0
CỤC BẢO TRỢ XÃ HỘI
KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI
HỌC VIỆN THANH THIẾU NIÊN
VIỆT NAM
TÀI LIỆU MÔDUN ĐÀO TẠO
CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI TRẺ EM BỊ
ẢNH HƯỞNG THIÊN TAI VÀ TAI NẠN
THƯƠNG TÍCH
Hà Nội, 2012
i
MỤC LỤC
Nội dung Trang
Mục lục 1
Bảng chữ cái viết tắt 5
Chương trình khung chi tiết Mođul đào tạo 6
Bài I. Nhận diện các loại thiên tai và các loại hình thiên tai 21
I. Khái niệm thiên tai và các loại hình thiên tai 21
1. Các khái niệm cơ bản 21
2. Hiểm họa, thảm họa, thiên tai 27
II. Biến đổi khí hậu 28
1. Một số khái niệm liên quan 28
2. Biến đổi khí hậu 29
3. Một số biểu hiện của biến đổi khí hậu 30
4. Nguyên nhân dẫn đến biến đổi khí hậu
32
5.Chúng
ta
có
thể
làm
gì
để
đối
phó
với
B
Đ
KH?
36
6. Tác động của biển đổi khí hậu với nhóm dễ bị tổn thương 39
III. Quản lý rủi ro thiên tai và nhiệm vụ của trẻ em 40
1.Lũ lụt 40
2. Áp thấp nhiệt đới, bão 42
3. Sạt lở đất 43
4. Hạn hán 44
5. Dông và sét 45
6. Lốc 45
7. Mưa đá 46
8. Động đất 46
Bài II: Một số kỹ năng trong quản lý rủi ro thiên tai và biến đổi khí
hậu cho trẻ em
47
I. Kỹ năng lập bản đồ rủi ro 47
1. Khái niêm Bản đồ rủi ro:
47
2. Khái niệm Nguồn lực cộng đồng:
47
3.Các bước lập bản đồ rủi ro
47
4. Một số vấn đề cơ bản cho một cuộc phỏng vấn thu thập thông tin để
vẽ bản đồ
50
5.Xây dựng chiến dịch truyền thông giáo dục giảm nhẹ thiên tai
53
II. Kỹ năng thoát hiểm 55
1. Khái niệm 55
2. Phương án thoát hiểm 55
III. Kỹ năng mặc áo phao 56
ii
IV. Kỹ năng chuẩn bị dụng cụ khẩn cấp 57
1. Túi đựng dụng cụ khẩn cấp 57
2. Kỹ năng chuẩn bị túi đựng dụng cụ khẩn cấp 57
3.Gợi ý cho việc chuẩn bị túi đựng dụng cụ khẩn cấp 57
Bài III. Tổng quan về tai nạn thương tích ở trẻ em 59
I. Tai nạn thương tích là vấn đề sức khỏe cộng đồng và mang tính toàn
cầu
59
1. Khái niệm 59
2. Tai nạn thương tích là vấn đề của y tế công cộng và mang tính toàn
cầu
60
3. Phân loại tai nạn thương tích ở trẻ em
62
II. Tai nạn thương tích đối với trẻ em Việt Nam 63
1. Tình hình tai nạn thương tích trẻ em ở Việt
Nam
63
2. Nguyên nhân và hậu quả gây tai nạn thương tích trẻ em
65
3. Phòng, tránh tai nạn thương tích cho trẻ em 70
Bài IV: Một số tai nạn thương tích thường xảy ra với trẻ em 77
I. Tai nạn giao thông và biện pháp phòng tránh đối với trẻ em 77
1. Khái niệm chung và thực trạng của tai nạn giao thông đối với trẻ em.
77
2.Nguyên nhân và nguy cơ TNGT ở trẻ em 79
3. Xử lý sơ cứu tai nạn giao thông trẻ em
83
4. Cách phòng tránh TNGT
85
5. Biện pháp
91
6. Tuyên truyền cách phòng tránh tai nạn giao thông khi đi bộ 92
II. Đuối nước và các biện pháp phòng tránh đuối nước đối với trẻ em 93
1. Đuối nước là gì 93
2. Nguyên nhân và nguy cơ gây đuối nước ở trẻ em 95
3. các biện pháp phòng tránh đuối nước ở trẻ em 97
III. Ngã và các biện pháp phòng tránh đối với trẻ em 103
1. Khái niệm 103
2.Nguyên nhân 104
3. các biện pháp phòng tránh tai nạn ngã cho trẻ em 105
IV. Bỏng và các biện pháp phòng tránh đối với trẻ em 112
1. Khái niệm 112
2. Một số nguyên nhân gây bỏng thường gặp và hậu quả của bỏng:
112
3. Các biện pháp phòng tránh bỏng cho trẻ em.
117
4. Xử trí khi trẻ bị bỏng. 119
V. Ngộ độc và phòng tránh ngộ độc cho trẻ em 123
1. Các biểu hiện ngoài của ngộ độc 123
2. Nguyên nhân gây ra ngộ độc ở trẻ em 124
3. Sơ cứu ban đầu 128
iii
4. cách phòng tránh 132
VI. Động vật cắn, đốt và các biện pháp phòng tránh đối với trẻ em 136
1. Một số vấn đề chung 136
2. Ong đốt 139
3. Rắn cắn 141
4. Chó cắn 143
5.Tuyên truyền giáo dục cách phòng tránh động vật cắn 147
VII. Ngạt, tắc đường thở và cách xửr lý đối với trẻ em 148
1. Khái niệm 148
2. Các dấu hiệu ngạt, tắc đường thở 148
3. Nguyên nhân gây tắc đường thở, cách xử trí khi phát hiện trẻ bị ngạt,
tắc đường thở
149
VIII. tai nạn do các vật sắc nhọn và các biện pháp phòng tránh đối với
trẻ em
156
1. Khái niệm và các thực trạng tai nạn do các vật sắc nhọn gây ra cho trẻ
em.
157
2. Nguyên nhân và hậu quả gây tai nạn thương tích do vật sắc nhọn gây
ra cho trẻ em.
157
3. Phát hiện những thương tổn và sơ cứu ban đầu
160
4. Các biện pháp phòng tránh tai nạn do vật sắc nhọn gây ra
163
IX. tai nạn do các trò chơi nguy hiểm và các biện pháp phòng tránh đối
với trẻ em
164
1. Những vấn đề chung 164
2. Tai nạn do các trò chơi nguy hiểm và các biện pháp phòng tránh đối
với trẻ em.
166
3. Cách xử lý ta nạn do trò chơi nguy hiểm gây ra.
169
4. Các biện pháp phòng tránh tai nạn thương tích do các trò chơi nguy
hiểm gây ra đối với trẻ em.
172
Bài V: CTXH với trẻ em bị ảnh hưởng thiên tai và tai nạn thương
tích
174
I. CTXH các nhân với trẻ em bị ảnh hưởng thiên tai và TNTT 174
1. Khái niệm Công tác xã hội cá nhân
174
2. Các yếu tố cấu thành trong công tác xã hội cá nhân.
174
3. Khái niệm trẻ em, công tác xã hội cá nhân với trẻ em bị ảnh hưởng
bởi thiên tai và tai nạn thương tích.
175
4. Mục đích Công tác xã hội cá nhân trong lĩnh vực trẻ em bị ảnh hưởng
bởi thiên tai và tai nạn thương tích.
177
5. Các vai trò, chức năng của công tác xã hội cá nhân trong lĩnh vực trẻ
em bị ảnh hưởng bởi thiên tai và tai nạn thương tích.
177
II. Quy trình tiến hành CTXH cá nhân với trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên 180
iv
tai và tai nạn thương tích.
1. Tiếp nhận đối tượng (thân chủ - trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên tai và
tai nạn thương tích)
182
2. Nhận diện vấn đề. 184
3. Thu thập thông tin. 185
4. Đánh giá chẩn đoán. 187
5. Lập kế hoạch giải quyết vấn đề (kế hoạch trị liệu). 189
6. Thực hiện kế hoạch (can thiệp/trị liệu). 190
III. Quy trình tiến hành CTXH nhóm với trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên
tai và tai nạn thương tích.
193
1. Khái niệm, mục đích của công tác xã hội nhóm. 193
2. Quy trình công tác xã hội nhóm đối với trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên
tai và tai nạn thương tích.
195
IV. các chương trình, dịch vụ hỗ trợ trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên tai và
tai nạn thương tích.
199
1. Mô hình Cộng đồng an toàn.
199
2. Ngôi nhà an toàn.
200
3. Các dịch vụ hỗ trợ cho trẻ. 202
V. Một số chú ý khi tiếp cận, giao tiếp với trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên
tai và tai nạn thương tích.
203
1. Khi tiếp cận 204
2.Khi giao tiếp 204
3. Khi tổ chức các hoạt động 204
VI. Một số kỹ năng khi làm việc với với trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên tai
và tai nạn thương tích.
207
1. Kỹ năng tham vấn 207
2.Kỹ năng lắng nghe tích cực 208
3.Kỹ năng thấu cảm 209
4. Kỹ năng quan sát 210