1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề Tài:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG THƯ VIỆN XUẤT
SẮC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC”
Lĩnh vực : Thư Viện
Cấp học : Tiểu học
Tên tác giả : Kiều Đức Quang
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Chu Minh
Chức vụ : Hiệu trưởng
2
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Thư viện có vai trò vô cùng quan trọng trong xã hội, là nơi tuyên truyền chính
sách của Đảng và nhà nước, xây dựng thế giới quan khoa học, nếp sống văn
minh...góp phần quyết định nâng cao chất lượng, năng lực giảng dạy của giáo viên,
thúc đẩy, nâng cao kết quả học tập của học sinh.
Thư viện là nơi lưu trữ tri thức của nhân loại, thể hiện sự phát triển qua các giai
đoạn lịch sử, văn minh của xã hội loài người. Thư viện có chức năng thu thập, lưu
giữ, xử lý, tổ chức, bảo quản tài liệu để bảo tồn và phổ biến vốn tài liệu đáp ứng nhu
cầu học tập, nghiên cứu, thông tin và hưởng thụ văn hóa của mọi tầng lớp nhân dân,
góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoa học,
công nghệ, kinh tế, văn hóa, xã hội.
Việt Nam đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội
nhập quốc tế. Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra ngày một rộng khắp,
khoa học và công nghệ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, nền kinh tế tri thức hình thành
đã tạo ra cả thời cơ và thách thức. Trong đó, các hoạt động của thư viện cần phải có
sự đổi mới để hoàn thành được vai trò, sứ mệnh của mình trong giai đoạn phát triển
này.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đánh giá cao vai trò của thư viện trường học. Thư
viện trường học góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập của giáo viên và
học sinh, xây dựng thói quen tự học cho học sinh. Mặt khác, thư viện trường học còn
tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học, xây dựng nếp sống văn hóa
cho các thành viên trong nhà trường và góp phần quan trọng trong việc giáo dục văn
hóa đọc cho học sinh.
Năm 2018 nhà trường được đầu tư xây dựng thư viện, bằng sự phấn đấu của nhà
trường và giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, các tổ chức đoàn thể, cá nhân nên trong 3
năm từ khi nhà trường chưa có phòng thư viện đến nay nhà trường đã được công
nhận thư viện Chuẩn năm học 2018-2019, đạt thư viện Tiên tiến năm học 2019-
2020, Đạt thư viện Xuất sắc năm học 2020-2021.
Giờ đây thư viện trường đã được đặt trong một toà nhà đẹp đẽ khang trang. Hàng
năm tổng số vốn tài liệu được bổ sung bằng nhiều nguồn quĩ khác nhau, làm cho kho
sách ngày càng phát triển phong phú về chủng loại và chất lượng. Hơn nữa trong
năm qua việc triển khai đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, cải tiến phương
pháp dạy học, phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh thì vai trò của
sách lại càng trở lên quan trọng hơn trong hoạt động dạy và học. Nhằm khai thác
triệt để giá trị kho sách, phục vụ số lượng giáo viên và học sinh trong toàn trường.
Thư viện đã tiến hành thực hiện bằng sáu biện pháp để phấn đấu thư viện trở thành
thư viện Xuất sắc. Đó cũng là lí do tôi chọn đề tài:“Một số biện pháp quản lí, chỉ
đạo Xây dựng Thư viện Xuất sắc ở trường Tiểu học”
3
2. Mục đích nghiên cứu
Hướng dẫn cho học sinh và giáo viên biết sử dụng sách tham khảo, sách giáo
khoa, sách nghiệp vụ, các loại báo trong thư viện. Từ thực tế, thư viện có nhiều sách
báo, giáo viên và học sinh ham mê đọc sách, góp phần quyết định chất lượng và
nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen
tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, đồng thời tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng
tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới trong nhà trường. Thư viện còn
giúp các em xây dựng được phương pháp học tập, và phong cách làm việc khoa học.
Việc bồi dưỡng hứng thú, thói quen và phương pháp tự học. Hướng dẫn các em biết
cách nghiên cứu sách báo và lựa chọn tài liệu, biết sử dụng kho sách. Các nội dung
trong đề tài đã được áp dụng vào thực tế trong hoạt động thư viện của trường tôi và
đã đạt được những hiệu quả tích cực góp phần không nhỏ trong toàn bộ nội dung
hoạt động của thư viện để xây dựng thư viện đạt thư viện Xuất sắc.
3. Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
3.1.Khách thể nghiên cứu: Hoạt động thư viện trong trường Tiểu học.
3.2.Đối tượng nghiên cứu: xây dựng các hoạt động thư viện trường Tiểu học tiến
tới xây dựng thư viện Xuất sắc thông qua công tác quản lí.
4. Phạm vi nghiên cứu
Công tác Thư Viện trường Tiểu học nơi tôi đang công tác.
Thời gian: Từ tháng 8/2019
Nội dung: Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo Xây dựng Thư viện Xuất sắc ở
trường Tiểu học
5. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện các nhiệm vụ nêu trên, đề tài sử dụng các nhóm phương pháp
nghiên cứu sau đây:
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí luận nhằm thu thập các thông tin có liên
quan đến đề tài nghiên cứu.
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn nhằm điều tra thực trạng công tác
thư viện trong trường Tiểu học để phát hiện những vấn đề cần nghiên cứu, cần tìm ra
giải pháp.
- Nhóm các phương pháp phân tích thống kê nhằm xử lí những số liệu thu được
từ thử nghiệm sư phạm.
4
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1. Cơ sở lý luận.
Thư viện là một bộ phận không thể thiếu được trong các nhà trường vì sách báo,
tài liệu có một vị trí đặc biệt quan trọng đối với đời sống xã hội: “Không có sách thì
không có tri thức”. Với nhà trường, sách lại càng có ý nghĩa quan trọng hơn, vì nó
là người bạn gần gũi nhất, là học liệu cần thiết nhất của thầy và trò. Sách báo đã và
đang góp phần “Làm tốt việc chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ”, góp phần quyết
định chất lượng và không ngừng nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở
rộng kiến thức xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu của học sinh.
Nói cách khác, Thư viêjn chính lak linh hôkn cula trươkng hojc - nơi hôji tuj kiêmn thưmc,
tri thưmc cula loaki ngươki giump cho Thâky vak Trok nhak trươkng không chil dajy tômt, hojc tômt mak
cokn mơl mang trim omc, bôki đămp nhân camch, xây dưjng nêkn talng văn homa cho môni cam nhân.
Giump hojc sinh rekn luyêjn kyn năng tưj hojc, tưj nghiên cưmu gomp phâkn giamo dujc toakn diêjn
cho hojc sinh.
Hơn thêm nưna đêl thưjc hiêjn đôli mơmi phương phamp dajy hojc, phamt huy tinh thâkn đôjc
lâjp trong suy nghin samng tajo, nâng cao năng lưjc tưj hojc cula hojc sinh vak thưjc hiêjn tômt
các cuôjc vâjn đôjng “Ho\c tâ\p va^ la^m theo tâ`m gương đa\o đư`c Hô^ Chi` Minh”; cuôjc
vâjn đôjng “Môci thâ^y cô gia`o la^ mô\t tâ`m gương đa\o đư`c, tư\ ho\c va^ sa`ng ta\o” vak
phong trako thi đua “Xây dư\ng trươ^ng ho\c thân thiê\n, ho\c sinh ti`ch cư\c” com hiêju
qual thik viêjc xây dưjng thư viêjn trươkng đajt Xuất sắc lak môjt yêu câku tâmt yêmu cula trường
Tiểu học Chu Minh nói riêng và các trường học nói chung trong giai đoajn hiêjn nay.
Là một cán bộ quản lí, tôi nhận thấy: việc nâng cao chất lượng hoạt động của thư
viện trong nhà trường, việc đầu tư cơ sở vật chất và kinh phí xây dựng Thư viện xuất
sắc là một công việc cấp thiết, mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực trong giai đoạn giáo
dục hiện nay, nó góp phần làm nâng cao chất lượng đội ngũ CBGV, nâng cao hiểu
biết cho HS, mở rộng tầm nhìn cho thầy cô thông qua các hoạt động thiết thực và
hiệu quả. Từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, thúc đẩy sự phát triển của
đất nước.
2. Cơ sở thực tiễn
Có thể nói: Thư viện giống như trái tim của nhà trường, là bộ phận không thể
thiếu trong trường học, với vai trò lưu giữ và luân chuyển sách, phục vụ đắc lực cho
việc dạy học trong nhà trường. Thư viện phải thực sự là nơi lưu trữ và cung cấp hiệu
quả nhất, nhiều phương tiện cần thiết để phục vụ hỗ trợ cho quá trình giảng dạy và
học tập trong nhà trường.
Hiện nay, một số trường vẫn còn xem nhẹ công tác thư viện. Chưa có sự quan
tâm đúng mức về các hoạt động của thư viện nhà trường. Cán bộ thư viện kiêm
nhiệm quá nhiều việc, Cán bộ quản lý còn thiếu sự chỉ đạo và quản lý sát sao về
5
công tác này, hoặc quản lý còn lỏng lẻo dẫn đến hiệu quả công tác thư viện chưa đạt
hiệu quả cao.
Thực tế hiện nay, một số thư viện hầu như chưa thực sự tổ chức có hiệu quả
các hoạt động, chủ yếu mới dừng lại ở việc cho GV, HS mượn sách theo nhu cầu,
chưa thu hút được bạn đọc. Đặc biệt, cơ sở vật chất của thư viện chưa đảm bảo,
phòng đọc, kho sách có diện tích hẹp, vốn tài liệu còn ít, chưa phong phú về chủng
loại và số lượng. Nhiều thư viện không tổ chức được các hoạt động tuyên truyền giới
thiệu sách, không có các hình thức thư viện xanh, hoạt động tặng sách,… để phục vụ
bạn đọc tại chỗ nên không lôi cuốn được HS và GV tham gia vào các hoạt động của
thư viện.
Làm cách nào để thư viện xứng đáng là trái tim của nhà trường? Và cần có
những giải pháp nào để xây dựng thư viện trường từ thư viện đạt chuẩn nhanh chóng
trở thành thư viện xuất sắc? Cùng với những trải nghiệm trong những năm làm công
tác quản lý giáo dục và với trách nhiệm công tác được giao, tôi luôn nỗ lực cố gắng,
mạnh dạn đổi mới, chủ động tổ chức nhiều hoạt động giáo dục, huy động nguồn lực
với mong muốn quyết tâm xây dựng thư viện nhà trường đạt danh hiệu Thư viện
xuất sắc.
Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài "Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo Xây dựng
Thư viện Xuất sắc ở trường Tiểu học”.
Với những giải pháp áp dụng vào thực tiễn, tôi đạt được thành quả rất khả
quan, thư viện nhà trường đã đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hà Nội
công nhận danh hiệu “Thư viện Xuất sắc” năm học 2020-2021.
Với mong muốn được sẻ chia những giải pháp đã được trải nghiệm thực tiễn
có tính khả thi. Tôi xin được trình bày các giải pháp đã áp dụng với mong muốn
nhận được sự đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo và Hội đồng khoa học các cấp
giúp cho công tác quản lý của tôi ngày một hiệu quả hơn, góp phần đưa chất lượng
giáo dục của nhà trường ngày càng đi lên vững mạnh.
3. Vai trò của thư viện trong trường Tiểu học
- Thư viện trường học có vai trò, nhiệm vụ và chức năng vô cùng quan trọng .
Mà hoạt động chủ yếu của giáo viên và học sinh trong trường phổ thông là giảng dạy
và học tập. Cả hai hoạt động này đều sử dụng công cụ là sách báo. Sách báo chỉ có
thể được quản lý tốt và phát huy được tác dụng tích cực của nó. Trên cơ sở tổ chức
tốt công tác thư viện. Vì vậy tổ chức hoạt động thư viện nhằm thoả mãn nhu cầu về
sách, báo cho giáo viên và học sinh là một yêu cầu khách quan không thể thiếu được.
Hoạt động của thư viện phải gắn liền với chương trình, nội dung học tập của từng
loại trường, đồng thời gắn liền với nội dung đào tạo con người mới – Con người toàn
diện theo mục tiêu của cấp học, bậc học.Với chức năng lưu trữ và luân chuyển sách,
báo, thông qua nội dung sách báo, thư viện góp phần tích cực vào việc nâng cao chất