ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN THANH XUÂN
TRƯỜNG TIỂU HỌC THANH XUÂN TRUNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP MÔN
TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH LỚP 1
Lĩnh vực : Tiếng Việt
Cấp học : Tiểu học
Tên Tác giả : Nguyễn Thị Lan Phương
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Thanh Xuân Trung
Chức vụ : Giáo viên cơ bản
NĂM HỌC 2019 -2020
Một số biện pháp tổ chức trò chơi học tập môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1
A. PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Trong các môn học ở Tiểu học, môn Tiếng Việt có vị trí hết sức quan trọng,
là một môn học trung tâm, làm nền móng cho các môn học khác. Có thể nói:
Không có Tiếng Việt sẽ không có bất cứ một hoạt động nào trong nhà trường và
chỉ khi đọc thông, viết thạo, học sinh mới có thể tiếp thu chắc chắn kiến thức ở
những lớp tiếp theo. Ngoài ra, môn Tiếng Việt còn rèn cho học sinh một số
phẩm chất: cung cấp cho học sinh những hiểu biết sơ giản về tự nhiên - xã hội
và con người, bồi dưỡng tình yêu Tiếng Việt, góp phần hình thành nhân cách
con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Hơn nữa, chương trình Tiếng Việt lớp 1
hiện nay có nhiệm vụ vô cùng quan trọng đó là hình thành cả bốn kĩ năng: nghe,
nói, đọc, viết cho học sinh, dạy cả hai dạng ngôn ngữ: nói và viết.
Khi triển khai chương trình lớp 1, sách Tiếng Việt nêu ra các loại bài học như:
- Phần Học vần: Bài học âm, bài học vần, bài ôn tập âm - vần.
- Phần luyện tập tổng hợp: Bài tập đọc, tập viết, chính tả, kể chuyện.
Vậy làm thế nào để dạy tốt môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 khi mà ở lứa
tuổi này, các em rất dễ nhàm chán khi nghe những lời nói mang tính chất mệnh
lệnh, bắt buộc hoặc những yêu cầu khô khan mà các em phải thực hiện theo. Để
tạo hứng thú cho học sinh chú ý vào tiết học, tích cực tham gia các hoạt động.
Cũng như nhiều giáo viên lớp 1 khác, tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi để đưa ra
phương pháp giảng dạy mang lại hiệu quả nhất. Và một điều không thể thiếu đó
là lồng ghép trò chơi có nội dung bài học vào các hoạt động dạy học. Trò chơi là
một nhu cầu không thể thiếu đối với lứa tuổi Tiểu học, nhất là với học sinh lớp 1.
Giai đoạn chuyển từ chơi là hoạt động chủ đạo sang hoạt động chính là học. Mặt
khác, khi chơi trò chơi học tập, các em phải huy động nhiều giác quan để tham
gia. Khi quan sát một tiết học của học sinh lớp 1: các em chỉ tập trung nghe bạn,
nghe cô nói một lúc đầu, sau đó thì đa số trẻ bắt đầu mất trật tự, không chú ý
hoặc làm việc riêng. Phải làm thế nào để thu hút học sinh trong lớp vào việc học
mà không gây cho các em cảm giác mệt mỏi là vấn đề vô cùng khó khăn đối với
một giáo viên phụ trách lớp 1. Bởi vì chỉ khi học sinh tự giác tham gia vào các
hoạt động học thì lúc đó các em mới thực sự tiếp thu bài học và biến sự “ hiểu
biết” thành kiến thức, kĩ năng của chính mình. Là một giáo viên lớp 1 tôi luôn
cố gắng đi tìm lời đáp cho câu hỏi: “ Làm thế nào để thu hút học sinh tích cực,
tự giác tham gia các hoạt động học tập ?”. Sau khi tìm hiểu tôi thấy học sinh rất
hứng thú khi được tham gia.
Trò chơi học tập giữ vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cho tiết học thêm
2/28
Một số biện pháp tổ chức trò chơi học tập môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1
sinh động, nhẹ nhàng và hiệu quả, tạo cho lớp học không khí hào hứng, sôi nổi,
tránh cho học sinh cảm thấy nhàm chán. Và đặc biệt, nó còn giúp phát huy tính
tích cực của học sinh trong quá trình chiếm lĩnh tri thức, phát hiện kiến thức mới
theo hướng đổi mới phương pháp dạy học. Những băn khoăn, trăn trở này chính
là lý do tôi quyết định chọn đề tài: “ Một số biện pháp tổ chức trò chơi học tập
môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1”.
II. Mục đích nghiên cứu
Bậc Tiểu học là tiền đề cơ bản để đào tạo và dạy dỗ các thiếu nhi Việt Nam
trở thành người có ích, người công dân tốt của xã hội. Đặc biệt lớp 1 là nền tảng
để các em học tốt các lớp và các cấp bậc học tiếp theo.
Đề tài nghiên cứu này nhằm giúp cho học sinh có thói quen học tập để tạo
hứng thú học tập và tự củng cố được kiến thức của mình, tích cực hoạt động tiếp
nhận kiến thức, rèn luyện kĩ năng bằng nhiều hình thức cá nhân, nhóm lớp. Vì
thế cùng với phương pháp khác, trò chơi học tập là phương pháp nhằm tích cực
hóa đối tượng học sinh.
Tạo không khí học tập sôi nổi, hào hứng trong học sinh phù hợp với tâm lý
lứa tuổi của trẻ “ Vừa học vừa chơi” phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ
động và sáng tạo của các em trong việc lĩnh hội kiến thức của bài học.
Tạo sự gắn bó, thân thiện giữa các em học sinh với nhau, giữa giáo viên và
học sinh.
Trò chơi học tập là nhằm phát huy tính tích cực, tính chủ động, tính sáng tạo
của học sinh trong học tập.
Trò chơi nói chung và trò chơi học tập nói riêng giúp học sinh phát triển toàn
diện về: Đức - Trí -Thể - Mĩ.
III. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là thực trạng tổ chức các trò chơi học tập trong môn
Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 ở trường Tiểu học hiện nay nói chung và học sinh
lớp 1A7 của tôi chủ nhiệm.
IV. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm
Học sinh lớp 1A7 trường Tiểu học Thanh Xuân Trung.
V. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng phương pháp sau:
-Phương pháp thu nhận tài liệu.
-Phương pháp điều tra khảo sát thực tế.
3/28
Một số biện pháp tổ chức trò chơi học tập môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1
-Dạy thực nghiệm.
-Trao đổi, tọa đàm với đồng nghiệp.
VI. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu
Tôi tiến hành nghiên cứu và áp dụng các biện pháp để tổ chức các trò chơi
học tập trong môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 trong các tiết học Tiếng Việt
ngay từ khi bắt đầu năm học.
4/28
Một số biện pháp tổ chức trò chơi học tập môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1
B. PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. Cơ sở lý luận chung
Tổ chức trò chơi trong giờ học nhằm tạo không khí lớp học sôi động, học
sinh hào hứng chủ động tích cực tham gia vào bài học. Vì vậy các trò chơi được
giáo viên tổ chức phải tạo ra khí thế thi đua lành mạnh giữa các tổ, các nhóm
và giữa các cá nhân học sinh. Những hoạt động này cũng tăng cường hoạt động
tay chân để thay đổi tư thế ngồi học của học sinh.
Trò chơi phải mang rõ tính chất học tập. Cụ thể là phải xác định rõ mục
đích hình thành hay khắc sâu, củng cố kiến thức, kĩ năng gì liên quan đến bài
học. Và giáo viên cần bám sát mục đích đó khi đánh giá các học sinh tham gia
trò chơi.
2. Cơ sở về tâm lý, sinh lý của việc dạy học
Đặc điểm sinh lí của trẻ em lứa tuổi Tiểu học là đi từ tư duy cụ thể tiến đến
hình thành và phát triển tư duy trừu tượng, cho nên trong dạy học “ trò chơi học
tập” giúp các em chú ý đến trực quan, việc làm cụ thể. Đặc điểm tâm lý của học
sinh ở lứa tuổi này là ham hiểu biết, ưa thích hoạt động, giàu trí tưởng tượng cho nên
cách dạy học phải khơi gợi tính tò mò, phải tránh đơn điệu về hình thức hoạt động,
phải gợi mở được vấn đề, các em được tham gia, trải nghiệm, tuy chơi mà học.
Khi học tập học sinh sẽ sử dụng hết các giác quan như mắt, tai và các hoạt
động của tay, miệng để tham gia vào việc học, do đó hình thức tổ chức dạy học
mà hiệu quả nhất là thầy tổ chức - trò hoạt động.
3. Cơ sở về quan hệ hợp tác trong xã hội
Mô hình hợp tác trong xã hội đưa vào đời sống học đường có tác dụng
chuẩn bị cho học sinh thích ứng với đời sống xã hội trong đó mỗi người sống và
làm việc theo sự phân công hợp tác với tập thể cộng đồng. Việc tổ chức dạy học
có trò chơi học tập rèn luyện tính tự chủ và sáng tạo của học sinh, có những hoạt
động học sinh tự làm giáo viên không cần can thiệp trực tiếp vào. Tạo ra cơ hội
để học sinh hòa nhập với cộng đồng: Học sinh tập lắng nghe ý kiến của người
khác, tập thể hiện quan điểm của chính mình. Tạo điều kiện để học sinh phát
huy hết khả năng của mình theo hướng phân hóa trong dạy học. Giúp các em
biết được có những nhiệm vụ cần có sự hợp tác của nhiều người, đó là tinh thần
đoàn kết, đó là sự cần thiết phải có sự giúp đỡ của những người xung quanh, từ
đó tạo vốn kĩ năng sống cho các em là trong gia đình cũng như trong xã hội đôi
lúc cần có sự đoàn kết, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau trong công việc. Các em là
5/28
