệ Ọ Ớ Ọ Ậ Ệ Ả
T P LÀM VĂN MIÊU TẬ Ả
II. ĐT V N ĐẶ Ấ Ề :
D y t t phân môn T p làm văn nói chung và ki u bài văn miêu t nói riêngạ ố ậ ể ả
là v n đ đc nhi u giáo viên ti u h c quan tâm. Ch ng trình thay sách ti uấ ề ượ ề ể ọ ươ ể
h c phát huy b n k năng nghe, nói, đc, vi t trong môn Ti ng Vi t. H c sinhọ ố ỹ ọ ế ế ệ ọ
ti u h c ngay t l p 1, 2, 3 đã đc ti p xúc v i nhi u d ng văn b n khác nhau,ể ọ ừ ớ ượ ế ớ ề ạ ả
có n i dung g n gũi trong cu c s ng và kĩ năng giao ti p c a các em v i c ngộ ầ ộ ố ế ủ ớ ộ
đng. Đó là m t u đi m không ai ph nh n. Tuy nhiên, ch ng trình m iồ ộ ư ể ủ ậ ươ ớ
chuy n t i s thay đi c v n i dung và k năng rèn luy n l n hình th c, bi nể ả ự ổ ả ề ộ ỹ ệ ẫ ứ ệ
pháp và quy trình lên l p . Là giáo viên, nh t là giáo viên d y l p 4, 5 không aiớ ấ ạ ớ
tránh kh i nh ng trăn tr , băn khoăn là làm th nào giúp h c sinh rèn luy n t t kỏ ữ ở ế ọ ệ ố ỹ
năng làm bài T p làm văn, nh t là văn miêu t .ậ ấ ả
Qua th c t sáu năm gi ng d y l p 5, qua th i gian b i d ng h c sinh gi iự ế ả ạ ớ ờ ồ ưỡ ọ ỏ
t i Tr ng Ti u h c Cao Bá Quát, tôi hi m khi phát hi n đc vài ba h c sinhạ ườ ể ọ ế ệ ượ ọ
gi i môn Văn. T i sao h c sinh gi i t p làm văn ít i, đm trên đu ngón tay nhỏ ạ ọ ỏ ậ ỏ ế ầ ư
v y, trong khi Ti ng Vi t là ti ng m đ c a chúng ta, các em lúc ch a tròn m tậ ế ệ ế ẹ ẻ ủ ư ộ
tu i đã bi t nói, năm sáu tu i đã bi t đc, đã bi t vi t Ti ng Vi t ? Chúng ta đãổ ế ổ ế ọ ế ế ế ệ
t hào ti ng Vi t ta phong phú, giàu hình nh, đa d ng v nghĩa, có s c bi u c mự ế ệ ả ạ ề ứ ể ả
sâu s c. Nh ng m t th c t làm bu n lòng nh ng th y cô giáo chúng tôi vì h cắ ư ộ ự ế ồ ữ ầ ọ
sinh gi i phân môn T p làm văn còn quá khiêm t n. Khi ch m bài T p làm văn,ỏ ậ ố ấ ậ
tôi th y đa s h c sinh đã bi n các bài văn miêu t thành văn k , li t kê m t cáchấ ố ọ ế ả ể ệ ộ
khô khan, nghèo nàn v t , di n đt r m rà t i nghĩa. V y làm th nào đ nângề ừ ễ ạ ườ ố ậ ế ể
cao ch t l ng d y- h c T p làm văn nh t là văn miêu t cho h c sinh l p 4, l pấ ượ ạ ọ ậ ấ ả ọ ớ ớ
5? Đi tìm câu tr l i cho câu h i trên là m t quá trình và cũng là m c đích c nả ờ ỏ ộ ụ ầ
h ng đn c a các k s tâm h n.ướ ế ủ ỹ ư ồ
Đ làm t t vai trò ng i t ch c và h ng d n, tôi đã tìm tòi, phân tích th cể ố ườ ổ ứ ướ ẫ ự
tr ng và l a ch n m t s bi n pháp giúp h c sinh l p 5 h c t p có hi u qu T pạ ự ọ ộ ố ệ ọ ớ ọ ậ ệ ả ậ
làm văn miêu t . ả
3
Liên Minh, tháng 05 năm 2017
V i nh ng lý do trên, tôi ch n và vi t đ tài : ớ ữ ọ ế ề “ Bi n pháp giúp h c sinhệ ọ
l p 5 h c t p có hi u qu T p làm văn miêu t ”ớ ọ ậ ệ ả ậ ả , tr c h t là giúp nâng caoướ ế
ch t l ng T p làm văn cho l p tôi ph trách. Sau đó, m c tiêu quan tr ng h n làấ ượ ậ ớ ụ ụ ọ ơ
góp ph n nâng cao ch t l ng d y h c môn Ti ng Vi t nói chung.ầ ấ ượ ạ ọ ế ệ
Gi i h n nghiên c u:ớ ạ ứ
- Nghiên c u và áp d ng cho h c sinh l p 5C Tr ng Ti u h c Văn Cao t nămứ ụ ọ ớ ườ ể ọ ừ
h c 2016 – 2017 và rút kinh nghi m áp d ng cho các năm sau.ọ ệ ụ
III. C S LÝ LU NƠ Ở Ậ
T p làm văn là m t phân môn mang tính t ng h p và sáng t o cao. T ng h pậ ộ ổ ợ ạ ổ ợ
các ki n th c, kĩ năng t T p đc, K chuy n, Chính t , Luy n t và câu,... đế ứ ừ ậ ọ ể ệ ả ệ ừ ể
vi t nên m t bài T p làm văn.ế ộ ậ
Theo quan đi m tích h p, các phân môn đc t p h p l i xung quanh tr cể ợ ượ ậ ợ ạ ụ
ch đi m và các bài đc. Nhi m v cung c p ki n th c và rèn luy n kĩ năng g nủ ể ọ ệ ụ ấ ế ứ ệ ắ
bó ch t ch v i nhau. Nh v y, mu n d y- h c có hi u qu T p làm văn miêuặ ẽ ớ ư ậ ố ạ ọ ệ ả ậ
t (t c nh, t ng i) nh t thi t ng i giáo viên ph i d y t t T p đc, Kả ả ả ả ườ ấ ế ườ ả ạ ố ậ ọ ể
chuy n, Chính t , Luy n t và câu. Vì trong các bài đc, trong câu chuy n, trongệ ả ệ ừ ọ ệ
các bài t p luy n t - câu th ng xu t hi n các đo n văn, kh th có n i dungậ ệ ừ ườ ấ ệ ạ ổ ơ ộ
miêu t r t rõ v c nh v t, thiên nhiên, con ng i,...ả ấ ề ả ậ ườ
Bài T p làm văn n u không sáng t o s tr thành m t bài văn khô c ng, gópậ ế ạ ẽ ở ộ ứ
nh t c a ng i khác, n i dung bài văn s không h n nhiên, trong sáng, m i mặ ủ ườ ộ ẽ ồ ớ ẻ
nh tâm h n c a các tác gi nh tu i.ư ồ ủ ả ỏ ổ
Ch t l ng T p làm văn là ch t l ng c a c m th văn h c, c a các kĩấ ượ ậ ấ ượ ủ ả ụ ọ ủ
năng nghe, nói, đc, vi t ti ng m đ. Cho nên, th y và trò ph i so n gi ng vàọ ế ế ẹ ẻ ầ ả ạ ả
h c t p tích c c, nghiêm túc, hi u qu , m i mong nâng cao m t cách b n v ngọ ậ ự ệ ả ớ ộ ề ữ
ch t l ng môn Ti ng Vi t l p cu i c p Ti u h c.ấ ượ ế ệ ở ớ ố ấ ể ọ
D y T p làm văn l p 5 ph i đm b o m c tiêu yêu c u c n đt v ki nạ ậ ớ ả ả ả ụ ầ ầ ạ ề ế
th c, kĩ năng c a Ch ng trình giáo d c ph thông c p Ti u h c theoứ ủ ươ ụ ổ ấ ể ọ
Chu n ki n th c, kĩ năng c a t ng môn h c (ban hành kèm theo quy t đnhẩ ế ứ ủ ừ ọ ế ị
s 16 c a B GD-ĐT) và phù h p trình đ c a t ng h c sinh trong l p màố ủ ộ ợ ộ ủ ừ ọ ớ
“H ng d n 896” c a B GD-ĐT đã đ ra.ướ ẫ ủ ộ ề
Tôi tin r ng đ tài này n u đc áp d ng và v n d ng h p lý s đem l iằ ề ế ượ ụ ậ ụ ợ ẽ ạ
hi u qu cao cho phân môn T p làm văn, góp ph n nâng cao ch t l ngệ ả ậ ầ ấ ượ
môn Ti ng Vi t l p 4, l p 5.ế ệ ớ ớ
IV. C S TH C TI NƠ Ở Ự Ễ
1. Th c tr ng h c sinh:ự ạ ọ
Năm nay (2016 – 2017), tôi đc phân công ph trách l p 5C v i 30 h cượ ụ ớ ớ ọ
sinh. H u h t 30 h c sinh c a l p 5C tôi ch nhi m còn r t h n ch khi làm bàiầ ế ọ ủ ớ ủ ệ ấ ạ ế
4
T p làm văn. Sau khi nghiên c u sách H ng d n h c Ti ng Vi t 4, tôi nh nậ ứ ướ ẫ ọ ế ệ ậ
th y h c sinh l p 4 đã đc h c văn miêu t v đ v t, cây c i, con v t. Nh ngấ ọ ớ ượ ọ ả ề ồ ậ ố ậ ư
qua kh o sát ch t l ng đu năm h c này, đã có 60,8% h c sinh b đi m y u vả ấ ượ ầ ọ ọ ị ể ế ề
T p làm văn, d n đn môn Ti ng Vi t c a l p tôi y u 26,1 %. ậ ẫ ế ế ệ ủ ớ ế
oCác h n ch c a h c sinh là:ạ ế ủ ọ
Bài vi t c a h c sinh còn m c nhi u l i chính t .ế ủ ọ ắ ề ỗ ả
H c sinh ch a xác đnh đc tr ng tâm đ bài c n miêu t .ọ ư ị ượ ọ ề ầ ả
Nhi u em th ng li t kê, k l dài dòng, di n đt v ng v , l ng c ng.ề ườ ệ ể ể ễ ạ ụ ề ủ ủ
Nhi u em ch a bi t d ng l i đ nói kĩ m t vài chi ti t c th n i b t.ề ư ế ừ ạ ể ộ ế ụ ể ổ ậ
V n t ng c a các em còn nghèo nàn, khuôn sáo, quan sát s v t còn h iố ừ ữ ủ ự ậ ờ
h t. ợ
Các em ch a bi t cách dùng các bi n pháp ngh thu t khi miêu t .ư ế ệ ệ ậ ả
Th c tr ng h c sinh còn nhi u h n ch nh v y đã làm cho ti t T p làmự ạ ọ ề ạ ế ư ậ ế ậ
văn tr thành m t gánh n ng, m t thách th c đi v i giáo viên ti u h c. Ý nghĩở ộ ặ ộ ứ ố ớ ể ọ
cho r ng T p làm văn là m t phân môn khó d y, khó h c và khó đt hi u qu caoằ ậ ộ ạ ọ ạ ệ ả
đã là nh n th c chung c a nhi u th y cô giáo d y l p 4, l p 5.ậ ứ ủ ề ầ ạ ớ ớ
Đâu là nguyên nhân d n đn tình tr ng ch t l ng T p làm văn c a h cẫ ế ạ ấ ượ ậ ủ ọ
sinh không đt yêu c u ? Qua quá trình gi ng d y l p 5, tôi nh n th y h c sinhạ ầ ả ạ ớ ậ ấ ọ
h c y u T p làm văn là do nhi u nguyên nhân.ọ ế ậ ề
2. Nguyên nhân c a th c tr ngủ ự ạ
Theo tôi có sáu nguyên nhân nh sauư:
1/ Khi làm văn, h c sinh ch a xác đnh đc yêu c u tr ng tâm c a đ bài.ọ ư ị ượ ầ ọ ủ ề
2/ H c sinh không đc quan sát tr c ti p đi t ng miêu t .ọ ượ ự ế ố ượ ả
3/ Khi quan sát thì các em không đc h ng d n v kĩ năng quan sát: quanượ ướ ẫ ề
sát nh ng gì, quan sát t đâu ? Làm th nào phát hi n đc nét tiêu bi u c a điữ ừ ế ệ ượ ể ủ ố
t ng c n miêu t .ượ ầ ả
4/ Không bi t hình dung b ng hình nh, âm thanh, c m giác v s v t miêuế ằ ả ả ề ự ậ
t khi quan sát.ả
5/ V n t đã nghèo nàn l i không bi t s p x p nh th nào đ bài vi t m chố ừ ạ ế ắ ế ư ế ể ế ạ
l c, ch a di n đt đc b ng v n t ng , ngôn ng c a mình v m t s v t,ạ ư ễ ạ ượ ằ ố ừ ữ ữ ủ ề ộ ự ậ
c nh v t, v m t con ng i c th nào đó.ả ậ ề ộ ườ ụ ể
6/ Nguyên nhân cu i cùng là trách nhi m c a ng i giáo viên. Phân môn T pố ệ ủ ườ ậ
làm văn là m t môn h c mang tính t ng h p và sáng t o, nh ng lâu nay ng iộ ọ ổ ợ ạ ư ườ
giáo viên (nh t là giáo viên l p 4, l p 5) ch a có cách phát huy t i đa năng l cấ ớ ớ ư ố ự
h c t p và c m th văn h c c a h c sinh; ch a b i d ng đc cho các em lòngọ ậ ả ụ ọ ủ ọ ư ồ ưỡ ượ
yêu quý Ti ng Vi t, ham thích h c Ti ng Vi t đ t đó các em nh n ra r ng đãế ệ ọ ế ệ ể ừ ậ ằ
là ng i Vi t Nam thì ph i đc thông vi t th o Ti ng Vi t và phát huy h t uườ ệ ả ọ ế ạ ế ệ ế ư
đi m c a ti ng m đ.ể ủ ế ẹ ẻ
5
