1
ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Trong các nhà trường phổ thông nói chung hay bậc Tiểu học nói riêng thì
Tổ chuyên môn có một vai trò vô cùng quan trọng, góp phần quyết định vào
chất lượng giáo dục của nhà trường. Tổ chuyên môn là một tổ chức cơ sở trong
trường học trực tiếp quản lí giáo viên về tư tưởng, tác phong; đặc biệt là chuyên
môn, nghiệp vụ sư phạm nhằm quản lí và nâng cao chất lượng, hiệu quả công
tác giảng dạy. Tổ chuyên môn còn là nơi tổ chức thực hiện các chương trình
giảng dạy và các hoạt động giáo dục học sinh.
Hơn nữa trong hoạt động tổ chuyên môn thì sinh hoạt chuyên môn là hoạt
động nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm và trao đổi
thống nhất các biện pháp cũng như tháo gỡ những khó khăn trong quá trình
giảng dạy của giáo viên.
Thực tế cho thấy nhà trường nào mà công tác quản lý, chỉ đạo chuyên môn
sát sao, có hiệu quả, nề nếp; nội dung sinh hoạt chuyên môn sát yêu cầu, mục
tiêu dạy học và nhiệm vụ năm học, thực sự giải quyết được những vướng mắc
trong quá trình dạy học thì chất lượng giảng dạy và kết quả học tập của nhà
trường đó sẽ từng bước được nâng lên.
Theo Điều 14- Thông tư 28/ TT- BGDĐT ban hành Điều lệ trường tiểu học năm
2020 qui định tổ chuyên môn trong nhà trường sinh hoạt định kì 2
tuần/ lần và các sinh hoạt khác khi có nhu cầu nhằm triển khai các
văn bản chỉ đạo của các cấp, tiếp cận các vấn đề đổi mới trong nội
dung, phương pháp, hình thức dạy học nhằm nâng cao chất lượng
dạy học và bồi dưỡng giáo viên theo chuẩn; đồng thời triển khai
thực hiện các hoạt động giáo dục của nhà trường. Qua thực tế cho
thấy hiệu quả và chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên môn trong
nhà trường chưa thực sự đồng đều và đi sâu về chất lượng. Điều
này phần nào ảnh hưởng đến kết quả giảng dạy và giáo dục ở một
mức độ nhất định. Về phía đội ngũ TTCM, đa số đã được tham gia
học bồi dưỡng quản lí chuyên môn nghiệp vụ tổ trưởng song vẫn
còn có đồng chí chưa được bồi dưỡng nên chưa nắm vững nhiệm
vụ, tầm quan trọng của người tổ trưởng trong sinh hoạt chuyên
môn; một số giáo viên còn ngại phát biểu ý kiến hay đưa ra những
biện pháp chung chung, chưa đi sâu vào bàn bạc các vấn đề trọng
tâm để tìm giải pháp cụ thể.
Với những lí do trên, tôi luôn trăn trở và suy nghĩ “ Cần phải làm gì?
Làm thế nào để nâng cao chất lượng và hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn?
2
Là quản lí phụ trách chuyên môn trong nhà trường, tôi mạnh dạn thực hiện
một số biện pháp chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục của trường Tiểu học Vĩnh Quỳnh qua đề tài
“Một số biện pháp chỉ đạo hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ
chuyên môn trong thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở
trường Tiểu học”.
2. Mục đích nghiên cứu đề tài
- Xác định thực trạng công tác quản lí chỉ đạo chuyên môn và sinh hoạt tổ
chuyên môn, các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn ở
trường tiểu học.
- Đề xuất và thực hiện một số biện pháp chỉ đạo, quản lí sinh hoạt tổ
chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục của nhà trường
trong quá trình thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018.
3. Đối tượng nghiên cứu và khảo sát thực nghiệm
- Hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường Tiểu học Vĩnh Quỳnh.
- Một số biện pháp quản lí và chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ
chuyên môn trong thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở trường
Tiểu học.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp quan sát- đàm thoại
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp thống kê, đối chiếu, so sánh…
5. Phạm vi nghiên cứu và ứng dụng
- Các biện pháp chỉ đạo và quản lí sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường Tiểu
học Vĩnh Quỳnh.
6. Thời gian nghiên cứu:
- Từ tháng 9/2020 đến tháng 03/2023.
3
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lí luận
1.1. Mục tiêu của công tác quản lí chuyên môn trong nhà trường
- Thông qua công tác quản lí, chỉ đạo chuyên môn nhằm thúc đẩy việc
thực hiện nhiệm vụ năm học và tạo chuyển biến về chất lượng trong việc dạy
học của giáo viên, học sinh nhà trường.
- Giúp người quản lí nắm được chất lượng cũng như hiệu quả của việc
thực hiện các mục tiêu giáo dục.
- Quản lí các hoạt động về chuyên môn, xây dựng các chương trình, kế
hoạch công tác chuyên môn; quản lí việc thực hiện chương trình SGK, chương
trình dạy học theo qui định của Bộ GD&ĐT ban hành.
- Quản lí, chỉ đạo việc thực hiện kiểm tra đánh giá chất lượng dạy học.
- Thông qua việc xây dựng chương trình, kiểm tra đánh giá, khảo sát chất
lượng dạy học để nắm bắt những mặt mạnh và hạn chế về chuyên môn của giáo
viên để phát huy ưu điểm và có biện pháp khắc phục nhược điểm, bồi dưỡng
chuyên môn cho giáo viên.
1.2. Vị trí, vai trò của sinh hoạt chuyên môn
Sinh hoạt chuyên môn(SHCM) là một hoạt động nằm trong tổ chức giáo
dục của các nhà trường nhằm nâng cao chất lượng dạy học đảm bảo cho GV
được trao đổi, chia sẻ và học tập kinh nghiệm lẫn nhau.
Hoạt động chuyên môn trong trường tiểu học chiếm vị trí đặc biệt quan
trọng, trong đó Tổ chuyên môn là một tổ chức đảm nhận chức năng thực thi
nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường.
Tổ chuyên môn tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá ban đầu về kết quả
dạy- học một cách sát thực nhất.
Tổ chuyên môn còn là cầu nối giữa Ban giám hiệu nhà trường với giáo
viên và học sinh. Tổ trưởng chuyên môn phải luôn theo sát từng giáo viên trong
tổ khối để nắm bắt và khắc phục những điểm hạn chế về phương pháp dạy học
và là người chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về chất lượng giảng dạy của
giáo viên, kết quả học tập của học sinh trong tổ.
1.3. Nội dung quản lí chuyên môn:
- Quản lí chỉ đạo chuyên môn theo các văn bản hướng dẫn của các cấp
Bộ- Sở- Phòng GD&ĐT.
- Quản lí việc thực hiện chương trình SGK, nội dung dạy học theo
4
CTGDPT 2018.
- Quản lí việc giảng dạy, hồ sơ sổ sách của GV, đánh giá xếp loại HS theo
Thông tư 30/2014, Thông tư 22/2016 và Thông tư 27/2020/ TT- BGDĐT về
Quy định đánh giá HS tiểu học cùng Thông tư 28/2020/TT- BGDĐT Ban hành
Điều lệ trường tiểu học.
- Quản lí việc học tập của HS, việc thực hiện các qui định của người học
theo Điều lệ trường tiểu học.
2. Cơ sở thực tiễn: Thực trạng sinh hoạt chuyên môn trong nhà trường
2.1. Thuận lợi:
Trường Tiểu học Vĩnh Quỳnh thuộc qui mô trường hạng I, năm học 2022-
2023 có 49 lớp với 2313 HS.
Đội ngũ cán bộ quản lí của nhà trường gồm 1 Hiệu trưởng và 2 Phó Hiệu
trưởng đạt chuẩn, có đủ năng lực quản lí chỉ đạo các hoạt động giáo dục.
Đội ngũ giáo viên: 100% đội ngũ giáo viên của nhà trường có đủ trình độ
chuyên môn, được đào tạo đạt chuẩn , cụ thể:
+ Trình độ trên Đại học: 01= 1,5%
+ Trình độ Đại học: 53/69 = 76,8%
+ Trình độ Cao đẳng: 15/69 = 21,7%
- Hầu hết các giáo viên đều nhiệt tình, trách nhiệm trong công việc, chịu
khó học hỏi, trau dồi chuyên môn. Nhiều GV có kinh nghiệm giảng dạy, tạo
được uy tín trong phụ huynh, học sinh.
- Trường có 5 tổ chuyên môn, mỗi khối lớp là một tổ có 1 tổ trưởng và 1 tổ
phó; các đồng chí tổ trưởng có chuyên môn vững vàng, khả năng quản lí chỉ đạo
hoạt động của tổ tương đối tốt.
Thông qua hoạt động của tổ chuyên môn Ban giám hiệu quản lí được giáo
viên về chuyên môn, GV được tự học, tự nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, kinh
nghiệm giảng dạy cho bản thân. Không chỉ vậy mà GV còn sinh hoạt đoàn thể
với nhiều lĩnh vực khác giúp cho việc thực hiện các nhiệm vụ trong nhà trường
đạt hiệu quả hơn.
2.2. Khó khăn:
- Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn còn có 1/5 đồng chí chưa được đào tạo bồi
dưỡng về công tác quản lí chuyên môn.
- Nhiều giáo viên trẻ có kiến thức nhưng kinh nghiệm giảng dạy chưa
nhiều, chưa tự tin ở năng lực chuyên môn nên chưa mạnh dạn trao đổi kinh
nghiệm khi tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn, một số GV nhiều tuổi còn hạn
chế về ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.
- Chất lượng sinh hoạt ở một số tổ chuyên môn diễn ra còn hình thức, chưa
5
thực sự đi vào chiều sâu. Nội dung buổi SHCM mặc dù có sự chuẩn bị nhưng
còn sơ sài, chưa phát huy được hết khả năng của các tổ viên. Trong quá trình
sinh hoạt còn ngại nêu vấn đề vì sợ mất thời gian hoặc bị đánh giá về năng lực…
* Qua việc khảo sát đánh giá mức độ quan trọng của việc sinh hoạt tổ
chuyên môn trong giáo viên ở trường:
Tổ TS
GV
Số GV được
khảo sát
Rất quan trọng Quan trọng Bình thường
SL % SL % SL %
1 13 13 7 53.8 5 38.5 1 7.7
2 13 13 4 30.8 7 53.8 2 15.4
3 13 13 5 38.5 7 53.8 1 7.7
4 13 13 4 30.8 7 53.8 2 15.4
5 14 14 7 50.0 7 50.0 0 0
Toàn
trường
66 66 27 41.0 33 50.0 6 9.0
Tôi nhận thấy còn một số giáo viên chưa thấy rõ tầm quan trọng của các
buổi SHCM, chưa tích cực trong sinh hoạt; đôi lúc cho rằng SHCM tranh thủ
cũng được mà không ảnh hưởng gì đến chất lượng dạy học. Điều này có ảnh
hưởng không nhỏ đến chất lượng SHCM trong trường.
2.3. Nguyên nhân:
Tôi thiết nghĩ một trong những nguyên nhân cơ bản ảnh hưởng đến hiệu quả
SHCM là do một số nguyên nhân cơ bản sau:
- Do nhận thức của một bộ phận GV chưa thấy rõ vai trò và tầm quan trọng
của việc sinh hoạt tổ chuyên môn.
- Việc xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn và GV chưa phù hợp, chưa được
khoa học.
- Chất lượng SHCM chưa sâu kĩ, nặng về thủ tục, hình thức.
- Năng lực và kĩ năng tổ chức điều hành hoạt động tổ chuyên môn của một số
TTCM chưa mềm dẻo, linh hoạt.
- Hàng năm thường có thay đổi nhân sự về tổ trưởng, tổ phó chuyên môn.
- Vai trò của chỉ đạo chuyên môn đôi lúc còn chưa sát thực tế.
Để nhanh chóng khắc phục những hạn chế trên tôi đã nghiên cứu để tìm ra
một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
trong nhà trường.
3. Các biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn
3.1. Biện pháp 1: Bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho giáo viên về tầm
quan trọng của sinh hoạt tổ chuyên môn
Trong kế hoạch hoạt động và thực tế việc sinh hoạt chuyên môn của nhà